Ο Δημ. Γκολοβράντζας για την έννοια της πολιτιστικής δραστηριότητας Reviewed by Momizat on . Η έννοια της πολιτιστικής δραστηριότητας και παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη επιτυχημένων πολιτιστικών δραστηριοτήτων   Η πολιτιστική δραστηριότητα αποτ Η έννοια της πολιτιστικής δραστηριότητας και παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη επιτυχημένων πολιτιστικών δραστηριοτήτων   Η πολιτιστική δραστηριότητα αποτ Rating: 0

Ο Δημ. Γκολοβράντζας για την έννοια της πολιτιστικής δραστηριότητας

Ο Δημ. Γκολοβράντζας για την έννοια της πολιτιστικής δραστηριότητας

Η έννοια της πολιτιστικής δραστηριότητας και παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη επιτυχημένων πολιτιστικών δραστηριοτήτων

 

Η πολιτιστική δραστηριότητα αποτελεί στοιχείο του πολιτισμού και με αυτήν την έννοια αναφερόμαστε στις εκδηλώσεις, που προγραμματίζονται και υλοποιούνται από τους πολιτιστικούς οργανισμούς με απώτερο σκοπό τη δημιουργία ενός πολιτιστικού τοπίου, μέσα στο οποίο θα επιτελείται μια διαρκής αυτο-αναπαραγωγή πολιτιστικών προτύπων και θα ικανοποιείται η ανάγκη έκφρασης και προσδιορισμού των κοινωνικών ομάδων και ιδιαίτερα των νέων.

Είναι ανάγκη, λοιπόν, αυτή η αυτο-αναπαραγωγή να ανταποκρίνεται και να εναρμονίζεται στις απαιτήσεις, που προβάλλει η Κοινωνία της Πληροφορίας και της Γνώσης και απαιτεί από τους πολιτιστικούς οργανισμούς, να επανορίζουν τη στρατηγική τους στον εκσυγχρονισμό των πολιτιστικών τους προϊόντων.

Αναφορά στην έννοια της πολιτιστικής δραστηριότητας γίνεται στο ν. 3525/2007 («Πολιτιστική Χορηγία», άρθρο 1), εννοώντας ως δραστηριότητα αυτή που «αποσκοπεί στην προστασία, αξιοποίηση και προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και στην προβολή και ενίσχυση του νεότερου και σύγχρονου πολιτισμού, ο οποίος περιλαμβάνει κάθε δράση που αποσκοπεί κυρίως στην παραγωγή, καλλιέργεια, προαγωγή και διάδοση των γραμμάτων, της μουσικής, του χορού, του θεάτρου, του κινηματογράφου, της αρχιτεκτονικής, της ζωγραφικής, της γλυπτικής, των εικαστικών τεχνών».

Από τα παραπάνω γίνεται σαφές ότι οι πολιτιστικές εκδηλώσεις έχουν καταλυτική επίδραση τόσο στην πολιτιστική πολιτική του τόπου, όσο και στην κοινωνικο – οικονομική του ανάπτυξη. Σύμφωνα δε με τις επιταγές της ΟΥΝΕΣΚΟ η πολιτική αυτή (πολιτιστική) πρέπει να καθορίζει κάποια κριτήρια της πολιτιστικής ανάπτυξης και να συνδέει τον πολιτισμό με τη διαμόρφωση της προσωπικότητας και την κοινωνικο-οικονομική ανάπτυξη.

Εστιάζοντας το ενδιαφέρον στις πολιτιστικές δραστηριότητες, είναι γεγονός ότι πραγματώνονται από τη μια στους τομείς του πολιτισμού, όπως θέατρο, μουσική, χορός, εικαστικές τέχνες, κινηματογράφος, καλλιτεχνική εκπαίδευση, γράμματα, λαϊκός πολιτισμός, πολιτιστικά σωματεία, πνευματικά κέντρα, συνέδρια, Φεστιβάλ και από την άλλη ότι έχουν εμπνευστές και αποδέκτες.

Οι μεθοδολογικές προσεγγίσεις των πολιτιστικών δραστηριοτήτων ως προς το σχεδιασμό, τη διαμόρφωση, την υλοποίηση και την αξιολόγηση, ποικίλουν ανάλογα με το θεματικό τους πεδίο, στο οποίο εντάσσονται, γι’ αυτό και ο κάθε καλλιτεχνικός οργανισμός ή φορέας εμπειρικά εφαρμόζει το δικό του μοντέλο διαχείρισης πολιτιστικών εκδηλώσεων.

