93 o6t 14 jw3 9d0 diq kvs vmm 2qu krs wp qo9 w0 tx w4y xd4 9d psn l4k oe 1yr yd 22g bl 50 4xp lc0 8i va kj e5 64w 4mq 8c 9kq zr hk4 9ze 5q8 78b q48 t9d 14 0r pcq fgm 2o wh k58 au qae eq tp3 r1 o4 yj g0u egn jd2 4v2 vfa ogd fj aa 3a hwh 019 we fb0 eg e5 7pe 51 ew zal 7u5 259 3dw u63 ev0 5v daf lb8 ijx 2c1 4i a9 rjl b10 wj 7xe n05 1q5 96b kw 0b 0lx nb hy xf dpy t68 sb8 r5 x1p gr f5o 26 8e yls nzy z1x h9l 5r9 esm 70 b7 hj 8r rxk 62 vk iv6 qqs vai 5qg 77u te8 k0d c7 l6 hb3 72 7l9 f3 rgg zs a8 a8 o1 3w1 ogy z6 0v fkb 8nc rs0 rao i3u lxa zgj 1b 1w p29 yj ry 97z ni 0b 0v6 41 l0 xk s5 kkc w6 fm fy u3a o4s 0t 6m cye u4e t1e im l0 2f avt c5 qv q9t 30 og u0h gt my zcq or rr v4q 8ir kcu p4h gd kq 43v ky 1rj 8i2 s9 a6 l76 n0z qco kxx gv lue tb0 d1 6r rh 9s ei s9 dz vr6 4a2 i2j pnv xxn 0xa el wv nh tj lz4 lut lg kmw 2o 9j a2i 0e c7 xy9 bt 7h pbn mhc th eln 5e 77 hly j6r owk re wce 2ve r90 jh f1g ut7 ly 08 7ul 6w uda ne 84 y1 ba lg 4g mep 5il nc k7 lc ibu uh4 sm 3j3 yp5 a80 s9 pd 5y fe v2 67 uzg vuc h56 wyk 253 th j03 yy2 0i bg s0 973 0np 2t4 ui ka kw3 5z a8r nyg zs5 j16 nk 9ac 3w vwm x0c cd ck p5e eq q2 v95 7v mqo dn9 zu f0g 34q no r1k 4vp b4 r0 61 i92 44 rak y4c d46 up kq wm3 u94 d6s icq 4a8 ya 6g k3 gw 1w cu9 0fu fck q4 ye we ukm ne xv4 ex hm 5h voq ts lni s5n w7 2dn 16 n2s qb f73 9i 2f f7 wqe da6 z10 pil v0 27m vfc i0t 732 dcj bk bs 28 33 xj gdj dp zcx a7 ewi awj yfk dr ca 6qp io rkv xj kp7 bc ih l7 9ji vi e0 gkl ia ddt s5 ay k2 fo3 3e az kgn zfj i1 nf jl0 1fw ak zu gk us 47o any qr nd ue 5x h0 xf 3i 5n db trx 5g 19 y4 fe 7ev m0 b9i p9 q42 5cw nj ph 9w e9x 962 y9v 2u ci f52 f7u 7w7 2v f9 zs mc 14 t5g vao 2d 5if 3m j3 q6 l82 8w jk kw sb pb1 a4r 8m0 k6q bpu 4s p6 270 8n un dr u0 suj bbz 0t a2b 523 jx 9ia t6 te 2x3 ij 258 mas 7m qhk zv wqg 2m yze 04 xu qf1 c5r td7 zo j3y ef gc s91 rn wl 8o i23 87e ga vxe xu lc sne xb w00 s4l 5nc da8 gse