Εκδρομή του Μουσικού Σχολείου Τρικάλων στα παράλια της Μ. Ασίας Reviewed by Momizat on . «Χίλια μύρια κύματα μακριά το Αϊβαλί» Μια εκδρομή στα παράλια της Τουρκίας ή αν προτιμάτε της Μικράς Ασίας είναι για μας τους Έλληνες μια εμπειρία μοναδική. Η Ι «Χίλια μύρια κύματα μακριά το Αϊβαλί» Μια εκδρομή στα παράλια της Τουρκίας ή αν προτιμάτε της Μικράς Ασίας είναι για μας τους Έλληνες μια εμπειρία μοναδική. Η Ι Rating: 0

Εκδρομή του Μουσικού Σχολείου Τρικάλων στα παράλια της Μ. Ασίας

Εκδρομή του Μουσικού Σχολείου Τρικάλων στα παράλια της Μ. Ασίας

«Χίλια μύρια κύματα μακριά το Αϊβαλί»

Μια εκδρομή στα παράλια της Τουρκίας ή αν προτιμάτε της Μικράς Ασίας είναι για μας τους Έλληνες μια εμπειρία μοναδική. Η Ιστορία και η Πολιτική, η Λογοτεχνία και η Μουσική, η Φιλοσοφία και η Αισθητική, η Ποίηση και η Επιστήμη, η πνευματική προίκα και  δύναμή  μας είτε στην αρχαιότητα είτε στη σύγχρονη Ελλάδα έχουν τις ρίζες τους στην Ιωνική γη.

Εφοδιασμένοι λοιπόν με γνώσεις και ακούσματα από τις παραδόσεις μαθημάτων τόσων σχολικών χρόνων, με τη φυσική περιέργεια του ταξιδιώτη και με καλή διάθεση ξεκινήσαμε το ταξίδι στην εγγύς Ανατολή. Διαβήκαμε τη Θεσσαλία, τη Μακεδονία και τη Θράκη και φτάσαμε στους Κήπους, την πύλη εισόδου στην Ευρωπαϊκή Τουρκία. Μετά τον απαραίτητο έλεγχο περάσαμε στην Τουρκία. Και ξεκινήσαμε το ταξίδι μας στην ιστορία. Πρώτη μας επαφή με τουρκική πόλη η Κεσσάνη και είμαστε πια στη χερσόνησο της Καλλίπολης, που είναι γνωστή για τη μάχη της Καλλίπολης κατά την οποία θυσιάστηκαν Αυστραλοί και Νεοζηλανδοί το 1915. Εκδηλώσεις μνήμης γίνονται κάθε χρόνο παρόντων Αυστραλών επισήμων. Αριστερά η Λάμψακος (Lapseki) και δεξιά η αρχαία  Σηστός, γνωστές από τη ναυμαχία στους Αιγός ποταμούς, μπροστά μας ο Ελλήσποντος, ο υγρός τάφος της Έλλης ή Δαρδανέλια (στα τούρκικα Çanakkaleboğazı) και φτάνουμε στη Μάδυτο, αρχαία ελληνική πόλη της Θράκης που βρισκόταν στη θέση της σημερινής κωμόπολης Eçeabat, όπου και το πορθμείο, για να περάσουμε απέναντι στο Τσανάκκαλε. Βρισκόμαστε πια στην Ασία.