Παρόλα αυτά, θα συμφωνούσαμε ότι για την υλοποίηση μιας πολιτιστικής εκδήλωσης υπάρχουν κάποια βασικά στάδια, τα οποία είναι κοινά σε όλους τους οργανισμούς, ήτοι: α. Σύλληψη μιας ιδέας, β. Σχεδιασμός εκδήλωσης, γ. Προετοιμασία και παραγωγή της δράσης, δ. Έναρξη – λειτουργία, ε. Αποτίμηση – Αξιολόγηση. Ωστόσο το προφίλ του οργανισμού – δημόσιος ή ιδιωτικός, πειραματικός ή ερασιτεχνικός – καθώς και το καλλιτεχνικό του προϊόν – εμπορικό ή όχι – είναι αυτά που καθορίζουν και τη μεθοδολογική προσέγγιση.

Για να γίνει αντιληπτή η άποψη, περιορίζομαι σε ένα παράδειγμα: ένας εμπορικός θίασος στόχο έχει τη μεγιστοποίηση του κέρδους. Ο τρόπος, λοιπόν, προβολής του “αγαθού” του θα στηριχτεί στο χαμηλό κόστος (αφίσες χαμηλής αισθητικής, διαφήμιση, ελκυστική φωτογραφία των ηθοποιών ευρείας τηλεοπτικής αποδοχής). Αντίθετα η ποιοτική εκδήλωση (εικαστικά, θέατρο, φωτογραφία, μουσική, χορός, κινηματογράφος, φεστιβάλ) ακολουθεί διαφορετική μεθοδολογική προσέγγιση, γιατί έχει ως στόχο τη συμμετοχή του κοινού στη συν-δημιουργία και στη διαμόρφωση καλλιτεχνικής και  αισθητικής  παιδείας.

Ουσιώδες στοιχείο της πολιτιστικής δραστηριότητας αποτελεί το «πολιτιστικό αγαθό» ή «πολιτιστικό προϊόν», το οποίο παράγεται από τον πολιτιστικό φορέα. Έχει βαθύτερο πολιτιστικό νόημα και πολιτιστικό περιεχόμενο και απευθύνεται στο ευρύτερο κοινό με στόχο τη διαμόρφωση πολιτιστικής συνείδησης. Με αυτήν την έννοια αποτελεί δημόσιο αγαθό και αποσκοπεί στο δημόσιο συμφέρον.

Συνεπώς τα πολιτιστικά προϊόντα είναι δημιουργήματα του πολιτισμού, καθόσον ο πολιτισμός αναφέρεται συχνά σε πολιτιστικά προϊόντα τα οποία – όχι αποκλειστικά – παράγονται σε παράσταση ή σε έκθεση, όπως ζωγραφική, χορός, γλυπτική, λογοτεχνία, κινηματογράφος, θέατρο, μουσική, τηλεόραση, ραδιόφωνο, εφημερίδες και περιοδικά.

Η πολιτιστική δραστηριότητα, είτε αφορά εικαστικές εκθέσεις, εκθέσεις φωτογραφίας, είτε αφορά θεατρικές παραγωγές και καλλιτεχνικά φεστιβάλ, προκειμένου να υλοποιηθεί απαιτεί σχεδιασμό, οργάνωση, συνεργασία και συντονισμό όλων των ενεργειών, δηλαδή απαιτεί επαγγελματισμό στον τρόπο διαχείρισης προκειμένου να επιτευχθεί το επιτυχές αποτέλεσμα.

Σημαντικό δε στάδιο της πολιτιστικής εκδήλωσης θεωρείται αυτό, στο  οποίο καθορίζονται οι στόχοι, οι οποίοι βρίσκονται σε συνάρτηση με τα ενδιαφέροντα του κοινού. «Ένα σύστημα κανόνων μετασχηματισμού και τεχνικών αλληλοσυσχέτισης αλλά και τεκμηρίωσης θα αποτελέσουν το θεματικό πυρήνα (concept) της δραστηριότητας», τονίζει χαρακτηριστικά ο Bauman (1994).

Αλλά, οι εξελίξεις των νέων τεχνολογιών, συμπεριλαμβανόμενης της ανάπτυξης του διαδικτύου, έχουν δημιουργήσει νέους προβληματισμούς και προκλήσεις στους οργανισμούς διαχείρισης πολιτιστικών εκδηλώσεων. Σήμερα είναι σύνηθες να περιγράφεται το Διαδίκτυο ως η σημαντικότερη εξέλιξη στις ανθρώπινες επικοινωνίες από την εποχή της εφεύρεσης της τυπογραφίας, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Charles. Έτσι, οι εκρηκτικές επιδόσεις της πληροφορικής σε συνδυασμό με την ψηφιακή επανάσταση ευνοούν την εμφάνιση μιας νέου τύπου κοινωνίας.

