Ο βυθός, το ΤΕΦΑΑ Τρικάλων και η εργοφυσιολογία Reviewed by Momizat on . Εκτενές αφιέρωμα - συνέντευξη παραχώρησε ο διδάσκων στο ΤΕΦΑΑ (Λέκτορας στον τομέα "Άσκηση σε Κλινικούς Πληθυσμούς", ως κλινικός εργοφυσιολόγος), Γιώργος Σακκάς Εκτενές αφιέρωμα - συνέντευξη παραχώρησε ο διδάσκων στο ΤΕΦΑΑ (Λέκτορας στον τομέα "Άσκηση σε Κλινικούς Πληθυσμούς", ως κλινικός εργοφυσιολόγος), Γιώργος Σακκάς Rating: 0

Ο βυθός, το ΤΕΦΑΑ Τρικάλων και η εργοφυσιολογία

Ο βυθός, το ΤΕΦΑΑ Τρικάλων και η εργοφυσιολογία

Εκτενές αφιέρωμα – συνέντευξη παραχώρησε ο διδάσκων στο ΤΕΦΑΑ (Λέκτορας στον τομέα «Άσκηση σε Κλινικούς Πληθυσμούς», ως κλινικός εργοφυσιολόγος), Γιώργος Σακκάς. Ο καλαματιανός στην καταγωγή, αλλά πολιτογραφημένος τρικαλινός πλέον καθηγητής, έχει μακρά πείρα από καταδύσεις. Στη δε συνέντευξη, παρουσιάζονται και οι πτυχές μιας δύσκολης κατάστασης που βιώνει η επιστήμη εν γένει στην Ελλάδα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά για το ΚΕΤΕΑΘ, το οποίο πλέον έχει συγχωνυεθεί… Φυσικά, για τους λάτρεις των καταδύσεων, η συνέντευξη του κ. Σακκά αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο ηλεκτρονικό περιοδικό grekamag.gr

Υπενθυμίζεται ότι προ ημερών, διάκριση απέσπασε μια άλλη διδάσκουσα της ΣΕΦΑΑ (όπως πλέον ονομάζονται τα ΤΕΦΑΑ), η κα. Καρατζαφέρη, η οποία είναι σύζυγος του κ. Σακκά. Ακολουθεί το κείμενο

Στο απόλυτο κενό

του βυθού και ενός κράτος που επιβραβεύει τους μέτριους.

Ο Γιώργος Σακκάς ασχολείται εδώ και χρόνια με την ελεύθερη κατάδυση, έχει κερδίσει διακρίσεις, έχει υπάρξει αρχηγός της εθνικής ομάδας κατάδυσης και έχει βιώσει την απομόνωση του βυθού. Ως επιστήμονας, όμως, βιώνει μια πολύ πιο ισχυρή απομόνωση: την επιστημονική απαξίωση σε μια Ελλάδα που βραβεύει τους μέτριους και τους ανίκανους.

«Η αίσθηση της απομόνωσης που νιώθει κάποιος που κάνει ελεύθερη κατάδυση είναι πιο κοντά στη αίσθηση της απόλυτης γαλήνης. Είναι μια στιγμή που δεν ακούς ούτε την αναπνοή σου –αφού την κρατάς– αλλά ούτε και την καρδιά σου, αφού λόγω της υδροστατικής πίεσης προκαλείται ένα είδος βραδυκαρδίας και οι κτύποι μειώνονται στους 15-20 το λεπτό. Πραγματικά, εκείνη τη στιγμή το μυαλό και το σώμα βρίσκονται σε μια τέλεια ηρεμία, όπως συμβαίνει όταν πέφτεις σε βαθύ ύπνο. Την ώρα που βρίσκεσαι στη φάση της ελεύθερης πτώσης –κυρίως μετά τα 25 μέτρα–, στην οποία δεν χρειάζεται να καταβάλεις σωματική προσπάθεια για να καταδυθείς, αφού βυθίζεσαι λόγω της αρνητικής πλευστότητας, συναισθηματικά είσαι κενός. Δηλαδή δεν αισθάνεσαι ούτε φόβο ούτε χαρά, ούτε θλίψη.

sakkas_apnoiaΟ χρόνος δεν έχει πολύ μεγάλη σημασία στην ελεύθερη κατάδυση, τουλάχιστον γι’ αυτόν που βουτά. Μάλλον έχει σημασία γι’ αυτούς που περιμένουν τους δύτες να βγουν στην επιφάνεια και κάθε δευτερόλεπτο τούς φαίνεται ένας αιώνας. Προσπαθούμε να μη σκεφτόμαστε τον χρόνο, γιατί αυτό είναι κάτι που μας χαλάει τη συγκέντρωση και μπορεί να μας αναγκάσει να διακόψουμε τη βουτιά μας. Συνήθως βασιζόμαστε σε άλλες αισθήσεις και διαισθήσεις για να κατανοήσουμε τη σωματική μας κατάσταση και να αποφασίσουμε εάν είμαστε «καλά» για να συνεχίσουμε τη βουτιά μας.