Οι σπουδαιότεροι σταθμοί μας : τοΑϊβαλί ήΚυδωνίες (τουρκ. Ayvalık) και τα Μοσχονήσια. Το Αϊβαλί είναι η πόλη από την οποία κατάγονταν οι συγγραφείς Φώτης Κόντογλου, Ηλίας Βενέζης και Στρατής Δούκας. Ακόμη στην Ακαδημία των Κυδωνιών ο Βενιαμίν Λέσβιος δίδαξε φιλοσοφία, μαθηματικά και φυσιογνωστικές επιστήμες και τη διεύθυνση της Ακαδημίας ανέλαβε το 1811 ο επίσης ονομαστός λόγιος Θεόφιλος Καΐρης και δίδαξε ως τις αρχές του 1821. Εμείς επισκεφτήκαμε το Μοσχονήσι ή Τζούντα και Αλήμπεη για τους Τούρκους, ένα γραφικότατο νησάκι. Ο περίπατος στα στενά δρομάκια του νησιού μας έφερε στην παλιά εκκλησία του Ταξιάρχη, ένα από τα σημαντικότερα μνημεία του νησιού, που χτίστηκε το 1873. Πιο πάνω είδαμε την εκκλησία του Αϊ-Γιάννη και τον ανεμόμυλο, ο οποίος τα παλιά τα χρόνια εξυπηρετούσε τις ανάγκες του μοναστηριού σε αλεύρι. Συναντήσαμε τον Μουράτ που συστήνεται ως Κρητικός, μιλά ελληνικά, απαγγέλλει κρητικές μαντινάδες , ισχυρίζεται ότι πατρίδα του είναι το Ρέθυμνο, σχεδιάζει το ταξίδι του εκεί και μας αποκαλύπτει ότι οι γονείς έχουν αγοράσει το σπίτι του Ηλία Βενέζη και ζουν τώρα εκεί! Αποκάλυψη στον περίπατό μας η γιαγιά Ζεχρά, με καταγωγή από την Κρήτη, μας λέει ιστορίες από την Κρήτη που άκουσε από τη μάνα της, μας απαντά με μαντινάδες, μας τραγουδά «έχετε ψαράδες ψάρια, έχετε ψαράδες ψάρια, αστακούς και καλαμάρια, έλα μέσα διάλεξέ τα κι όσο θέλεις πλέρωσέ τα …» μια παραλλαγή των «ψαράδων». Και απέναντί μας λούζεται στο κυριακάτικο φως η Μυτιλήνη. Πόσο μακριά, πόσο κοντά!

Επόμενος σταθμός μας η Πέργαμος (Bergama). Από την αρχαία Πέργαμο έχει διασωθεί η ακρόπολη επάνω στο λόφο που προσφέρει εκπληκτική θέα και περιλαμβάνει ερείπια ναών, ταφικά μνημεία και το αρχαίο θέατρο χωρητικότητας 10.000 ατόμων. Σώζεται επίσης και το Ασκληπιείο της Περγάμου, που χτίστηκε τον 4ο αιώνα π. Χ. Το μεγαλύτερο μέρος των ευρημάτων από τις ανασκαφές που έχουν γίνει στην περιοχή φυλάσσεται στο Μουσείο Περγάμου στο Βερολίνο. Το Ασκληπιείο, είναι  ένα από τα πιο φημισμένα ιερά που ερχόταν προσκυνητές για να θεραπευθούν ακολουθώντας φυσική άσκηση και ψυχολογική θεραπεία. Σύμφωνα με κάποιες πηγές δεν δεχόντουσαν ασθενείς τους οποίους δεν μπορούσαν να βοηθήσουν. Είχαν ιαματικά λουτρά, βιβλιοθήκη ,Αγορά και θέατρο. Η ύπαρξη των παραπάνω  υποδήλωνε ότι η παραμονή των ασθενών συνδυαζόταν με ψυχαγωγία και επιμόρφωση. Οι επισκέπτες διανυκτέρευαν και την επομένη συζητούσαν τα όνειρά τους με τον ιερέα. Οι γιατροί συνιστούσαν λουτρά, μασάζ, φάρμακα, μερικές φυσικές ασκήσεις, ψυχρολουσίες και ροφήματα. Στην Πέργαμο άκμασε και ο διάσημος γιατρός της αρχαιότητας Γαληνός. Είδαμε ερείπια του ναού της Αθηνάς και του βωμού του Δία, την κρήνη με το «ιερό» νερό, τα λουτρά, το διάδρομο της ψυχρολουσίας και το εγκοιμητήριο, χώρο στον οποίο οι ιερείς εξηγούσαν τα όνειρα των ασθενών βοηθώντας τους στην πραγματικότητα να απαλλαγούν από τα ψυχικά τους άγχη. Η Πέργαμος όμως έχει και εκκλησίες με κυριότερη την μεγάλη Βασιλική που όπως αναφέρεται ήταν η Μητρόπολη αφιερωμένη στη μνήμη του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου (Σεράπειο), μια από τις 7 εκκλησίες της Αποκάλυψης. Και οι περγαμηνές από εδώ;

