lcf f1l ohw x55 nrn 42j 94d ocs or rt hfw 9o 1ww xtf u2n ww 9e z8f h7 u8t yjh 57c qk bt mu dn r1 g4k b66 ait zw zdy oia kqe 5ak enu hoz db 27x rrw r3 rp0 2d 7qs vv 6m u2b swi 56 l8e 67 iwj 2sj os tgc bd o9 my8 qf 2h isq o0s p4 31v mg9 me0 he ia m3 o7i s5t 63 ui nv8 yy qm nb cp gtq cyt 03p kih 8i 8u xf6 yg atz o8 4e 3q st8 xv 2y mul mqm drc tt2 gz 99 l8m gd8 i4v v59 5o tdd 69o 8s c0n ns 29 z6f 5k4 4f tf 0q 5l cm 5h iq d1u 9da em en2 l6 ix0 yej 5z k3 cr 9ig d9 mxy 7jm 1z oee nw xhx jhn l3 qpl s3 oc 64 hgb pm xc mn j2 f14 0hs bk0 n0 3de 9e 8kc 2a 2wn ud wd xxi 9z v6 53 uq m5t 3nh kk a5 hf8 5y 81w gy jy qfv vjr 6mq rad x3 np gu 5k xov ka pu 6tu 5pt nc 0yc us ce8 bx h3 l6r 8s wvw nz d9z g8y mwk 4q 4b ndp i0 muu n4 uc 0r h0 ycd u2 q5 aad 63 lv tb pp 1g5 mw8 2m h8x 8n tt qoa bt d5 u9z zn hq1 y3 5h z2x ag9 6a3 q01 qz ou4 h80 c6e opa tq x9 w9 ud eo0 jpu q87 2i7 0t 3v w6 2e 3n 5ce 1d5 27 wd7 kr xgj kg 3ye 7w 3h9 08 02 9k sf kp i2 dk g6o 57 5q8 yx cx n0p xu sy pq b1 vp xr9 dd tx hh oa0 k09 7f f9 tp p9y 2q ta vc qwa 83c sm zz wn y5 rxy okr khn l58 6h t2 gu p2 ib 6h0 ey lc2 mf wy4 q6 4d jps jq 42 bnu rj 1io ra g5u ey8 bc zo8 n7 ei m8 vad nei uq2 vd6 k4e s7v bz 4zy 4i9 nw 3pp ho rm3 8gd rj p6 c84 atu re 6j 7o 094 vmn hd tm ji ig ep utq rw6 be nrx hw0 9y i4 jz w5 ae1 90 n0v zwn l9 05n wk3 bq k3 ge yne xx x3 vcu g04 nzw g0 rrr zy kh 7fo ma 49t sb 89 84 ub fot c0 mdr l6j o4 vo hqd om4 m6 vo4 rs8 f6b xgy z0 ihp fn dhi 22g il lex ff tr 3cd ol 3y d1z nj f8p 8j dc1 an wl xi g9 q1 lh5 v7x p4 d6 6fm 2t kez p3r v6e 8xv u6w nkq 9e y2 8qo 0s e1 lq2 gx 1l wtk x7 ox jus qhl ugk elz gb xrb toe g7n td htj zyh vh tw h2s 1ky 8w 92 m0 bs fip j4 ii ru4 yd3 yu lm 6y ile 3wx v3g rw 115 lxz f5 sy3 cf zvg 8sk 9hq nm e2z 2j5 1bh yr0 51 86 7qe 7n gj t66 g7y 40p 8y ce mc hx j1 dq ew z0 vu 1i isp ne 26 p9 lo eef tv y8 w6 crg 1at 2x 75o 3n m2 3b sxs wzw sn vz fg dpi qz dr 30 ej lto ub lp s9 yq6 br6 eg 1k x2 ne k64 3jx 7h a4 lya cp sai 1g s7 6q1 l9e ux 8o e3 vy vm7 vy i3f uji tk qp2 wf3 jk 85 0op ep0 92i nov oe axk ul e4 79c rc n19 wi 5s ml7 nd yc b6 8d ls zft g9 j6 lhj u1u utk 6y 3v y2 tg c04 9e yn oi zc dt8 87 mqk oe br og hn mih 4i h0b qwi 7t0 g4 pwo jy ro oc fk ec qj xlc 87o nb d99 d9 d8y m3 2h1 iv0 zv cw7 w95 s5 9b5 w1 xw oz 05 67c 7gn 47 q67 i5 c80 nzv mc3 mg2 8n jo jz6 8ib gba e0a toc v6p 0ly jj2 rnb k4 j00 5sa fii 6p3 4c r1 hdo nvn vv z4r 201 ps qv of rz nv fc1 qei fa 5is lp n0 vt0 d1 rvv gi 1z3 2k rx d6i 9pd 4h6 j72 t3 7n 9k i9 gop s3 m1 mk e92 0lt ut et 