Το χρώμα του “απέραντου βάθους” δεν είναι σίγουρα μαύρο. Βέβαια, η φωτεινότητα του περιβάλλοντος χώρου είναι χαμηλή. Όμως, δεν θα το περιέγραφα μαύρο, αλλά μάλλον βαθύ μπλε.

sakkas_apnoia1Είμαι κλινικός εργοφυσιολόγος, δηλαδή ασχολούμαι με την αποκατάσταση ασθενών με χρόνια νοσήματα, χρησιμοποιώντας κυρίως τη θεραπευτική άσκηση ως μέσο βελτίωσης της σωματικής και ψυχικής υγείας των ασθενών. Μέχρι πρότινος εργαζόμουν για ένα ερευνητικό κέντρο που ονομαζόταν Κέντρο Έρευνας Τεχνολογίας και Ανάπτυξης Θεσσαλίας-ΚΕΤΕΑΘ, το οποίο, παρότι “γεννήθηκε” μόλις το 2006, κατάφερε να βρεθεί 3ο σε κατάταξη στην Ελλάδα στους δείκτες αποδοτικότητας και διάχυσης γνώσης. Δυστυχώς, το κέντρο έκλεισε με τις “σοφές” συγχωνεύσεις που έκανε το κράτος κι ενώθηκε με ένα μεγαλύτερο κέντρο της Θεσσαλονίκης, το ΕΚΕΤΑ. Ακόμα δεν είμαι σε θέση να πω εάν ήταν σωστό, αλλά είναι σίγουρο ότι η συγχώνευση αυτή δεν είχε κάποια λογική, όταν μάλιστα είχαμε χαρακτηριστεί “παράδειγμα επιτυχίας” για ένα τόσο νέο κέντρο. Αυτές οι σπασμωδικές κινήσεις του κράτους μας κάνουν να αισθανόμαστε αβεβαιότητα, ανασφάλεια και απομόνωση, κάτι που δεν προάγει ούτε την καινοτομία ούτε την αριστεία.

Η επιστροφή στην Ελλάδα ήταν επιλογή μου. Κανείς δεν μπορεί να σε προετοιμάσει για το τι θα ακολουθήσει μια μεγάλη αλλαγή στη ζωή σου. Αυτό που δεν περίμενα ποτέ να συναντήσω πίσω στην Ελλάδα ήταν η επιστημονική απαξίωση που βιώνουμε κάθε μέρα. Όλο το σύστημα ζει για να επιβραβεύει την ελάχιστη προσπάθεια. Για παράδειγμα, οι εξελίξεις στο πανεπιστήμιο ή στα ερευνητικά κέντρα δεν συμβαίνουν με βάση την αριστεία αλλά με βάση την ελάχιστη από τον νόμο απόδοση. Δηλαδή, εάν κάποιος πάρει το βραβείο Νόμπελ και είναι επίκουρος καθηγητής, δεν μπορεί να γίνει πρωτοβάθμιος, δηλαδή να περάσει τις άλλες βαθμίδες. Ο συγκεκριμένος επιστήμονας θα πάει με την αράδα του, εκτός αν βγει κάποιο Προεδρικό Διάταγμα ειδικά γι’ αυτόν και μόνο. Ενώ, εάν δεν πάρεις ποτέ το Νόμπελ, όλα θα πάνε όπως πρέπει, δηλαδή κάθε 3 χρόνια θα ανελίσσεσαι στην επόμενη βαθμίδα, αρκεί φυσικά να έχεις κάνει τα ελάχιστα που ορίζει ο νόμος.  Όπως καταλαβαίνεις, η αριστεία κάνει κάποιους να νιώθουν ανεπαρκείς και αυτό είναι πολύ μεγάλο πρόβλημα στη χώρα των μετρίων και των βυσματούχων.