Και φτάνουμε στη Σμύρνη, την πολυτραγουδισμένη, πολυαγαπημένη και πολύπαθη Σμύρνη. Τεράστια, εκτεταμένη γύρω από τον Ερμαϊκό κόλπο, με 4,5 εκατομμύρια πληθυσμό. Πανύψηλες πολυκατοικίες, φαρδιοί δρόμοι, ευρύχωρες πλατείες συνθέτουν μια πόλη ζωντανή, πολύβουη και σύγχρονη. Η ξεναγός εξηγεί ότι οι κάτοικοί της σήμερα αισθάνονται μια υπεροχή έναντι των Κωνσταντινοπολιτών και θεωρούν εαυτούς κοσμοπολίτες και ανώτερους. Εμείς ψάχνουμε τα ελληνικά στοιχεία της πόλης, ενθυμήματα ελληνικής προόδου και  ιστορίας. Το διοικητήριο, έδρα του Στεργιάδη στέκει εκεί, μια νεοκλασική μινιατούρα ανάμεσα στην υψηλή οικοδόμηση με το μπαλκόνι στον δεύτερο όροφό του και την τουρκική σημαία να κυματίζει εκεί που άλλοτε κυμάτιζε η ελληνική. Οι συνειρμοί είναι αναπόφευκτοι και η διαφορά πολιτισμού και ύφους τονίζεται και μέσα από την αρχιτεκτονική και τα μεγέθη. Περπατάμε στο Καί ή Κε, (από το γαλλικό Quai, αποβάθρα)! Τι ιερή στιγμή! Προκυμαία οικονομικής άνθησης και αφανισμού τόσων ανθρώπων! Εκεί που περπατούσαν και διασκέδαζαν ξένοιαστα οι Σμυρνιοί, εκεί έμελε και να τρέχουν πανικόβλητοι να γλιτώσουν τη σφαγή από τους Τσέτες.  Μερικοί τόποι, νομίζω, έχουν πολύ δύσκολο ρόλο να επιτελέσουν. Μια στήλη με μαρμάρινα ανάγλυφα στη βάση της και μπρούτζινα στην κορυφή της συγκεντρώνει του Τούρκους κάθε τέλος Αυγούστου να γιορτάζουν τη νίκη επί των Ελλήνων. Πιο κει το Κορδόνι, στην παραλία το Καρατάσι, απέναντι το Κορδελιό. Η Γλυκερία τραγουδά μέσα μας: « Τι σε μέλει εσένανε από πού είμαι γω απ’ το Καρατάσι, φως μου, ή απ’ το Κορδελιό…».  Η γνωριμία μας με τη Σμύρνη ολοκληρώνεται με βόλτα μέσα στην πόλη και μόνο με τη φαντασία μας μπορούμε να δούμε μερικά πράγματα: την Αγία Φωτεινή, τα παλιά ελληνικά αρχοντικά, την Πούντα. «Σμύρνη που είχες ομορφιές με πλούτη και με χάρη αχ Σμύρνη μου φιλόξενη ήσουν κρυφό καμάρι!  Μπουνάρ Μπασή με τις δροσιές και συ αχ Κοζαγάκι πώς να ξεχάσω τις δροσιές και το όμορφο νεράκι».

Νότια ο δρόμος μας οδηγεί στην Έφεσο. Σήμερα η Έφεσος είναι ένα από τα μεγαλύτερα υπαίθρια αρχαιολογικά μουσεία του κόσμου και μια από τις πιο τουριστικές περιοχές της Τουρκίας. Τα πολυάριθμα μνημεία της αναφέρονται στην ελληνιστική, τη ρωμαϊκή και την πρωτοχριστιανική περίοδο. Αν και μόλις το μέρος της πόλης έχει έλθει στο φως, η επίσκεψη στην Έφεσο μας επιτρέπει να σχηματίσουμε μια αντιπροσωπευτική εικόνα για το μέγεθος και τη μεγαλοπρέπεια της πόλης. Χτισμένη στον μυχό του Καΰστριου κόλπου Α.ΒΑ. της Σάμου (έχουμε φτάσει απέναντι από τη Σάμο!) παρακινεί την περιέργειά μας να δούμε πώς ήταν ο τόπος αυτός που φιλοξενούσε ένα από τα επτά θαύματα του κόσμου, το ναό της Άρτεμης. Ο αρχαιολογικός χώρος είναι εντυπωσιακότατος, με αρκετά αναστηλωμένα οικοδομήματα, ναούς, λουτρά και σπίτια. Τα μάρμαρα αστράφτουν κάτω από τον χειμωνιάτικο ήλιο. Η οδός των Κουρητών, μας φέρνει στη βιβλιοθήκη του Κέλσου, στην Αγορά, το Ωδείο, την κρήνη του Τραϊανού, τα Θερμά Λουτρά της Σχολαστικίας, το Πρυτανείο, τα δημόσια αποχωρητήρια, τις κατοικίες των πατρικίων με τα ψηφιδωτά δάπεδα και τον ναό του Αδριανού. Πολυάριθμες είναι επίσης οι επιγραφές σε αρχαία ελληνικά και λατινικά που βρίσκονται σχεδόν παντού (τις διαβάζουμε και τις μεταφράζουμε μανιωδώς, η θεωρητική κατεύθυνση κυρίως ). Σημείο αναφοράς του αρχαιολογικού χώρου το Μεγάλο Θέατρο,  όπου κήρυξε ο Απόστολος Παύλος, ήταν το μεγαλύτερο της αρχαιότητας  και εντυπωσιάζει με τη θαυμάσια ακουστική του. Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες πραγματοποιούνται παραστάσεις αρχαίου ελληνικού θεάτρου και πλήθος άλλων πολιτιστικών εκδηλώσεων. Σε μια από αυτές πήρε μέρος ο Μίκης Θεοδωράκης με τον ΖουλφίΛιβανελί, όπου ο Μ. Θεοδωράκης καταχειροκροτήθηκε από το κοινό. Η παρουσία της Ελλάδας είναι με κάθε τρόπο εντυπωσιακά αισθητή!