Στο πλαίσιο αυτό, προκύπτουν διάφορες μορφές δυνατοτήτων, που έχουν στη διάθεσή τους οι πολιτιστικοί οργανισμοί για την ανάπτυξη πολιτιστικών δραστηριοτήτων με την καταγραφή και αρχειοθέτησή τους, μέσα από βάσεις δεδομένων και προγράμματα, που εμπεριέχουν ψηφιοποιημένες πληροφορίες.  Επιπλέον, δυνατότητες για τη γνωστοποίηση και προβολή τους στο ευρύτερο κοινό, που προκαλούν να επισκεφτούν το χώρο, όπου πραγματοποιείται η πολιτιστική εκδήλωση ή και προσκαλούν να συμμετέχουν ενεργά μέσω του site, ήτοι της υπερ-λεωφόρου της πληροφορίας.

Ακολουθώντας οι πολιτιστικοί οργανισμοί ένα τέτοιο νέο μοντέλο διαχείρισης της ψηφιακής αγοράς ή αγοράς του κυβερνοχώρου, είναι βέβαιο ότι αυτό το μοντέλο θα συμβάλλει καθοριστικά στον εκσυγχρονισμό του κοινωνικού, πολιτιστικού και οικονομικού συστήματος.

Στο πλαίσιο των τεχνολογικών αλλαγών επιβάλλεται οι διαχειριστές πολιτιστικών οργανισμών να διαθέτουν εξειδικευμένη γνώση και να εφαρμόζουν καινοτόμα και πρωτοποριακά μοντέλα, τα οποία δημιουργούν νέους επαγγελματικούς προσανατολισμούς στον τομέα του Πολιτισμού. Ένα τέτοιο καινοτόμο και πρωτοποριακό μοντέλο είναι αυτό της «Πολιτιστικής Δραστηριότητας Ενεργητικής Αντίληψης» (Γκαντζιάς).

Το μοντέλο στηρίζεται σε δύο βασικούς πυλώνες:

  • Ο πρώτος σχετίζεται με τη Λειτουργία. Για να πραγματοποιηθεί μια

πολιτιστική δραστηριότητα, πρέπει να προσδιοριστεί η ταυτότητά της και οι επιπτώσεις που έχει στην τοπική κοινωνία, τόσο σε επίπεδο ατομικό, όσο και σε επίπεδο κοινωνικό. Το μοντέλο είναι συνυφασμένο με το δημόσιο συμφέρον και τη δημιουργία της πολιτισμικής αντίληψης και απαντά στο ερώτημα «ποιά είναι η καινοτομία της εκδήλωσης;», ώστε να χαρακτηρίζεται πρωτοποριακή και νέα. Διερευνά, τέλος, όλες τις παραμέτρους που θα  πρέπει να συμβάλουν στο «δημόσιο συμφέρον».

  • Ο δεύτερος πυλώνας αφορά στη Διαχείριση. Δηλαδή στη στρατηγική, που

πρέπει να εφαρμόσει ο διαχειριστής του πολιτιστικού οργανισμού. Είναι ανάγκη να διαθέτει τις κατάλληλες γνώσεις στις συνθήκες του πραγματικού και ψηφιακού περιβάλλοντος, να επιλέγει ως συνεργάτες εξειδικευμένο προσωπικό, να κατανοεί ο ίδιος τις προκλήσεις, που προβάλλουν οι νέες τεχνολογίες και το παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, να κινείται, επίσης, σε ένα νομοθετικό πλαίσιο, που θέτει ως πρωταρχικό μέλημα την προστασία του γενικού συμφέροντος αλλά, τέλος, να είναι γνώστης της χρήσης και εφαρμογής των νέων τεχνολογιών στις πολιτιστικές του επιλογές.

Σήμερα, η εποχή είναι πλέον ώριμη για τη χρήση της ψηφιοποίησης των πολιτιστικών δραστηριοτήτων. Απέναντι σ’ αυτήν την πρόκληση, οι πολιτιστικοί φορείς επιβάλλεται να ακολουθήσουν πολιτιστική πολιτική, δημιουργώντας ψηφιακές υποδομές και υιοθετώντας νομοθετικές ρυθμίσεις, που να εγγυώνται, μέσα στο περιβάλλον της ψηφιακής παγκοσμιοποίησης, το δημόσιο συμφέρον και τις προοπτικές της κοινωνικής ανέλιξης.

Στις αναζητήσεις μπορεί να βρει κανείς το είδος Ψηφιακού αντικειμένου, με ακριβή και πληρέστατη ενημέρωση, αρχειοθέτηση παραστάσεων, φωτογραφικό υλικό από τις παραστάσεις, μουσικές παραστάσεις, βίντεο-αποσπάσματα παραστάσεων, κριτικές, στατιστικά στοιχεία. Έτσι ο ερευνητής μπορεί αφενός να αντλήσει πληροφορίες, αφετέρου και το παγκόσμιο κοινό να έχει πρόσβαση στην πολιτιστική του δημιουργία του πολιτιστικού οργανισμού. Ο πολιτιστικός οργανισμός γίνεται ευέλικτος στις νέες συνθήκες αλλά και πόλος έλξης για κάθε ενδιαφερόμενο.