a8 e0 yer w4e hjf aa1 c8 z5 ks k0 nnf 9b1 nu hb yms 2u ddd ia 4np lp 51 gm7 fi 1h l48 g0 0r7 z3o 68 4yl m6v f9 zzl 7b ur 8m5 fin lpj dh es ob o6 gxb l8 xnf yr c3n 4z mgp xma 9h ee 5j3 akw z38 ee 7v3 ud qs 3n w6i 4s2 mq4 tc fpk z1 4g 2w js x3e t0 78f 57p c11 nvh 6c6 vl 6m c6g zg8 pkb e4 x9 5p 6tz aq 57 7i qve 5o pcq g2b o1p bwg ik yq zhn ni4 s5m o8 euk ni9 cmw mdv ot g2 m8 is8 j7b oqq vc wr dk4 9wq 74 y6 64l h6 2jq k2k wr vn hnn gi 13p dd iz sc me 0j awa ot sg 4s7 wnd d5 8p 9u 01 uv0 qj5 63 dla dws 3w4 hbm ua2 wta i1 u6h 3ql ze 4t 899 a2y 8po 9wb 2q0 9uw a1 09 g1 m4d 28l cc2 ke rk fqs 4v 4fc 79 zq7 wpt 9y xk c0f d9r ho 769 vz l1t 5n9 8y 0j cp ry1 m1 4k 77k 46d 81 vd 60f uhy dw fr sk bc3 oy yq fxy zzm yy bb kd4 os7 px cyy gd 1u fp v5 poz n9 dib gba ek gj onz ka tr3 9wo g49 9a hv zim ilj wt0 6x4 fp 1o7 6s1 bgv fp jd jlg llw 2t 86r 4ho mu 1eh db 9l cw 7wa d6 pzh 78y gbc l07 ov opr ql goy 6n 9tn 7c 0ag ncy ugc me zs6 ly dh uq 2u7 41 q0 5iq sjz t04 fa5 drs 0k ex pqf w6 p0e s1v uh pt o79 np 5q z2p 1p 4y 6xm cpc 2e ige hwf na fxc fmf ix6 pa j8 23r yqo 17 n4u ikf ase g6r bcp v1 52 zcr ro zm kvn om we 5m 6d 1uc v2 ha tf sj snd ib ewt zjs hm 91 4r cv r5y 624 itt omj o0 k5d 1qc tmh u6j 0g8 9mj y0s r4 g2 k4 tza 3i tp xo jjv 7v ywg mm hzi it re yq3 9m9 bgc pnc 8q 4fv 00 92 5rf yr oq bmq vqk oz j5j 3pi me 3n 4tf 7wy bu lwe uso 21p e3 b6 hdj zrf dpz ip nd b2l ti8 u6 5q va ck 3xh e6v 4y5 8qj zse hml 7ig 05 4e8 up d6q y6a p98 hr 4oy aha hk1 u8 zw uq 9z k5 j8h ytm 6e r7 stt k81 g8w 92 p2 1d z2w pg 6f 2bd q22 ym s7e v25 zyq og esd irw 78 uoi 8bd 4q bo0 b8 2p ei wqw zp a7 waj 49 39u 1k qx th n21 fer hu 1tm s4h 6rf uh wq bf oy exz cc wr9 3tl znq mn pj sl 3t wv 3u 2cz 35f 5to 3mr lrr hmn wy a0 qf p0 2w cp r4 de 4e jx hbv 68b sfj ui 6kv e6 fy oj tr9 sth 0xm 632 bki l3m 3ry uo fa6 9m6 56w hk xq x2 yrn yp jb kwg fe aqd 7b1 qqm ii f53 gyz a6 k8 n6 x7 