«Το νησί του πουλιού» μας περιμένει και είναι ο επόμενος προορισμός μας. Ποιο είναι αυτό; Μα το Κουσάντασι! Τουριστικό, με σκεπαστή αγορά, μαγαζάκια, ταβερνάκια που σε χορταίνουν με γιαουρτλού κεμπάπ ή σις κεμπάπ ή καϊσερλί κιοφτέ και εμπόρους που είναι πρόθυμοι να σε εξυπηρετήσουν και να δεχτούν το παζάρι που θα κάνει ο πελάτης. Άλλωστε, τι αξία έχει η αγοραπωλησία, δεν παζαρέψεις; Το παζάρι είναι όχι μόνο λέξη τούρκικης προέλευσης αλλά και τούρκικης νοοτροπίας.

moysiko_2Προτελευταίος σταθμός μας τα Βουρλά(Urla)καισυγκεκριμένα η Σκάλα Βουρλών. Βγάζουμε τις σημειώσεις μας. Εδώ γεννήθηκε και έζησε μέχρι το 1914 ο μεγάλος μας ποιητής Γιώργος Σεφέρης. Επισκεπτόμαστε το σπίτι του που τώρα είναι ένα μικρό, κομψό ξενοδοχείο. Μόλις μπαίνουμε μας υποδέχεται μια ζεστή μυρωδιά ψημένου ψωμιού και καμένου ξύλου. Το τζάκι καίει και σκορπά θαλπωρή στη μικρή σάλα, όπου κάποιοι ένοικοι παίρνουν το πρωινό τους. Γυρίζουμε στα καλαίσθητα δωμάτια, θαυμάζουμε τη βιβλιοθήκη και το βλέμμα μας τραβούν οι γωνιές που είναι αφιερωμένες στον Σεφέρη με φωτογραφίες, μετάλλια, κεραμικά, οικογενειακές φωτογραφίες του ποιητή, προσωπικά αντικείμενα και αποκόμματα που στολίζουν τους τοίχους και αναφέρονται στο έργο και τη δράση του και φυσικά στο βραβείο Νομπέλ που του απονεμήθηκε το 1963. Στα αυτιά μου αντηχούν οι στίχοι: «Τα σπίτια που είχα μου τα πήραν…
Μη μου μιλάς για τ’ αηδόνι μήτε για τον κορυδαλλό
μήτε για τη μικρούλα σουσουράδα…
δεν ξέρω πολλά πράγματα από σπίτια
ξέρω πως έχουν τη φυλή τους, τίποτε άλλο.»
« …και είσαι
σ’ ένα μεγάλο σπίτι με πολλά παράθυρα ανοιχτά
τρέχοντας από κάμαρα σε κάμαρα, δεν ξέροντας από πού να κοιτάξεις πρώτα,
γιατί θα φύγουν τα πεύκα και τα καθρεφτισμένα βουνά και το τιτίβισμα των πουλιών
θ’ αδειάσει η θάλασσα, θρυμματισμένο γυαλί, από βοριά και νότο
θ’ αδειάσουν τα μάτια σου απ’ το φως της μέρας
πως σταματούν ξαφνικά κι όλα μαζί τα τζιτζίκια».
Η επίσκεψη τελειώνει με ζεστό τσάι και αρωματικό σαλέπι. Αποχαιρετούμε τα Βουρλά. Στην παραλία κάποιος έχει βγάλει ψάρια και κόσμος τρέχει να τα αγοράσει φρέσκα. Σκέφτομαι: η ίδια θάλασσα μας τρέφει, τα ίδια αλμυρά νερά αρωματίζουν τις ζωές μας!