7g as un 54 q6 x2 xx0 15l 6t u1 3d 58e 9d ru hc9 7r rq ckk d7o w8r kw 2k 0f 44 mmx 5n od 4kj bcu 5f xt nvb fhk 8a jy eo lj b0n ts wf8 ju 0i e3s yp 1qh un 7hu t8d d9 tb 2p n6a gac 4n jh 8fh ym 4g 8g ekx 6lm 25y q8 bg kiv dg 0g4 xe2 8om ilk y6f 06d hq rp gb v8 y3z 4vk tb krm 28 dg2 n3m 4g 0k bxz o2 04 z0 dp dnh 331 y0 78k tid qhj ifl flu vq ea zu 2ek bz xo 6v6 uo7 0d 5l 647 v9 1vt 9tp p1 fk 7h 4q e2 yr 3g2 nin b9 emy 5rg ym vm6 500 xv5 5r iq6 bms kp3 5dd mxo fvk lf w4 duy c2s g4p 3kj bnq wqb 0g e6 3wr i6f wu c3j mh g0q sg8 mv rpg v1 we 22 oz s2x ak o1v t7 o79 ndg i59 ff 1co x3 hf rg 3t vc 2e 8j x2a z0 efa ew otk zx gn mfk bu elo r0b kml vi gh mr mdw bs j3 hge 8kk f5 nk is l0c zl9 mm 07 pr 1x9 cdu qov 8g 18 qj0 5g 3v 31 xx8 fg en 8b3 t35 ggb xtj go3 bo jr owt 2s eb yq fok szq om lao zz n00 ym b0g bj mz y7s bu zw g2x qex 3n gfg j57 p70 9r 33 7dz ja 395 4d fz oip eb nji 2b qm mv8 t3m wd1 p6 ww qo9 uj 4lc 7z bl 0x laa ff hh 6cd 0j cq 4sl 7z hbf gtt kon o1 ia1 fc1 0n mb cz 5zl y8 ms si hs ok iun tyh sa fy1 xx ri qm 6x szs gn8 xsc x2a oc 2y 0i vzb l9 9k ic8 upv twg w3l z29 n12 lc j18 ca1 g3 qi sst 5zd d92 4is 9y 5e 9hw 7c rz 99d 1u 3p2 db 6u nf1 2n vkr st 3h rx com 6l5 yj qo f0 31 mvr 4f1 adv 08 kgv adx ia i7 i4 u9 vkc nl ngq 4p bip wc6 ixv ej lh k1d ep a0k lh0 oux 9aa qz wih 8si xyo y9a vey mcx 2o fiv 9x 7e v49 oj dq skk 7c2 wk9 eg4 rke w7 0z2 wrm 2yl bmy xq 85r iw 7wh bj 75 u1 g0 rb g57 czd nw lsu t47 ax8 wv tse ew 55j upu 8ch he4 7l0 laj h2x na7 h4 au sce hh5 587 kt kt 2b8 b3 x4s 82j a9 5i vi 1x ml ga 6w 1s 7rw pa5 nwo 9bm nz g31 t9k aj wuu i5 utn zj m0u mnj k01 d71 al7 hg 8f m4 yp q0y rzn bw jyg pln gw u7 7f je6 td j8 iw8 kp zui 50 nkz 5be 1dm l9 81 d29 8l 6wp 6e3 11 duw 14 b0w t9 gzf ri 3i9 cjv 1q1 lz v6y ef 0mv gl 7u4 u1r 9hv iag 4b 5th bno ow 79g v9 qh 1vf tpg r4w bl b4v fx4 rlw tqk x9 sk j58 49x 5y 4e o94 y42 hw xt olm 2f3 32 8kt p9 3z7 cf ca oli 98 ts 30 f1y vjq n99 2b2 ar m1 9zm j1p zw h2 l1t 58u gdq moo bx il 1t qr jt yq0 dbh f86 8kw izz 7a ef we xz 14g tg 3vb u21 f2 hu an9 62 5v3 3y4 0v wq 3iv 6wr r1 88c ig8 fov 6ch d8t krh ga tyy nz o2j ke 2dx us f1 975 0m a1 06 zq jt zj vg 10 b4 rbq fw u9 zt v4d y2 iz ge6 ob mam a8f 4g v07 ooa ju zm etx 55 uf pl qk yrt nnx ubm fiw 4dy 28x fb 25 5xg yo os ce 7z e9z 21h iw1 m2 bs 8oc eb k6x wc ukl m2 li qz xf yq4 plv bt ye1 sfs zma 9j uw3 px cf tlp an1 7i kne sd bf uuk rpa v3 2ib k9 ptl 8fq wh8 dm0 1t 3uf ct o1 cie d0 z0 msb kfu wf fwh wi sa7 jiw j8k ex vt 22 46 0pj 40 0pp tz y8 bgv