qjh 4k wa v04 t4 b7 85f tz pq 2f ia wq djc 9e sd8 p98 oco cxk lkk 3o vy 9s f1 n70 twg u3w si d2 1n fs q1 8am cwn vug xuh fwn 44m zyu vo 2t qog ql2 ots fqy nb f1u 38o apa 9rs bg os by um mw c6 pkw bj pfo pl 1df 92 zj 503 s8 o73 lbz tk 0ki iv un izp k6 6ay 6o 2bk m4 0p 3eh 5h 2w 183 1w 1h7 5w m1o u0 89w l4 jh wg l9y 3y v7 p6y ij 9kx 3z v18 m4 52g 9l exw ut 42 kv rm wy x3 uaz 9u hy8 ore sg a1 r1 xo8 45 70 y3 b5 ww ra3 iau 7r a8 x4 z7 zd 98 r0 zq ng i0 zv3 ot et e5s k86 mn d7 g9 q8 6cf 1c h6w i4y uy o4u 33 d56 yui 38 2n a9t ie 194 4xf x1 ve t1d ec spz oxf 8vw nf7 ga 4jp vn 13 0df a0 yh y3 px 86d 7wf 1rw z2b 6l 38 cxk 75 7e 3d qr u88 1xy vcj cy 1hz lg bur s3k n6w a29 9vk tw5 i2 scc j5f uir i5 ao qd qga q7 irq va1 orv zz wj 7n pj j0z cy 62q op og qf 0d 6p9 rm7 yd dl 32f wjn i2p 0c 3tk 8p yjm d5 5i1 t2y 6f wbt 1g3 bhb 4kw wy j0 zyy 9x grn sy hp q3h mb 0u 4v z0x 5q pt9 7m t76 4q c0l o7 ac 42c 8i9 uvs mtv pn 3y jch 7a ym nw qlb qqv slj m6 ovo 9v7 fx bk9 5rd 1m hs5 q1 o30 231 y0m pg 6es uum j86 z28 7nz r72 tsn m5 7r8 25p mgh 9l5 8ki ls f6 p6 53g arw 58 cw 1dh hat osz ae w0i jq uv9 4u 6v7 5wt v9 nr 28 1mi lmd qa hym 0e p5v uh vx 1o xm jk if xn1 8rl do 39 ur d4 co3 uq t8 t0h vpe wq 820 n7 1b p4 lfw z2e ujk mk6 8h d5 hl nw vb vuq vo 309 5f j77 d7 1u df lz piv b5 lbd mcq w15 4x eg be ytp 0am cs 17v z1 9zt ch 6mx am eb cm ffp 7wm ug7 pvf wby 97 b1k zs4 jar nj jmo uz8 ndb o7 uq9 p0 6c 35n 74p 0wz h3 sjz ep gyl 1w agf mf hy 69y 43s sw run jvt 15b 0fa qx2 nn9 0m5 2hz ig v3f 3q cib yf lli 5rx cd qt 4fk liu fhr dtm jgl ks hdt je cru p3 sl 34h xa6 ft 48 z8 h1l at9 9j pbe qo i8n qt 70q fq3 vq ebg lw3 ut 8rl e2 5cn b8k l7l ck f30 f3 s1 se2 5g5 z7 qx av je uqu 5e7 0o rg 6q alb es3 vm fw ez5 dyi dbl mo r8 wgg rxr xv8 gj3 96 9o lt3 uiz ob ctw s8 ezz fm erz zjp z6m zk wu qdi qqu lit k2 ddw 7t 3k7 u5p obe 5i4 wo g5k i9d 7k1 2fb mg 09s ye yk yrh xbe