Πολιτιστική κληρονομιά – Πολιτιστικός τουρισμός και ανάπτυξη Reviewed by Momizat on . Μια πρόταση για προβληματισμό…   Δημήτρης Γκολοβράντζας Φιλόλογος-Πολιτικός Επιστήμονας Μάστερ στη Διοίκηση Πολιτισμικών Μονάδων Μάστερ στις Διδακτικές και Ψυχο Μια πρόταση για προβληματισμό…   Δημήτρης Γκολοβράντζας Φιλόλογος-Πολιτικός Επιστήμονας Μάστερ στη Διοίκηση Πολιτισμικών Μονάδων Μάστερ στις Διδακτικές και Ψυχο Rating: 0

Πολιτιστική κληρονομιά – Πολιτιστικός τουρισμός και ανάπτυξη

Πολιτιστική κληρονομιά – Πολιτιστικός τουρισμός και ανάπτυξη

Μια πρόταση για προβληματισμό…

 

golobrantzasΔημήτρης Γκολοβράντζας

Φιλόλογος-Πολιτικός Επιστήμονας

Μάστερ στη Διοίκηση Πολιτισμικών Μονάδων

Μάστερ στις Διδακτικές και Ψυχολογικές Μεθόδους στην Εκπαίδευση

 

 

Είναι γεγονός ότι ο Πολιτισμός εισέρχεται σε μια νέα φάση, όπου αναγνωρίζεται ως σημαντικό πλεονέκτημα κάθε πόλης λόγω των οικονομικών και κοινωνικών πλεονεκτημάτων, που επιφέρει, αλλά και λόγω της άμεσης σύνδεσής του με τον αστικό τουρισμό.

Ανάμεσα στην Πολιτιστική Κληρονομιά και στον Τουρισμό υπάρχει αμφίδρομη σχέση, καθόσον η Κληρονομιά προσφέρει στον Τουρισμό ένα προσοδοφόρο πεδίο δράσης και αυτός αντιδρά θετικά για τον Πολιτισμό, ευνοώντας μεταξύ άλλων την ανάδειξη και διατήρηση των πολιτιστικών αγαθών και δημιουργώντας έσοδα για τη συντήρησή τους.

Την άρρηκτη σχέση ανάμεσα στον Πολιτισμό και την κοινωνικο-οικονομική ανάπτυξη αναδεικνύει ως κανόνα ο Μαγιόρ, (Currier UNESCO, 1989), υπογραμμίζοντας ότι «η εμπειρία των δύο τελευταίων δεκαετιών έχει δείξει ότι ο Πολιτισμός και η Ανάπτυξη συνδέονται αναπόσπαστα σε οποιαδήποτε κοινωνία».

Πρέπει όμως να αποδώσουμε ιδιαίτερη σημασία στη σχέση Πολιτισμού με την τοπική κοινωνία, γιατί είναι δυνατόν να τον συνδέσουμε με έναν τρόπο πολύ πιο δυναμικό. Γιατί, μέσω του Πολιτισμού δημιουργούμε ένα σημαντικό κεφάλαιο για να υπερασπιστούμε το πιο πολύτιμο πράγμα που διαθέτει η πόλη και η ευρύτερη περιοχή, δηλαδή τον φυσικό και μνημειακό πλούτο της. Το μέλλον πρέπει να στηρίζεται στην ποιότητα της πρωτογενούς παραγωγής και τον πολιτιστικό τουρισμό. Αυτά είναι τα δύο μεγάλα θεμέλια για την ανάπτυξη.

Μια ανάπτυξη ισορροπημένη με κύριες παραμέτρους, όπως της προστασίας του περιβάλλοντος – φυσικού και ανθρωπογενούς – της ανάπτυξης της τοπικής κοινωνίας και οικονομίας, με τρόπο που θα σέβεται τις αρχές της βιωσιμότητας, ήτοι μια “βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη”, που θα περιλαμβάνει τον τύπο τουρισμού που δραστηριοποιείται ισόρροπα στην τοπική κοινωνική, οικονομική, πολιτισμική και περιβαλλοντική δομή της κάθε τουριστικής περιοχής, διαμορφώνοντας παράλληλα όρους (υποδομές, τεχνογνωσία, υπηρεσίες) για τη συνεχή ανατροφοδότησή του.

Κάθε περιοχή διαθέτει στοιχεία (παραδοσιακός βίος, αρχιτεκτονικός και πολεοδομικός πλούτος, βιομηχανική κληρονομιά, ιστορικά μνημεία κ.α.), που καταδεικνύουν την ιδιαίτερη πολιτισμική της ταυτότητα, η οποία συνιστά από μόνη της ένα μοναδικό τοπικό πολιτισμικό φαινόμενο, εντασσόμενο αρμονικά στο σύνολο του ελληνικού πολιτισμού, ικανό να αποτελέσει τον πόλο έλξης επισκεπτών, που θα ήθελαν να τη γνωρίσουν από κοντά και να τη βιώσουν. Τα στοιχεία αυτά αποτελούν το συγκριτικό της πλεονέκτημα έναντι άλλων περιοχών και της ταύτισης της πόλης με μια συγκεκριμένη πολιτιστική εικόνα, που είναι καταρχήν ένας αποτελεσματικός τρόπος προώθησής της ως τουριστικό προϊόν, ενώ αποτελεί και λόγο υπερηφάνειας και αναγνώρισης για τους κατοίκους της.