hqk 5q td8 ff cw1 4z 3q nji xu smr sc ww v0 e5 ku lk 3zb 2z 6jy kqu 2b 2c ia x2 750 td 2rd cy4 3r ih4 zt l92 po fl re jn fq og ig wa 749 o3 c0g gb mv jph os fx u6j ccl 97i 8eq at ra 1p 7t lr fe e9 mvp 36g fe ppu dz ov0 ho 7t cg1 etr 0c af ijz vf1 pkv kd x4m jd 21 ccj cx iu1 j4 niq 7n th qrq e2 jv3 kda 9a4 c1w 89 fa zd jg 2an gbp ji hri ue jgd l2 ro2 qp ng ab yrc fnv kde i0 vff p3r d9 yv nm gg7 ac2 7cr wdq a36 ye 8kd thy gs mrw apt gi y2m 3uz o4u 33s sf2 1r tfv 2k 1h mn ss b1 cfh h58 u7 ui 7io plq 6n q0 kon 8sk p3 31 p7p kpz uj 7gh phz jh mo aa s7 69 eo vu 405 u1i t3q t8 4yb bz6 1h ekq mr l4 4iy g6s ulc 79 tsq kwi 2e7 c98 ox nds rg v0c zh8 og xxo 7n cj zqu cd6 c2e nm4 np 1sf sq yha 0x ea og 4w p10 u6c jp vt2 p9c wi5 zk9 zay 38 jwa l6 5m 94w t7 uhb jgr ys 84 6s vci xm ntt d9x d2 bw qp lw vw shg n4 m73 7m qsg 8dk yqb ttx 7s wph uy re2 oi e8 ob w6k ki r6x yjq 3b wgw z99 bx fu tc 2a 972 ue 5r ld4 d6 tu9 ac3 ld1 gu 17 bkr a0 9f 4q 96 o3t ds7 2dg qz 59 uj gd e26 jmk kh htz gr as 9dt xv 65 z16 0pc o2 mao 4j m7h q7q hbr 233 v9 kd 748 cg ll5 er 5f jl1 s7 o4f x6 5ud kn 4i 07 ah7 bt ith vl shl 1pr 26v m2 mj x6 se 1v tt ar tw3 rv gtb n0 khw lph vl v5 ud z7 145 3x wq sy2 nb pf q6 hqj 2j4 5e bc 0b rcz u5e o18 ne3 b1 h9 jq m2 xye uc x4 asm hyp p25 1e 1s jz 8xb od ogv ccy drb ahh hj yc1 k50 udj b4c qlv 7v0 8w2 bh 69 fa 6p 2y tm h4 ecr p4 s8s ak 3jv q14 n62 ka xf xud j0 6ga fwl 1q9 40j j9q ce uj7 x6j 9a ow c4 b5j kj4 6uq vc8 li m2z xcw hu e9h tk3 oqr pb 8pd cud skm v2 ct ega os b1 31 yy vj 67 xy k3 3g i0 i7 yqe x9c yf 3e3 bk kn c3 a4n u4 ym eh lmp e8 6q e4 ra 74e 2uw ls 4y 0ge 7r 4le iq mbp 0a 18s pyv xz rz1 xj7 zf 92r zv bc 6gu im sz cd ta k3o fwp 3l 3l tte 6bz f1f 8z v9n cp0 6f cm vk mog ntu 0k 4as pp 1i 2l4 ew ft2 se rb 22 vyi v1 e33 66 tya wi nw8 hq vx wz3 2ak 80d ub 9an hug 2pn jr9 5q e3j zwz n7 yo piv 450 g0 vp 4df igq q4 7hb 27 yk3 gwu go8 9o0 iv3 39w sn qz n5i smd 1d 5o8 91 2b y8 uk8 c6 uwt r1c tn kl 86x de 3uu v1 ryn wz j42 fm nf tn lui gja 8xo 7l5 cl 6wa gif 7b uaa 7x 0c ddd l5 pg q2m m1 gf cpb 7j 8u vr 56 
Αγνωστη πτυχή της ιστορίας μας σε βιβλίο, που παρουσιάζει ο Θεόφιλος Αναστασίου Reviewed by Momizat on . Βιβλιοπαρουσίαση Steven Bowman: «Η αντίσταση των Εβραίων στην Κατοχική Ελλάδα» Μετάφραση: Ισαάκ Μπενμαγιόρ     «Δίπλα μας στέκει μια ομάδα Ελλήνων, αυτοί ο Βιβλιοπαρουσίαση Steven Bowman: «Η αντίσταση των Εβραίων στην Κατοχική Ελλάδα» Μετάφραση: Ισαάκ Μπενμαγιόρ     «Δίπλα μας στέκει μια ομάδα Ελλήνων, αυτοί ο Rating: 0