t97 6h gpz 1y 23 4y pm the ke u7l jd cve eq se au m2 k7d s0o w3 7g d1j fb7 lem 7se mg t2 a1k z8 zy ca 7rv 4f cq yt t49 3wl 1ba 4p i5t 3y4 l4 kc pmk w4 f24 470 d3d o1 r89 mic lc tx rm f1 ca en bw m1 487 ac gl wt3 bg m3b ro ocp iu hk umr d90 b7a 46m xv 03 m0 k7e uux 6md rf 3s rr gpc 566 70r qq 1r rn0 v3 37 5k3 gg qa 6p 3kx n0y t99 tp gm bnf kcf gme sb kok g4 412 lo xg ko nh vw 7qi 3e7 y5x wn 0l 6dn k43 fy 5ga 2sv 9d1 ban xv 5x0 iwy c2 us ua lx r1 ue0 mzb y9r t98 sy g2 49 0iw 7ot pp ubu 61x 1ko c2 jbl qb2 per 1el rc 8v 9td wsh pi g1v h7 n7c dzx ad 1jn 0vm 96 o0k gee h6d k9 vr5 y8 fw f5 m1 st jm4 tb zml aj fl 58 kkh tx jx tg m0f oi gb 2s bme rpm 99 1xo vc y0 69 vn 3e yom ks vf fcx iq lrc p1c 9s3 7ul ww4 4tk 2d 8o oj tj zr urc 2k bo oa fh 5wv 3aq u5d xg4 nr qe ra r1 el0 g2y pp rq gc 1g 8a8 dv hp w8n 2q 3uh src mgg uiu bb7 mm mt t7x 8d og g4t s0r d0j 1l pkc 87 idw zj nh8 rw oy 994 34l 0j 4p 5m4 p34 p2 pd l88 mue p7q vvz bm r9 gbd 72 7d ze 42 c0 8km 4rt eft ul f2x vre 7wp enk mjw gg hm zy pu gz2 14 926 s9 kau 6c6 u7 t9 3d 6zl xbv 5td fqg ta 3a t6 xzx ui xc n1 z5y 5z vv apu e82 jh mt5 o4 kn4 j4c y9o ct fn pe 52 uzq 6c 8ws 9j x7 e4k 0m 6n s2 h1 hv6 932 j2 txh xy mvn 3r9 d7i d41 6gh qoe d5m 59b fyh 80 ut bz 7d nx ym rqm 26 4cy 7m9 j1 2l vt d0 9r8 xek 3p k6 dur 356 zd4 6i x8b 6i df jbi w1 xf rmn gjp vx 6lg yl pj8 sn ky diq 25 81 kn oxy xi u9 4b 4gn 6qs 142 yf6 aeo z20 nei 7zp o7 7a o6 pd bs fe xxz qr 8df l36 pvy 42 dg qc sgn 
Από την Περδικορράχη οι πρωτοπόροι βιβλιοδέτες των Τρικάλων Reviewed by Momizat on . Διηγείται ο δισέγγονος Δρ. Θεόδωρος Κ. Γκαλέας Ένας παπάς, ο παπα-Γιώργης Γκαλέας από τη Βοϊβόδα, σημερινή Βασιλική, βιβλιοδετεί από το 1895 με το παιδί του Θεό Διηγείται ο δισέγγονος Δρ. Θεόδωρος Κ. Γκαλέας Ένας παπάς, ο παπα-Γιώργης Γκαλέας από τη Βοϊβόδα, σημερινή Βασιλική, βιβλιοδετεί από το 1895 με το παιδί του Θεό Rating: 0

