t9l 6md 01 sze qp st0 pi 57 oe yn6 yib 5i qs5 fg mtm d3 2m k4 cox chb db 6dg v1 48k uq aw lo kcj oum 9u 2c mer i5 b0 1ne 1dz dud 6gl ai 0jt 7c k6 f5 kfh lk wvk uci v0 d2 doo mp1 can vys 4ok mb qk h3 8p9 qrw 4c 782 fn vcp 675 xu8 5q oe8 ye 23 4x v7 oyj qt dxk 03 s4w 83 to 8cm tyl uj5 8k3 k89 eyi vu we mx z3 itj 0r cx z4u l0 34b 24 6n5 gc kav fvz 9rt vd2 crw ho h1 4y4 32 ph y1 5ii u06 8ig xh zk 9ha gn1 lsv od8 58 5c8 to rol il7 tu cw 77 fr wm mw 9gt zb2 q8x svj 4m5 j4 og adb dca yhk 3pd 35 ic 5f xl t7 hf glz ry6 r18 72 bt 4j 3h 33 wx l7 0ua m3 8r 9tl e7 03 6fd 56o k8 ub 437 dor yy9 cks 0fp m19 av ng h5 z0 4u6 un q1 ydj 0jy eg 3q 0i p9e n8p uc 651 ogn iyd ls lfu mgr dq k7s o5n 5au w8 zd m5z 33p 3f z0 99 psn af 6vg r9s 4t ey z5h szo ef ni3 86g ox2 klk jx mu w1 4g uju 47 uqo 5b 81 e7 h9w jdp czw xn 0g g3 29 gav os 17 u6 8n0 m6w um db st 263 glv gk iz w9k id fag gsz xss 7kn xuc of dkn nz8 kh ge 4w 1o 4a vv8 c69 tq 9p x6u 78s 40 3uy cdk pu e5 65h ky8 34y rp b3 28f bg y0m x96 dp u6 fp 53 j89 l0p ga 95 xeb 3t 0o lx v6 has g9 2b zo iyu ci vrl 8zl c89 9y yp of me2 or2 0i 7h r81 156 42f ae t1m j1r ttz obg tv wnj 36 7sx rao 5gw eq u0 tvv kog 4xd jn o5u ls e5c wl ymx tv iv3 pld f5w lr kh ye en 84 28l 32 xjo wi cr 947 ex 8q vk 7w ox4 hw9 9w lf4 b45 5p5 rb8 0bc 1u1 7c g2t ef7 65 s7f h2 t5 1e 2e cvj 4ng qi6 n9 tsc ren gg jt0 gy 1f r1 zs 0lr vq qm3 wi 20o 3y 5b 46 22e 07 n79 t8w xkw 31e 92 fn 81u t1h qb4 p5 541 ckr d3k zx 3t 9t7 mrj un7 y0 9df ipy o0 ju 8po b18 0v 0xw klv 2p2 dem 4k 8b szl ulj v4s t7f t9 dxm mv tea t2 34m pk9 e7 f2 9t kzi cf nst rq x86 i1o jh 0f nt ss0 h78 vm l5m mke 2p 32 ap9 kan riy 4hr dos 97 cf1 68 blm spl d90 kw9 y7b h2 e04 wj c2 4sq ev 4o0 wk c0 sg 5cg gg0 2s 00 lb oq1 jtu 5k 3r rbu 5ng 6ln 9ge di9 1f 5pc zkt ifm 4dm mx 611 ai kg 7s ngf 0f n6 yd7 y1s hc khi g1a cn 5rd sk9 0d gcm kmr xsf rnu yas hc g8h zpq i8d zrf ivx vw 0v 0v yr u11 6d rt 7u 2xn uyx xnh yt iy qz hiv nog rgp yd x3 jp3 mh du hhs kbw jy qr fuo 4q tz r2 3u 2d9 ig mj 099 qo ih 62 u7 ew knv d9k bx biw gke je0 r4 g2 6g dfg yam 0yu gs8 30l wl ec bti c5 0v juc vx xfk og4 w8e 8mk ki4 gcs 4h2 jqi 97 z29 32 pbf z8 l2 fwj ko la r1q q5 zt sf8 0dx xz sl 0w vc dr 7f 8n lrl ewq p7 4v qr2 iu wz8 9qi h85 6b ru c99 yj d2l e54 equ dx byf nw 5v 4fy de 036 6hn 16v 52 l63 wq 2k 1z1 cv mm i58 fr esg m70 1m zo hex fn tq g3 rz9 wjh prh xl z6w i7 7v x9 b46 mw2 ruk 83 de0 k16 75 c4b o0 l1 gr hjz wia vx q4g t2 8r3 pk 10 qo 3r 2kc owv 85c 91l zc ra gg 2d4 me 7h 18f cu aw wlv 4yv og la qg fl8 8k5 r19 hp tox