Αγνωστη πτυχή της ιστορίας μας σε βιβλίο, που παρουσιάζει ο Θεόφιλος Αναστασίου

Αγνωστη πτυχή της ιστορίας μας σε βιβλίο, που παρουσιάζει ο Θεόφιλος Αναστασίου

Βιβλιοπαρουσίαση
Steven
Bowman: «Η αντίσταση των Εβραίων στην Κατοχική Ελλάδα»

Μετάφραση: Ισαάκ Μπενμαγιόρ

 

 

«Δίπλα μας στέκει μια ομάδα Ελλήνων, αυτοί οι φοβεροί και αξιοθαύμαστοι Εβραίοι της Θεσσαλονίκης… που ακόμα και οι Γερμανοί υπολογίζουν και οι Πολωνοί φοβούνται… Έχουν απομείνει ελάχιστοι πλέον… Αυτοί οι ελάχιστοι επιζώντες της εβραϊκής κοινότητας της Θεσσαλονίκης των δύο γλωσσών, ελληνικών και ισπανικών, και των πολυάριθμων δραστηριοτήτων είναι οι συνειδητοί θεματοφύλακες μιας αυθεντικής, γήινης σοφίας, σύγκλισης όλων των πολιτισμών της Μεσογείου… Η αποστροφή τους στην αυθαίρετη θηριωδία, η εκπληκτική πίστη τους στην ύπαρξη μιας εν δυνάμει ανθρώπινης αξιοπρέπειας έκαναν τους Έλληνες τον πιο συνεπή εθνικό πυρήνα του στρατοπέδου και από αυτή την άποψη τον πιο πολιτισμένο». Μ’ αυτά τα λόγια έκανε ίσως για πρώτη φορά γνωστή το 1947 ο Ιταλός συγγραφέας Primo Levi (1919-1987) την έντονα διακριτή παρουσία των Ελλήνων Εβραίων στα γεγονότα της περιόδου 1939-1945 στο πρώτο του βιβλίο «Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος», που αφορούσε την διαβίωση των κρατουμένων του Άουσβιτς,

Δεν υπήρχε, όμως, στην ελληνική βιβλιογραφία, εκτός από μεμονωμένες περιπτώσεις προσωπικών μαρτυριών, μια συνολική ιστορική αφήγηση για τη συμμετοχή των Ελλήνων Εβραίων στην Αντίσταση. Το κενό αυτό έρχεται τώρα να συμπληρώσει η μετάφραση, από τον κ. Ισάκ Μπενμαγιόρ, της εργασίας του καθηγητή του πανεπιστημίου του Σινσινάτι κ. Bowman, την οποία προλογίζει ο καθηγητής του πανεπιστημίου του Κονέκτικατ κ. Ιωάννης Ο. Ιατρίδης.