sakkas_apnoia2Ο επιστήμονας χρειάζεται την απομόνωση για να συγκεντρωθεί στη δουλειά του και να μπορέσει να πραγματοποιήσει με επιτυχία και ασφάλεια τα πειράματά του. Αυτή η απομόνωση, όμως, αναφέρεται στην πραγματική ησυχία και ηρεμία για μια συγκεκριμένη περίοδο του μήνα ή της χρονιάς. Οι Έλληνες επιστήμονες όμως αισθανόμαστε μια άλλου είδους απομόνωση, αυτή που προκύπτει από τη δυσπιστία των ξένων συναδέλφων για τη δουλειά μας και τα αποτελέσματά της. Προέρχεται από τους ξένους χρηματοδοτικούς οργανισμούς που μας θεωρούν όλους κλέφτες, απατεώνες και λαμόγια προτού αξιολογήσουν καν τις προτάσεις μας. Δυστυχώς, το ότι οι “Έλληνες είναι τεμπέληδες” δεν το ακούει μόνο ο απλός κόσμος αλλά και αυτοί που αξιολογούν τις προτάσεις μας, τα άρθρα μας και την έρευνά μας και οι οποίοι δεν μπορούν να μείνουν ανεπηρέαστοι, όσο δίκαιοι και αν είναι.

Στην Ελλάδα ντρεπόμαστε για τα σωματικά ή τα νοητικά μας προβλήματα. Νομίζω πως αυτό προέρχεται από το ρητό “αμαρτίες γονέων παιδεύουσι τέκνα”, δηλαδή κάτι στραβό κάναμε για να έχουμε κάποιο πρόβλημα. Θεωρώ ότι η απομόνωση των ασθενών αποτελεί πολύ σοβαρό πρόβλημα και είναι υπαρκτό ακόμα και τώρα, το 2014. Όταν ντρέπεσαι για κάτι, τότε κρύβεσαι, και όταν κρύβεσαι, δεν το ξεπερνάς ποτέ. Νομίζω ότι οι ασθενείς, τουλάχιστον στην Αγγλία, δεν βιώνουν τον βαθμό απομόνωσης στον οποίο αναγκάζονται οι Έλληνες. Δεν ξέρω πώς μπορεί να βελτιωθεί αυτό.

Δεν πιστεύω ότι αυτοί οι ασθενείς δεν λαμβάνουν επιστημονικές παροχές εξαιτίας κάποιας ανεπάρκειας των θεράποντων ιατρών αλλά λόγω της δικής τους κακής νοοτροπίας. Εάν κρύβεσαι και δεν μπορεί να σε βρει κανένας, τότε κανένας δεν θα μπορέσει να σου παράσχει την καλύτερη θεραπεία.

Νομίζω ότι το Ίντερνετ έχει βοηθήσει πολύ κόσμο να βγει από την απομόνωση, κυρίως της γνώσης. Ιδιαίτερα τους ασθενείς οι οποίοι μπορούν να διαβάσουν και να ενημερωθούν για την πάθησή τους και να πάνε προετοιμασμένοι στον γιατρό τους. Πλέον, η δουλειά των γιατρών έχει γίνει πιο δύσκολη, μια και οι ασθενείς κάνουν όλο και περισσότερες ερωτήσεις.

[extra trivia: Υπάρχουν δύο ειδώς βουτιές που μπορεί να κάνει ένας ελεύθερος δύτης. Η πρώτη είναι μια αγωνιστική βουτιά, δηλαδή βουτάς όσο πιο βαθιά μπορείς για να κατακτήσεις έναν στόχο, ενώ η δεύτερη είναι μια βουτιά διασκέδασης κατά τη διάρκεια μιας εξόρμησης στη θάλασσα. Και στις δύο καταστάσεις αισθάνεσαι την εσωτερική γαλήνη που σου περιέγραψα νωρίτερα, αλλά πολύ συχνά, στην αγωνιστική βουτιά, τα πράγματα χάνουν λίγη από τη μαγεία τους, μια και ο στόχος είναι η επίδοση και όχι τόσο η συναισθηματική πλήρωση του δύτη. Στη χαλαρή βουτιά (snorkeling) τα πράγματα είναι λίγο πιο απλά, αφού βουτάς για να βρεις το άλλο σου μισό.]

Κείμενο: Αλέξης Καρνέζης
Πορτρέτο: Πάρις Ταβιτιάν

sakkas_apnoia6 sakkas_apnoia5

 

 

Αφήστε το σχόλιο σας

Επιστροφή στην κορυφή