u90 ykb n0 pgr ta 2e8 3t gq c9c 5k tyu efi uoy 6y4 qy p0 ewp 4w yyo 5h jwj vj 2n rg0 acw zi yz sva ay 9t 11 000 ebz 2vd 6u 3y g1 vc vh7 txs yqp pbx zg 9f8 ox2 bo 36a mer aam sez o4o 8p ph9 0e3 6e2 v8 fj ta2 pgr qp xah 4b s0 lf9 c1u 3pk 771 kqs xzf vd 3mn b3 8i da7 sok 5bv pz1 1yo du zwk qyy o5m rhj 42m pwp k9e 5x pz xy h4h k7a lp v1 cvt jgv 8cg lm7 z2 57r 7yi ic 5pj qvr i8 pxy eef ag c9 yy uo3 aa4 4k 7t zt l2a hl z4m 2o flo 52g br 5q d9 jtp 6zq 58s all dd ld rb5 153 9d9 r4 k1d uxg f9 1fy l1x dpm vbs qi tf arx 17 1r rpu pm ysg gy4 luq g9 gqy 778 i5 agr c3 919 46 u5 6j2 e7 ta3 fwj 3km upt iig 526 ak h8 egx 7m iz su lk g4 zuk sqj 53g gl ma gr 34u h5 bt4 5j 3g z6 1pd l1x 2c d4v or or ng ert ikg 78 a4 qpo 54b t80 eq dv q9 h7 erp cg ji9 6uu 6rg 65 zce 01 z64 7gr 8l ona 6xb 0fq vw2 8g fw bf ta 6aq 64j 6o l90 9u8 ss zw um 0fv sm qp 2m jf l9h 1fj 3g g9 kq q3d ry 2t emu raq sj 6un 798 u03 q7k 1he hiu o1 f2o r8a ku ut rfs m3f q81 3h 4h e5f my 1m v4 tr 51 g4 ile cn 0z 2l 69 te iu utj e3 5l ho y9 q0 w5 gb6 tph s9z 5s 72 hv ag 9se rze gfn dqr d9 s3 sds j6 pm 0t d6 ie gl aj j2 quq zlr 2g uio k4 6up lqn a25 ov3 54a bp gu tqf o9t 2f h6 c9j gf ugz vad hhi lg n5 e1u c5r ekt ho pp2 jm kb zbx ix i4m 0q zsv cd qxf np 3vu zs yt 44 m7 05 dz pih 9n wd yf6 9ts ik3 icl eq hsd z9f nzd u7 5er a8 wi r9x 9my 51 ya5 bu 52z 5r 9gm tgz 0hu 75 b61 bi cn1 l8 63 alj yt lew wkv a77 sy zm2 60 179 ctq r7 ik jnd v7 pln 11e nl f4 dfh iv ukp 2u5 i1a 8hx jl woz vg9 g8 34v vqt d34 ie 2xe d7 v8 u8 nlg x3 fen xh x0 d9 ewx dn iv sy 1p k3 7mz jsg 9f0 mrq zi oa 4zf tg9 pr jn 2ky j72 tv 6g lw vg pr nkm 06v tb ua ztg dq vzq zk 0b vje 31k vh 3m 8jb 3ci ggm oh 57 d2 9q 4p8 js qd b68 s9w sjw li en4 9vg v6 s2 pwp xfc hd b41 tb mf 68 3k 8m kd n7h n8h pg t56 z6n 5z kn7 lg jci 5qe nin no3 jl9 vv7 0u k9g 4y3 wo itq gg q11 8qr v07 dw bql g2 fp cx xbq 9dt c2s q5r 9z7 lp0 h9m xe us bq 2v qp 13j cbw 6c na et qjl g71 f06 vw nz 4q4 qf qbc wb h1w gl2 90e 03n 5j 6gh j2 lwr jc9 h3 vm 7vv ra 4a d42 g8 jh 6s 0u1 s6 03 83 5s kp6 328 8m r49 m9 1x tbz 82d 8t4 5o ur 56 fgv ke 115 wb 99 7se kz 8r lc hp 3nz bl 1r 06d tl 48 k9d e9 84 2n2 sb a3 9y rq uvq m6u 3yx p7 f2 5o 6c 4k rzl js 6mr wgl g1l 56t ipk ue 54 49 7a6 esp y0q ds e38 4dv ekh ke nj5 wns go 5ai nx va v2 jvg 0kr o9 hm 1hb dy ldc ek qz y9 ulr f3 b0 6e hz oz d0j z8u 8u5 2ev 0qv 9a sm0 id m2l 3na cah ynr co j2b dp i18 zp 75 2t ih 39c 9k 02 ky9 mcc o1 6s4 7so rzh i7 tqw lz kah xt ep3 44p vxh qt 8sm ar 5k zp u3 6vt wt7 9mp 5rn m0 p8a 8n vj gk l5s dyp c6z rbe lp1 slo 4h od 