Αναμφισβήτητα, λοιπόν, ο Πολιτισμός αποτελεί πηγή απασχόλησης και τοπικής ανάπτυξης μέσα από διάφορες οικονομικές δραστηριότητες, όπως είναι ο Τουρισμός. Η πολιτιστική ανάπτυξη αποτελεί μια σημαντική συνιστώσα οικονομικής ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής, ενώ παράλληλα εμπλουτίζει με στοιχεία ποιοτικά τα προγράμματα τουριστικής ανάπτυξης.

Άλλωστε, παγκόσμιοι οργανισμοί, όπως η UNESCO, το Συμβούλιο της Ευρώπης και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τουρισμού εντάσσουν τον Πολιτιστικό Τουρισμό στα προγράμματά τους είτε ως τον κεντρικό στόχο τους, είτε ως ένα από τα σημαντικότερα μέσα για μια βιώσιμη ανάπτυξη με τη μικρότερη δυνατή επιβάρυνση στο περιβάλλον και τους τοπικούς πληθυσμούς

Θα πρέπει, ωστόσο, να καταβληθεί προσπάθεια, ώστε η σχέση Πολιτισμού – Τουρισμού να είναι αναπτυξιακή για τον τουρισμό και προστατευτική για τα πολιτιστικά αγαθά, έτσι ώστε η σχέση Πολιτισμού – Τουρισμού να μην μετατρέπεται σε βάναυση σχέση κατανάλωσης.

Το πολιτισμικό απόθεμα των Τρικάλων παρουσιάζει τη μοναδικότητα ως  προϋπόθεση για την ανάπτυξη του Πολιτιστικού Τουρισμού. Η μακραίωνη ιστορία της πόλης, ο μνημειακός της πλούτος, η πολιτισμική και αθλητική της παρουσία σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο, ο φυσικός πλούτος της ευρύτερης περιοχής (Μετέωρα, χωριά του Ασπροποτάμου), καθώς και η σύγχρονη πολιτιστική της δημιουργία, αποτελούν μοναδικά πλεονεκτήματα, που σε συνδυασμό με τον ιδιωτικό τομέα μέσα από διακριτούς ρόλους και καθήκοντα να καταστεί η Πολιτιστική Κληρονομιά μοχλός ανάπτυξης. Μιας ανάπτυξης έντονα ανθρωποκεντρικής.

Στην κατεύθυνση της ανάπτυξης του Πολιτιστικού Τουρισμού, εκτός από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, πρωταρχικό ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν οι ενώσεις, σύλλογοι ή επιμελητηριακοί φορείς, που καλούνται να συντονίσουν την πολιτιστική και τουριστική δραστηριότητα με την επιχειρηματική, λειτουργώντας ομάδες εργασίας, ιστοσελίδες, κ.λ.π.

Είναι ανάγκη ο Δήμος και οι όμοροι Δήμοι να  αξιοποιήσουν όλες τις ευκαιρίες, που παρέχουν τα Ευρωπαϊκά Προγράμματα και ειδικότερα αυτά, που αφορούν στον Πολιτισμό και στην προβολή της Πολιτισμικής Κληρονομιάς, που είναι και η επίσημη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Είναι, επίσης, ανάγκη, τόσο ο Δήμος Τρικκαίων όσο και οι γειτονικοί Δήμοι αλλά και η Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση να εφαρμόσουν πολιτική βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης, επανατοποθετώντας το παραγόμενο τουριστικό προϊόν, το οποίο πρέπει να το διαφοροποιήσουν από το κυρίαρχο μοντέλο του μαζικού τουρισμού. Αυτή η πολιτική πρέπει να σέβεται τον Πολιτισμό και το Περιβάλλον και να ενισχύει την οικονομική ανάπτυξη με έναν τρόπο βιώσιμο, ο οποίος αντέχει και στις αξίες και στην αισθητική και στον χρόνο.

Γι’ αυτό, πρέπει να υπάρχει μια δυναμική εμπλοκή σε αυτό το περιβάλλον των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της περιφέρειάς μας, που είναι ο πρωτογενής τομέας και ο πολιτιστικός τουρισμός σε συνδυασμό με τα φυσικά υπέροχα τοπία και τα πολιτιστικά μας μνημεία. Και χρειάζεται πολύ μεγάλη εμπλοκή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Άλλωστε ο Πολιτιστικός Τουρισμός εκτείνεται σε ένα μωσαϊκό μνημείων, τόπων, παραδόσεων, καλλιτεχνικών μορφών, εορτασμών και εμπειριών, που απεικονίζουν μια πόλη και τους πολίτες της σε όλη τους την πολυμορφία.

Αλλά όπως όλα τα ζητήματα, έτσι η διαχείριση και προβολή της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, είναι ζήτημα πολιτικό, πολιτικών επιλογών και αποφάσεων.

 

Αφήστε το σχόλιο σας

Επιστροφή στην κορυφή