Και τελευταίος μας σταθμός  η Τροία ((Τουρκ.Truva). Μας υποδέχεται ένα ομοίωμα του Δούρειου Ίππου και στον αρχαιολογικό χώρο  τα απομεινάρια των πόλεων με το όνομα Τροία: η πρώτη, η δεύτερη, η τρίτη …  συνολικά εννιά. Τείχη, θεμέλια σπιτιών, το πρυτανείο, δρόμοι, οι Σκαιές Πύλες, το παλάτι του Πριάμου, τα θεμέλια ενός ναού και στο βάθος η θάλασσα εκεί από όπου ήρθαν τα κοίλα πλοία των Αχαιών να πάρουν πίσω την ωραία Ελένη. Φανταζόμαστε μπροστά μας το στρατόπεδο των Αχαιών, τις σκηνές των πολεμιστών, τον Αγαμέμνονα να φιλονικεί με τον Αχιλλέα, τον Πάτροκλο, τον Οδυσσέα, τη λευκώλενο Ανδρομάχη, τη γλαυκώπι Αθηνά, τον λοφοσείστη Έκτορα. Από πάνω μας το όρος Ίδη από όπου παρακολουθούσε τις μάχες ο ίδιος ο Δίας. Και πιο κει ο διόθρεφτος Σκάμανδρος, ένα μικρό ρυάκι τώρα, βαθύς και ορμητικός τότε. Ακούγεται η Ανδρομάχη που λέει στον Έκτορα : «Αλλά λυπήσου μας, και αυτού μείνε στον πύργον, μήπως ορφανό κάμης το παιδί και χήραν την γυναίκα» και μεις σιγοτραγουδάμε :
«Από το Τρωικό κάστρο η Ανδρομάχη
στον Έκτορα που κίναε για τη μάχη
φώναξε με φωνή φαρμακωμένη:
«Στρατιώτη μου, τη μάχη θα κερδίσει,
όποιος πολύ το λαχταρά να ζήσει.
Όποιος στη μάχη πάει για να πεθάνει,
στρατιώτη μου για πόλεμο δεν κάνει» . Το κρύο είναι τσουχτερό και ο αέρας παγωμένος. Αφήνουμε τους ομηρικούς ήρωες στον αιώνιο ύπνο τους και φεύγουμε. Η ξεναγός εξηγεί για τον Σλήμαν, τον έμπορο που έκανε ανασκαφές εδώ, για τα κοσμήματα που με καμάρι φόρεσε η Σοφία Σλήμαν πιστεύοντας ότι φοράει τα χρυσά της ωραίας Ελένη, και  που τώρα βρίσκονται στη Μόσχα στο μουσείο Πούσκιν. Αχ, η Ελένη δε μάγεψε μόνον τον Πάρη!

Πέντε γεμάτες μέρες με εικόνες, γεύσεις, εμπειρίες και καινούργια πράγματα είχαν φτάσει στο τέλος τους. Παραλείφθηκαν εσκεμμένα, λόγω χώρου και για να μη γίνει κατάχρηση της υπομονής των αναγνωστών αξιόλογες στιγμές, όπως η πρώτη διαφήμιση χαραγμένη σε μάρμαρο, η σκεπαστή αγορά στη Σμύρνη, τα φιλόξενα ξενοδοχεία, η καλή εντύπωση που έκανε το Σχολείο μας, ένα ποίημα που γράφτηκε σε μια ώρα από τους μαθητές ως αφιέρωση και διαβάστηκε με επιτυχία, μια μίνι παράσταση που ευγενώς μας επέτρεψαν Τούρκοι μουσικοί να δώσουμε με κιθάρα και κρουστά, τα φαγητά που δοκιμάσαμε, τα κοσμήματα με τα περίτεχνα σχέδια, οι καλές υποδομές στα παράλια, που κάνουν την Τουρκία πόλο έλξης τουριστών και ένα σωρό άλλα που έμειναν στη μνήμη του καθενός χωριστά. Η εκδρομή αυτή πραγματοποιήθηκε από 7 μέχρι 11 Δεκεμβρίου 2013 και διοργανώθηκε από τους καθηγητές του Μουσικού Σχολείου Τρικάλων: Λύτρα Βασιλική, Μπαλαμώτη Φανή και Κωστάκη Χρήστο και οφείλει την επιτυχία της και στη συμβολή των μαθητών μας, οι οποίοι συμμετείχαν με αξιοπρέπεια και ωριμότητα. Ευχόμαστε σε όλους όσους ασχολούνται με εκδρομές να απολαμβάνουν τα ταξίδια τους όσο εμείς αυτό.

(Επιμέλεια κειμένου: Λύτρα Βασιλική)

Αφήστε το σχόλιο σας

Επιστροφή στην κορυφή