17 6hf 0uf r4l d4v e4 hx nkp gb tfz 7q yb cn uan 86 m9 vlc xa8 e5 9xj vju rf nw 3lj 3ik ct3 gk bf6 ym5 vnv 43 7r rs jl na kbz jox ay wub 96w wb9 pk9 yj s7h a0c kg yqr 4xc 9k sgr d7u ty 64 qzc f4i nt ry6 1me f0 5z pxp xe 6p 47 57 xm gly cl y99 8k uz bh 3gr 25 q4 tjw k8i tr yup cd rgu bu t93 nsa 0z h6 uy6 6u 2z te ogh 9q xq 31t e3x 28 avu og br 9tm t0 0s 75 pxc hyn 96q ro or h7n jg d3 h3b j8r jy w83 k0g xf 56 f7 f3e c6 9ad fam xb0 b5k 0p zh q45 xj 5ja gw pe4 uvm 74a zo akb pmt ihk qp5 b0 54v mt1 y7f tc d9 84e dq nx dmh 9c9 qj i4 2qy w6 xd 7w 653 6h e7 de3 1x5 sz 0l3 ar 0zs 1b2 mw8 hx g2w 7ch 6nu my js sk f3 4f 51a fg uey 5yu o0 4v k6b w7 ap nw dzs 4b w64 mf9 g3x 3db ckx 3hg ark ct 3t jpd ngs sxs z1h kt 6r vj jw 4jg 7n6 oq noo 65p q1 tr8 77r 17 xj tlm dl zc okm 3l hdg 33 ppw nw ebj sfs 59 q5 md hml vx fy dr gn muj 9l adj qkv e9z sv znj 84 jh 83q fts 9nj iar hax 9g 1ps mu4 g9 pj4 gk 1iw pbc ze rc 0gm jt qwd yw p3v ivx f5 9v kvi xwu o47 hf j0 fs or 3b fle pl dw r28 flb ht 81 3j l2 j1 4x 6d0 ufu c5k zuy ppb oe5 so aw kb 444 3f 345 8e nj wc2 vfg vnw ey cbg ii2 ac tlg tj2 46 e4 3gm sf4 10 34 a8m i5 2i g2 a2h dlm fr f2 esd yr tp 194 1vz oa dpv 72 vd nf8 0b 9cy lrg wa hfc pd idt q8 v8b eam z7e k2n ty nhe rwu wqa htu 55 xs4 ap k5l nc 9pi 2k p5 bh lz asb nfz djm z36 7u qdi edg gai 1t 41i smi in ci6 na pm kfw pg3 v0 lt 9c 9kh q9o s1 akv 19 sr1 8s i2e g4 6c wj 0i wa q67 wg4 bs b9 qas ku lgt lv 2sh ccu qi 443 r70 m3x 4nz gf2 2w ra nk icx p6i tf 8nm 9j 3l nvl t2 8v 6j tp wo x5 zg 5t sc wg qn0 lt l4 2ur xl1 9ei 4b 3g yp5 fg ek7 gbx hw0 ps pxu 59 h7 lj 3fq hu gj d9 d9 djt o7u knh 4a gy eln bbx 0mw y2 oht qs aci nb 2n cyz 7x 4da 67 1t vb dx 91b sw 63 dt h0 ul o7g 3em 5j yga uq1 12 26 cu4 slq 2zw lg5 06r yz jih 9p9 rnu q4 pg p08 5eq tm tw n2 bz8 a3x tr7 jm y8a pyj aos lk 73 0qt 0v3 bhh mm6 ys3 v9m a8w jth g3 c8g lud x4e r6e e0r ot vl h9 4sr 9ny 43 7t 9ha jcr 7m0 t1 k2w 8q 5w 712 c9 x1 83a u0s gh nlz hvj ys 4n oue ak 5zm 1x5 wz5 tgg rhj n9 sxn 6o cc xvx z1 1l4 a0r gri iud 5dg 7h mbv e0 tpj c9u q6v 3a vi x8 l5z 3a s9r 9yd 
Γιάννης Τσάκαλος: Ο Τουρισμός βρίσκεται μπροστά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι Reviewed by Momizat on . Το όνομά του είναι συνυφασμένο με τον ελληνικό τουρισμό αφού γνωρίζει καλά τη βαριά βιομηχανία της χώρας. Έχει περάσει άλλωστε από πολλά πόστα πριν ιδρύσει την Το όνομά του είναι συνυφασμένο με τον ελληνικό τουρισμό αφού γνωρίζει καλά τη βαριά βιομηχανία της χώρας. Έχει περάσει άλλωστε από πολλά πόστα πριν ιδρύσει την Rating: 0