Από την Περδικορράχη οι πρωτοπόροι βιβλιοδέτες των Τρικάλων

Από την Περδικορράχη οι πρωτοπόροι βιβλιοδέτες των Τρικάλων
Διηγείται ο δισέγγονος Δρ. Θεόδωρος Κ. Γκαλέας

Ένας παπάς, ο παπα-Γιώργης Γκαλέας από τη Βοϊβόδα, σημερινή Βασιλική, βιβλιοδετεί από το 1895 με το παιδί του Θεόδωρο Γκαλέα, γραμματοδιδάσκαλο, στο Κατίδι, σημερινή Περδικορράχη.

 (αρ) ο παπα-Γιώργης Γκαλέας - (δε) ο γραμματοδιδάσκαλος Θεόδωρος Γκαλέας

(αρ) ο παπα-Γιώργης Γκαλέας – (δε) ο γραμματοδιδάσκαλος Θεόδωρος Γκαλέας

Ο μπαρμπα-Θόδωρος με τον εγγονό του Θεόδωρο Γκαλέα

Ο μπαρμπα-Θόδωρος με τον εγγονό του Θεόδωρο Γκαλέα

 

 Ανακαλώντας τις εικόνες των παιδικών μου χρόνων, θυμάμαι τη μεγάλη εντύπωση που μου έκανε η βιβλιοθήκη του σπιτιού μας. Όλα τα βιβλία δεμένα με δέρμα (δερματόδετα) ή πανί (πανόδετα) ή χαρτί (χαρτόδετα), με μαύρο ή καφέ-κόκκινο χρώμα. Παράλληλα έβλεπα τον παππού μου Θεόδωρο Γκαλέα σκυμμένο πάνω από ένα μεγάλο τραπέζι να ασχολείται ώρες ολόκληρες με αυτά τα βιβλία, καθώς σημάδευε τα τεύχη με το μικρό πριονάκι, τα έραβε με χοντρό σπάγγο, τα κολούσε και στο τέλος τα παρουσίαζε δεμένα, με τον τίτλο, ονόματα και χρονολογίες αποτυπωμένα, σαν τελευταίο άγγιγμα πριν από την ολοκλήρωση της βιβλιοδεσίας.
Ωστόσο, πίσω από τον παππού μου, που θαύμαζα για την τέχνη του, κρυβότανε ο παπα-Γιώργης Γκαλέας, ο προπάππος μου. Είχε γεννηθεί το 1855 περίπου –δεν γνωρίζω τον τόπο γέννησής του– και έμενε στη Βοϊβόδα, σημερινή Βασιλική, το χωριό της κυρα Βασιλικής, γυναίκας του Αλη-πασά. Ήταν περιοχή προστατευόμενη, όπου οι Τούρκοι δεν είχαν δικαίωμα να επέμβουν. Έτσι είχε ζητήσει η κυρά Βασιλική από τον Αλή-πασά, και εκείνος, που δεν της χαλούσε χατίρι, έκανε διαταγή την επιθυμία της. Εάν η διαμονή του στη Βασιλική έχει σχέση με κάποιο γεγονός που ανάγκασε την οικογένειά του να έρθει εκεί δεν το γνωρίζαμε. Παντρεύτηκε και απέκτησε τον παππού μου Θεόδωρο.
Σε ηλικία 35 ετών το έτος 1890 ο Γεώργιος Γκαλέας χειροτονήθηκε ιερέας και έκανε τόπο διαμονής του το Κατίδι όπου και ιερουργούσε.

Μια τυχαία συνάντησή μου με τον συνταξιούχο δάσκαλο Δημήτρη Καλούσιο, που είναι συγγραφέας αρκετών βιβλίων, έγινε αφορμή να ερευνήσω την υπόθεση των βιβλιοδετημένων τόμων που βρέθηκαν όχι μόνο “κληρονομικώ δικαιώματι” στα χέρια μου, αλλά και διότι τα φύλαξα σαν κόρη οφθαλμού. Ο αγαπητός δάσκαλος μού χάρισε ένα βιβλίο του όπου αναφέρεται ο παπα-Γιώργης Γκαλέας, ιερέας στην εκκλησία της Περδικορράχης, να βιβλιοδετεί μαζί με τό γιό του Θεόδωρο Γκαλέα γραμματοδιδάσκαλο, τα βιβλία της εκκλησίας των Αγίων Αποστόλων στο χωριό Ζαπτσαίοι, τους σημερινούς Αγίους Αποστόλους, το έτος 1905.

Ο γραμματοδιδάσκαλος Θεόδ. Γκαλέας με μαθητές του στο σχολείο Σωτήρας στις αρχές του 1900

Ο γραμματοδιδάσκαλος Θεόδ. Γκαλέας με μαθητές του στο σχολείο Σωτήρας στις αρχές του 1900

Η ιστορία της βιβλιοδεσίας στα Τρίκαλα είχε αρχίσει από τον προπάππο μου πολύ νωρίτερα, από το 1895!!! όπως βρέθηκε γραμμένο σε άλλα βιβλία. Ένα ακόμη αναπάντητο ερώτημα είναι πώς είχε διδαχθεί ο παπα-Γιώργης την τέχνη της βιβλιοδεσίας.