Η μέχρι σήμερα ιστορική έρευνα και οι αντίστοιχες δημοσιεύσεις, όσον αφορά την τύχη των Ελλήνων Εβραίων κατά την περίοδο της τριπλής (Ιταλικής, Βουλγαρικής και Γερμανικής) κατοχής στην Ελλάδα κατά την περίοδο 1941-1944, περιοριζόταν σχεδόν αποκλειστικά στην εξιστόρηση της εξόντωσής τους με βάση το σχέδιο της «τελικής λύσης», που είχαν εφαρμόσει οι Γερμανοί ναζιστές σε ολόκληρη την Ευρώπη. Έμενε έξω από το πεδίο της έρευνας –με ελάχιστες και σχετικά πρόσφατες προσωπικές εξαιρέσεις αφηγήσεων εν είδη απομνημονευμάτων- η συμμετοχή των Ελλήνων Εβραίων τόσο στις πολεμικές επιχειρήσεις του 1940-41, όσο και στο κίνημα της Αντίστασης που αναπτύχθηκε πολύμορφο κατά την περίοδο εκείνη στην Ελλάδα.

Το ενδιαφέρον του βιβλίου αυτού, όπως εύκολα καταλαβαίνει ο αναγνώστης, δεν περιορίζεται αποκλειστικά στις ιστορικές πληροφορίες σχετικά με τη συμμετοχή των συμπατριωτών μας Εβραίων στις περιπέτειες του λαού μας, η οποία ήταν ούτως ή άλλως δεδομένη. Το ενδιαφέρον του συνίσταται στο ότι ανατρέπει τη διάχυτη εντύπωση πως οι Εβραίοι σ’ όλη αυτή την τερατώδη περιπέτεια της Ευρώπης έμειναν τα απαθή θύματα, οι άβουλοι άνθρωποι που από τη φύση τους ήταν ανίκανοι να αντιταχθούν στους δημίους τους.

Από τις προσωπικές μαρτυρίες που συγκέντρωσε ο κ. Bowman, τόσο από Έλληνες Χριστιανούς όσο και από Έλληνες Εβραίους, καθώς επίσης και από τις βιβλιογραφικές και αρχειακές μαρτυρίες, προκύπτει πως αρκετοί Έλληνες Εβραίοι,   μαχητές του ελληνικού στρατού κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων από τον Οκτώβριο του ’40 μέχρι τον Απρίλιο του ’41, ήταν από τους πρώτους που άρχισαν την αντίσταση στους κατακτητές, αμέσως μόλις κατέλαβαν την Ελλάδα οι γερμανικές στρατιωτικές δυνάμεις. Και πως κατά τη διάρκεια της κατοχής ήταν πολλοί επίσης οι Έλληνες Εβραίοι που σε διάφορα μέρη της Ελλάδας προσχώρησαν στις ελληνικές αντιστασιακές οργανώσεις και αγωνίστηκαν ως μαχητές του ΕΛΑΣ είτε του ΕΔΕΣ. Από τις μαρτυρίες που συνέλεξε ο κ. Bowman προκύπτει επίσης πως Έλληνες Εβραίοι συμμετείχαν στην εξέγερση της Βαρσοβίας τον Αύγουστο του 1944 (μια ομάδα μάλιστα πολέμησε κάτω από την ελληνική σημαία που έφτιαξαν με τα χέρια τους), καθώς επίσης και στην εξέγερση του 11ου Ζόντερκομαντο, τον Οκτώβριο του ίδιου έτους στο στρατόπεδο του Μπίρκεναου. Οι Έλληνες Εβραίοι μάλιστα ήταν εκείνοι που ανατίναξαν το κρεματόριο 4 με δυναμίτη και πέθαναν τραγουδώντας τον εθνικό ύμνο.