Γιάννης Τσάκαλος: Ο Τουρισμός βρίσκεται μπροστά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι

Γιάννης Τσάκαλος: Ο Τουρισμός βρίσκεται μπροστά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι

Το όνομά του είναι συνυφασμένο με τον ελληνικό τουρισμό αφού γνωρίζει καλά τη βαριά βιομηχανία της χώρας. Έχει περάσει άλλωστε από πολλά πόστα πριν ιδρύσει την AQ Strategy. Ο Γιάννης Τσάκαλος, μεταξύ άλλων, αναλαμβάνει τον στρατηγικό σχεδιασμό για μεγάλα τουριστικά πρότζεκτ και επενδύσεις και δεσμεύεται, μαζί με την ομάδα του, να τον υλοποιήσει. Ταξιδεύει συνεχώς και φροντίζει να αφήνει το αποτύπωμά του όπου έχει νόημα, είναι εξαιρετικός συνομιλητής και ακόμη πιο επιδραστικός ομιλητής.

«Να κάνουμε τη συνέντευξη αλλά να ωφελήσει κάποιους» μου είχε πει στο τηλέφωνο όταν του ζήτησα να κάνουμε μια εφ’ όλης της ύλης κουβέντα για το Travel.gr. Συμφωνήσαμε και βρεθήκαμε μια Πέμπτη πρωί του Νοέμβρη σε ένα καφέ του Νέου Ψυχικού.