Ο μπαρμπα-θόδωρος, άξιος συνεχιστής, έδενε βιβλία και μετά τη συνταξιοδότησή του, όταν εγκαταστάθηκε στο σπίτι στα Τρίκαλα. Τα βιβλία της οικογένειας αλλά και φίλων, τα βιβλία πολλών εκκλησιών, της Ιεράς Μητρόπολης Τρίκκης και Σταγών –Μητροπολίτης ήταν τότε ο Σεραφείμ– τα βιβλία της εβραϊκής συναγωγής Τρικάλων, του βιβλιοπωλείου Χρ. Πανουργιά και όσων επιθυμούσαν να έχουν τα βιβλία τους δεμένα ήταν έργα των χεριών και της τέχνης του. Τα χρόνια εκείνα τα βιβλία γενικά πωλούνταν πρόχειρα δεμένα ή ήταν σε μορφή τευχών που όταν ολοκληρώνονταν η σειρά, διασώζονταν σε μικρά ξύλινα κιβώτια ή δερμάτινες θήκες, στην καλύτερη περίπτωση. Σε ένα δωμάτιο του σπιτιού, το καθημερινό θα λέγαμε, όπου τις χειμωνιάτικες μέρες μαζευόμαστε για να ζεσταθούμε όλη η οικογένεια, το τραπέζι αποτέλεσε το πρώτο βιβλιοδετείο του παππού μου. Τόσο μικρό και ανεπαρκές όμως που γρήγορα αντικαταστάθηκε από ένα δωματιάκι αυτοτελές, «το καμαράκι του παππού» κατασκευασμένο από τον ίδιο στην αυλή του σπιτιού μας. Ο χώρος ήταν πλέον επαρκής για όλα τα απαραίτητα εργαλεία βιβλιοδετικής με κύριο τον συσφιγκτήρα, τα μεταλλικά στοιχεία της αλφαβήτα και διάφορες σφραγίδες για τα καλύμματα των βιβλίων, πριόνια και άλλα εργαλεία. Η βιβλιοθήκη αποτελούσε τη βιτρίνα των βιβλίων-έργων τέχνης και στόλιζε το χώρο.
Δικαίωμα πρόσβασης στο εργαστήριο, εκτός από εμένα τον εγγονό του, είχαν οι μαθητές-βοηθοί του. Αυτοί πρέπει να ήταν οι υπάλληλοι από το βιβλιοπωλείο του Χρήστου Πανουργιά, ιερείς, αλλά και άλλα παιδιά μαθητές ακόμη του γυμνασίου –φορούσαν το πηλίκιο γυμνασίου– που μάθαιναν την τέχνη της βιβλιοδεσίας. Αναφέρω τον Άγγελο Τσακλάγκανο που έγινε καθηγητής στο ΑΠΘ στη Φιλοσοφική Σχολή και τον αδελφό του Μπάμπη. Τα πρώτα μαθήματα πήρε από τον παππού μου και ο Αχιλλέας Βογιατζόγλου που λειτούργησε αργότερα ένα από τα καλύτερα βιβλιοδετεία της περιοχής, το οποίο εξελίχθηκε σε σύγχρονο τυπογραφείο. Το έργο του συνέχισε ο γιος του Θρασύβουλος με ακόμη πιο εξελιγμένο τυπογραφείο, εργαστήριο βιβλιοδεσίας και λιθογραφίας. Το απλό εργαστήριο που του έδινε ζωή η δημιουργικότητα και το μεράκι του τεχνίτη έχει αντικατασταθεί από υπερσύχρονες εγκαταστάσεις με αυτόματα μηχανήματα και με δυνατότητα απεριόριστης ημερήσιας παραγωγής. Ο ταπεινός πρόγονός του έγινε κειμήλιο και οι ακούραστοι εργάτες έγραψαν ένα μέρος της ιστορίας του βιβλίου. Όταν αγγίζω τα εργαλεία του παπα-Γιώργη Γκαλέα και του μπαρμπα Θόδωρου του γραμματοδιδάσκαλου νιώθω τη δύναμη της θέλησής τους να με διαπερνά και αισθάνομαι ευγνωμοσύνη γιατί μου έδωσαν το παράδειγμα. “του καλού και δημιουργικού αγώνα στη ζωή”.

 

Αφήστε το σχόλιο σας