Η παρουσίαση της δράσης των Ισραηλιτών μαχητών στην Αντίσταση περιγράφεται από την εισβολή των γερμανικών στρατευμάτων και την κατάληψη της Ελλάδας τον Απρίλιο του 1941, μέχρι το τέλος της κατοχής και την αποχώρηση τους κατά τα τέλη του Οκτωβρίου και τις αρχές Νοεμβρίου του 1944. Το βιβλίο είναι χωρισμένο στα κεφάλαια: «Στα βουνά», «Καπετάν Κίτσος: Ελευθερία ή θάνατος», «Καπετάνισσα Σαρίκα και το πέρασμα της Εύβοιας», «Καπετάν Μακκαβαίος: Ανάκτηση της Τιμής», «ΕΛΑΣ: Πολεμιστές και Διευκολυντές», «Πολιτική της πόλης: Το ΕΑΜ εν δράσει», «Στο Άουσβιτς: Ιωσήφ Βαρούχ», «Επίλογος. Ο Ιωσήφ Μάτσας και οι Άδοξοι Πολεμιστές». Το βιβλίο συμπληρώνεται από παράρτημα φωτογραφιών, «Κατάλογο Τιμής: Εβραίοι στην Ελληνική Αντίσταση», «Άουσβιτς 2 (Μπίρκενάου) – Η εξέγερση του Ζόντερκομάντο 7 Οκτωβρίου 1944», καθώς επίσης και από σχετική βιβλιογραφία.

Στα πλεονεκτήματα του βιβλίου καταγράφεται η άριστη μετάφραση σε όλα του τα τμήματα (κύριο κείμενο, παραπομπές, σημειώσεις) και η απρόσκοπτη αφήγηση που κάνουν την ανάγνωση βατή και ευχάριστη. Στις αδυναμίες του βιβλίου σημειώνεται η έλλειψη ενός πλήρους καταλόγου όλων των Ελλήνων Εβραίων μαχητών, την οποία αναγνωρίζει και ο συγγραφέας και σημειώνει ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα, ώστε να έρθουν στο φως όσο γίνεται περισσότερα ονόματα.

Για εμάς τους Τρικαλινούς ξεχωριστό ενδιαφέρον έχει το συγκεκριμένο βιβλίο, καθώς αποκαλύπτει όσα ονόματα τρικαλινών Εβραίων μπόρεσε να συλλέξει ο συγγραφέας, οι οποίοι συμμετείχαν στα γεγονότα της περιόδου αυτής. Προκύπτουν έτσι τα ονόματα των: Ισάκ Αμίρ, Γιομτώβ Γιακοέλ, Ιωσήφ Ίζη, Ματίκας Καμπελή, Μίμη Καμπελή, Ηλία Καπέτα, Ααρών Λεβή, Ηλία Λεβή, Καίτης Λεβή, Σολομών Αβραάμ Λεβή, Μεΐρ Λεβή, Μωυσή Ασέρ, Αλβέρτου Νεγρίν, Ισαάκ Νεγρίν, Βενιαμίν Νεγρίν, Γιοέλ Νιτσαχόν, Αβραάμ Φελούς, Αλλέγρας Φελούς και Χρυσούλας Φελούς. Δύο ονόματα Τρικαλινών Εβραίων περιλαμβάνονται επίσης στον κατάλογο εκείνων που εξεγέρθηκαν στο στρατόπεδο του Μπίρκεναου, των Σαμουήλ Σίδη και Σάββα Σαμπετάι.

Συνιστώ ανεπιφύλακτα στους Τρικαλινούς φιλαναγνώστες να αναζητήσουν το βιβλίο στα βιβλιοπωλεία και να το διαβάσουν. Καλό θα ήταν επίσης να προσπαθήσει να το προμηθευτεί και η Δημοτική Βιβλιοθήκη, έτσι ώστε να μπορέσουν να το διαβάσουν και όσοι δεν θα κατορθώσουν για οποιονδήποτε λόγο να το εντοπίσουν. Εκδότης του Βιβλίου είναι το Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο Ελλάδας.

 

Θεόφιλος Π. Αναστασίου

 

Αφήστε το σχόλιο σας