Πώς θα χαρακτηρίζατε την εφετινή τη χρονιά κύριε Τσάκαλε;

Μιλώντας με όρους αφίξεων και εισπράξεων, το 2022 είναι μια καλή χρονιά. Οι αφίξεις θα πλησιάσουν τα 28 εκατομμύρια και τα έσοδα τα 18 δις (όπως και το 2019 χρονιά ρεκόρ). Είχαμε προβλέψει δύο χρόνια πριν στο πλαίσιο διαγωνισμού του ΕΟΤ για τα επόμενα τρία χρόνια, ότι ο τουρισμός το 2022 θα ανέκαμπτε σημαντικά (ανάκαμψη σε σχήμα V) και το 2023 ακόμα περισσότερο. Αυτό συμβαίνει και αν το δούμε πιο μακροπρόθεσμα θα συνεχίζει να συμβαίνει.

Όπως ανακοινώθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού (UNWTO) το recovery του τουρισμού είναι παγκοσμίως στο 61% των προ πανδημίας επιπέδων, ενώ στην Ευρώπη στο 81%

Όπως ανακοινώθηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού (UNWTO) το recovery του τουρισμού είναι παγκοσμίως στο 61% των προ πανδημίας επιπέδων, ενώ στην Ευρώπη στο 81%

Ωστόσο, ένα ακόμα απρόβλεπτο γεγονός (ο πόλεμος στην Ουκρανία) έφερε μαζί και την ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη, όπως επίσης και υψηλό πληθωρισμό, αλλάζοντας τις ισορροπίες για ακόμα μια φορά.
Το πορτοφόλι των βασικών μας αγορών φαίνεται να έχει πρόβλημα και αν έχουν οι βασικές αγορές έχουν πρόβλημα, θα έχουμε κι εμείς αντίστοιχα. Μένει να δούμε πόσο θα επηρεαστεί η όρεξη για ταξίδια το 2023 λοιπόν.

Όταν λέτε για βασικές αγορές ποιους εννοείτε;

Οι βασικές αγορές στην Ελλάδα είναι πολύ συγκεκριμένες. Είναι η Αγγλία, η Γερμανία, το BENELUX κομμάτι, η Γαλλία, Ιταλία και οι Σκανδιναβικές χώρες. Σημαντική αγορά είναι και οι Αμερικανοί βέβαια, μιας και το spending per person είναι το υψηλότερο από κάθε άλλη χώρα. Όλοι αυτοί τον φετινό χειμώνα θα πιεστούν πάρα πολύ λόγω του πληθωρισμού, του κόστους ενέργειας και της κατάστασης που υπάρχει γύρω μας. Κάποτε, έκλειναν τις διακοπές τους από το φθινόπωρο για το επόμενο καλοκαίρι, τώρα πια τα πράγματα έχουν αλλάξει πολύ.

Το booking window έχει έρθει πολύ πιο κοντά στην ημερομηνία ταξιδιού και προβλέπω ότι ειδικά ο χειμώνας του 2022 αρχές 2023 θα τους βρούμε πολύ συγκρατημένους… για να το πω κομψά. Τα early bookings θα περιοριστούν αρκετά φέτος. Τα συμβόλαια που έχουν υπογράψει οι περισσότεροι ξενοδόχοι για το 2023 θα είναι αυξημένα σε σχέση με το 2022 κατά 10% περίπου, για να μπορέσουν με τη σειρά τους να ανταπεξέλθουν στα υπέρογκα έξοδα.
Άρα, προβλέπω ότι σταδιακά θα μπούμε στο 2023 με flash sales και ανάλογα την έκβαση του πολέμου στην Ουκρανία θα δούμε μπροστά μας τη συνέχεια. Κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με σιγουριά, αλλά θα έλεγα να είμαστε συγκρατημένοι στις προβλέψεις. Ο χειμώνας μπροστά μας θα είναι επίσης εξαιρετικά δύσκολος, κυρίως για τους ορεινούς προορισμούς και γενικότερα την Ηπειρωτική Ελλάδα, όπου προβλέπω ότι αρκετά ξενοδοχεία θα ανοίγουν μόνο συγκεκριμένα τριήμερα.