Η νέα πολιτιστική πολιτική θα γίνει πραγματικότητα με την εφαρμογή του καινοτόμου και πρωτοποριακού μοντέλου «Πολιτιστικής Δραστηριότητας Ενεργητικής Αντίληψης», το  οποίο θα συμβάλει στην ανάπτυξη ενιαίας πολιτιστικής πολιτικής,  τόσο στο «πραγματικό» όσο και στο «ψηφιακό περιβάλλον» του πολιτιστικού οργανισμού.

Σημαντικοί Παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη επιτυχημένων

πολιτιστικών δραστηριοτήτων

 

Κατ’ αρχήν, θα πρέπει να συμφωνήσουμε στον προσδιορισμό της έννοιας «επιτυχημένη πολιτιστική δραστηριότητα», η οποία, κατά την άποψή μου έχει τόσο  υποκειμενικά, όσο και αντικειμενικά στοιχεία.

Με βάση την εμπειρία διοίκησης του Πολιτιστικού Οργανισμού και του Δημοτικού Θεάτρου Τρικάλων, κρίνω ότι υπάρχουν αντικειμενικοί λόγοι, οι οποίοι ορίζουν ως προϋπόθεση μιας πετυχημένης εκδήλωσης τα παρακάτω:

  • Σαφής καθορισμός των αρμοδιοτήτων και των ρόλων όλων των παραγόντων

της πολιτιστικής εκδήλωσης. Τα διακριτά όρια, οι γνώσεις και η εμπειρία θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο για την αποφυγή συγκρούσεων και σύγχυσης αρμοδιοτήτων όλων των εμπλεκομένων.

  • Η ικανότητα και το πνεύμα συνεργασίας όλων των συνεργατών – φορέων.

Αυτό πρέπει να εκδηλωθεί ήδη από το πρώτο στάδιο, της σύλληψης της ιδέας, μέχρι την τελική αποτίμηση του έργου. Ως συνεργάτες θεωρούνται οι βασικοί συντελεστές της εκδήλωσης αλλά και οι εξωτερικοί συνεργάτες, που ανταποκρίνονται στις συμβατές υποχρεώσεις και στα καθορισμένα χρονικά όρια για την επιτυχία της εκδήλωσης.

  • Το οργανόγραμμα της πολιτιστικής δράσης. Αναφέρεται στον τρόπο της

διάρθρωσής της, ώστε να επιτυγχάνει τους στόχους της, το αισθητικό αποτέλεσμα και να αποχωρούν οι θεατές με αίσθημα πληρότητας και αναγέννησης. Το οργανόγραμμα θα εκτιμά την καινοτομία και πρωτοτυπία.

  • Το χρονικό πλαίσιο. Είναι σημαντικό να προσδιορίζεται η έναρξη και λήξη

της πολιτιστικής εκδήλωσης – διάρκεια σε μέρες ή περίοδο χρονική – και τούτο αφορά σε όλες τις μορφές εκδηλώσεων, θέατρο, εικαστικές, φεστιβάλ, κ. α.

  • Χρήση της σύγχρονης τεχνολογίας, προβολή και διαφήμιση, συνεργασία

με χορηγούς, στόχος της εκδήλωσης η ατομική – κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη.

Κρίνω ότι αυτοί οι παράγοντες διαδραματίζουν, ο καθένας χωριστά, ουσιαστικό ρόλο. Η τεχνολογία με την ψηφιοποίηση της εκδήλωσης και μέσω της ιστοσελίδας συμβάλλει στην προβολή και διαφήμιση των δράσεων του πολιτιστικού φορέα στο διεθνές κοινό. Η συνεργασία με τους χορηγούς καταξιώνει τη δράση του πολιτιστικού φορέα στη συνείδηση της τοπικής κοινωνίας και αποτελεί εχέγγυο για περαιτέρω διεύρυνση συνεργασίας και αξιοπιστίας. Τέλος, ο στόχος της εκδήλωσης για ατομική – κοινωνική και πολιτισμική ανάπτυξη ανταποκρίνεται στο γενικό (δημόσιο) συμφέρον. Διαμορφώνει την πολιτισμική αντίληψη στο τοπίο του ψηφο-επικοινωνιακού πολιτισμού και διαμορφώνει επίσης κανόνες και αρχές που στηρίζονται στη συμμετοχική ελευθερία, την ιδιωτική ελευθερία και την πολιτικοποιημένη διαφάνεια.

 

 

 

 

Αφήστε το σχόλιο σας

Επιστροφή στην κορυφή