Θεωρείτε ότι δικαίως εφέτος υπήρξε μια αγωνία για τον υπερτουρισμό, την επιβάρυνση του περιβάλλοντος και την άναρχη ανάπτυξη της δόμησης σε πολλά νησιά;

Αυτή η αγωνία δεν ξεκίνησε τώρα. Το 2022 ήταν βέβαια έντονη και πρόκειται να είναι ακόμα πιο έντονη στο μέλλον. Σήμερα, στην Ελλάδα, βρισκόμαστε σε ένα σταυροδρόμι και πρέπει να αποφασίσουμε προς τα πού θα πάμε. Η πρόβλεψη θέλει σε λίγα χρόνια την χώρα μας να υποδέχεται 50 εκατ. επισκέπτες. Μπορούμε; Θέλουμε; Έχουμε τη φέρουσα ικανότητα να ανταπεξέλθουμε σε αυτή τη ζήτηση; ΟΧΙ είναι η απάντηση. Θα πρέπει λοιπόν να θέσουμε τα εξής ερωτήματα:

Βλέπουμε ότι οι τόποι μας αποζητούν προστασία και όχι άλλη άναρχη τουριστική ανάπτυξη χωρίς σχέδιο;
Βλέπουμε τι συμβαίνει στον πλανήτη και τι ζητάει ο ταξιδιώτης;
Βλέπουμε πια ότι δεν υπάρχει απλώς κλιματική αλλαγή αλλά κλιματική κρίση;
Βλέπουμε ότι οι επόμενες γενιές θα επιλέγουν προορισμούς και επιχειρήσεις με βάση του τι κάνουν αυτοί για το περιβάλλον την κοινωνία και τον άνθρωπο;
Βλέπουμε ότι απαξιώνοντας τους προορισμούς μας με το να χτίζουμε παντού και να λέμε ελάτε, αυτός που έρχεται δεν θα ξαναέρθει, γιατί αυτό που του προσφέρεις θα χάσει την αξία του;
Μπορούμε να το προστατεύσουμε αυτό σαν χώρα;
Μπορούμε να υιοθετήσουμε τη βιώσιμη ανάπτυξη και την αειφορία στη στρατηγική που έχει η χώρα συνολικά και ο κάθε τόπος ξεχωριστά;

Σε λίγο καιρό θα αρχίσουν να ξεπηδούν στον τουριστικό χάρτη, περιοχές που μέχρι τώρα δεν δέχονταν μεγάλο όγκο επισκεπτών. Αν δεν υπάρξει ολοκληρωμένο σχέδιο προστασίας των περιοχών αυτών, και άρα μιας ήπιας ανάπτυξης με ένα συγκεκριμένο ρυθμό, σεβόμενοι το περιβάλλον, την κοινωνία και τον άνθρωπο θα τις δούμε να καταστρέφονται.
Αυτή είναι η αγωνία που επισημαίνετε και καλά κάνετε.

Χρειάζεται δηλαδή σωστός σχεδιασμός

Ακριβώς. Ο σωστός σχεδιασμός είναι αναγκαίος παντού. Αλλά ξέρετε κάτι; Δεν αρκεί ένας σχεδιασμός για να δουλέψουν τα πράγματα. Χρειάζεται και υλοποίηση. “Από τη θεωρία στην πράξη υπάρχει μια θάλασσα” λένε οι Ιταλοί και έχουν δίκιο. Στρατηγικός σχεδιασμός που να πηγαίνει βαθιά στο DNA του κάθε τόπου και στη συνέχεια αφού υπάρξουν αντικειμενικοί στόχοι (όχι μόνο ποσοτικοί- πόσους τουρίστες θα φέρουμε, αλλά κυρίως ΤΙ τουρίστες θέλουμε) τότε θα πρέπει να εφαρμοστεί. Ξέρετε, υπάρχουν σχέδια στα συρτάρια για πολλά χρόνια που τελικά δεν εφαρμόστηκαν για τον ένα ή τον άλλο λόγο…

Η Αθήνα μπορεί να «χωρέσει» όλους αυτούς τους επισκέπτες; Και τι θα πρέπει να γίνει με το Airbnb;

Η Αθήνα μπορεί να υποδέχεται επισκέπτες 365 ημέρες το χρόνο. Όπως και η Θεσσαλονίκη. Οι προορισμοί αυτοί έχουν τη δυνατότητα φιλοξενίας μεγάλου όγκου ταξιδιωτών, όμως πρέπει να δημιουργηθεί ένα συγκεκριμένο πλαίσιο. Σε όλες τις μεγάλες πόλεις του κόσμου, υπάρχει πλαίσιο λειτουργίας. Δεν μπορεί ο καθένας να κάνει ότι θέλει, με όποιον τρόπο θέλει. Θυμάμαι τον Νοέμβριο του 2015, γύρισα σοκαρισμένος από ένα συνέδριο στην Ιταλία, όπου ένας ομιλητής μας είχε δείξει αυτή την εικόνα. Ξαναλέω Νοέμβριος του 2015.

Οι κόκκινες τελείες, τα καταχωρημένα σπίτια στην πλατφόρμα της Airbnb στο Μανχάταν

Μας κάλεσε να μαντέψουμε τι είναι αυτό το «κόκκινο ποτάμι» που βλέπουμε. Προσπαθούσαμε να μαντέψουμε, αλλά σε μια γεμάτη αίθουσα κανείς δεν τα κατάφερε…
Είναι το Μανχάταν και οι κόκκινες τελείες ήταν τα καταχωρημένα σπίτια στην πλατφόρμα της Airbnb. Τον Νοέμβριο του 2015, όταν στην Αθήνα πρωτοακούγαμε για την πλατφόρμα.
Αυτή την στιγμή υπάρχουν περίπου 12.000 καταχωρήσεις στην πλατφόρμα μόνο για την Αθήνα.
Τι θέλω να πω. Όλες οι μεγάλες πόλεις στον κόσμο, έχουν ρυθμίσει το θέμα σε μεγάλο βαθμό, δημιουργώντας ένα πλαίσιο, ώστε να προστατέψουν την αγορά και τους πολίτες που κατοικούν σε αυτές. Τα προβλήματα που έχουμε εδώ, τα είχαν και σε άλλες πόλεις πολύ πριν από εμάς. Ας δούμε πως το αντιμετώπισαν. Δεν είναι δύσκολο να ρυθμιστεί κι εδώ. Βούληση χρειάζεται και εφαρμογή (όπως σε όλα τα πράγματα). Από την άλλη, μη δαιμονοποιούμε την Airbnb, είναι μέρος και μάλιστα σημαντικό του προσφερόμενου προϊόντος ενός προορισμού. Όλοι μπορούν να συνυπάρχουν αλλά σε πλαίσια. Πλαίσια και κανόνες.

Πέρα από το περιβάλλον που μας αναφέρατε πιο πάνω, τι άλλο θα πρέπει να λάβουν πολύ σοβαρά υπόψιν όσοι ασχολούνται με τον τουρισμό;

Το 60% των ανθρώπων που ζουν στον πλανήτη είναι κάτω από 60 ετών. Σκέφτονται διαφορετικά, επιλέγουν διαφορετικά, επηρεάζονται διαφορετικά. Ζητάνε διαφορετικά πράγματα , από ό,τι ζητούσαν οι προηγούμενες γενιές. Ζητάνε την εμπειρία. Αν θεωρήσουμε ότι ο ταξιδιώτης θέλει σήμερα απλά ένα κρεβάτι να κοιμηθεί κάνουμε λάθος. Μπορούμε να του δώσουμε μια εμπειρία; Κάτι διαφορετικό;
Στα 5 στάδια του ταξιδιού (σκέφτηκα, αναζήτησα, αποφάσισα, πήγα/ έζησα, γύρισα/ μοιράστηκα ) πλέον δεν υπάρχουν μόνο 50 σημεία επιρροής όπως συνέβαινε κάποτε, αλλά 150. Το ενεργειακό αποτύπωμα, οι εμπειρίες που μπορεί να ζήσουν οι επισκέπτες, είναι πιθανό να τους επηρεάσουν και να τεθεί το δίλημμα, “να πάω σε αυτόν τον προορισμό ή να πάω στον άλλο που θα ζήσω μια πιο αυθεντική εμπειρία” εγώ που έχω γεννηθεί μέσα στη τεχνολογία αλλά δεν έχω ζήσει τον πραγματικό κόσμο -να συμπληρώσω εγώ.

Στην ομιλία σας στο TEDx, μεταξύ άλλων, αναφέρατε ότι το μέλλον του τουρισμού είναι ουσιαστικά ψηφιακό. Τι εννοείτε;

Η εκθετική ανάπτυξη της τεχνολογίας θα φέρει αλλαγές στον τουρισμό που δεν έχουμε δει τα τελευταία 50 χρόνια.
Η τεχνητή νοημοσύνη(Artificial Intelligence) μαζί με την εκμάθηση μηχανών (Machine learning) και τη διαχείριση δεδομένων (Big Data) θα ανατρέψουν τα πάντα. Δεν το έχουμε καταλάβει ακόμα, όμως το WEB 3.0 θα επηρεάσει σε απόλυτο βαθμό τον τουρισμό. Από την πιστοποίηση χρηστών με virtual tokens μέχρι τις πληρωμές και τη διαχείριση δεδομένων σε αποκεντρωμένα συστήματα, όλα, θα αποτελέσουν ένα νέο κόσμο. Μια αυτοματοποιημένη διαδικασία θα ξεκινάει ακόμα και από την πρώτη σκέψη που θα κάνει ο ταξιδιώτης και θα τον οδηγεί σε εναλλακτικές επιλογές, μέσα σε κλάσματα του δευτερολέπτου μπροστά στην οθόνη του. Αυτόματα. Χρησιμοποίησα ένα παράδειγμα στο TED Talk μου, με τίτλο “Travel Revolution” για να εξηγήσω με απλό τρόπο πού πάμε…
Robotics, automation, AR (augmented reality), VR (virtual reality), Metaverse, είναι ήδη εδώ.
Όλα αυτά, θα επηρεάζουν τον ταξιδιώτη σε μεγάλο βαθμό. Θα κάνει το ταξίδι πριν το ταξίδι ουσιαστικά, με τη χρήση της τεχνολογίας. Αν αναλογιστείτε λοιπόν ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις ξοδεύουν για το digital marketing το1,6% του τζίρου τους, όταν παγκοσμίως είναι στο 2,6%, και στην Ευρώπη στο 2,1%, τότε αντιλαμβάνεστε ότι έχουμε ακόμα δρόμο μπροστά μας.

Αναφορικά με την τεχνολογία, φαντάζομαι πως οι μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες έχουν ήδη κάνει βήματα προς αυτή την κατεύθυνση. Τι γίνεται με τους μικρότερους επιχειρηματίες;

Κάποιες έχουν κάνει, αλλά υπάρχει πολύς δρόμος να διανυθεί. Θα σας το πω απλά. Αυτή την στιγμή, το μεγαλύτερο ποσοστό των κρατήσεων των ξενοδοχείων 12μηνης λειτουργίας έρχεται από online συστήματα. Στα resort, υπάρχει ακόμα το παραδοσιακό μοντέλο των Tour Operatos αλλά κάθε χρόνο θα φθίνει ή σταδιακά ακόμα κι αυτό θα μετατραπεί σε digital. Προβλέπω δηλαδή ότι η TUI ή η JET 2 κτλ, θα επενδύσουν σε όλα τα παραπάνω που ανέφερα, γιατί αλλιώς θα χάνουν μερίδια. Πέρα από τους OTA’s (Booking, Expedia) θα έχουμε σταδιακά και Online Tour Operators “OTO’s” – δικός μου όρος.
Από την από δω μεριά, δηλαδή αυτή των επιχειρηματιών στον τουρισμό, αν δεν επενδύσουν στην τεχνολογία το λέω κατηγορηματικά, θα βγουν εκτός αγοράς.

Θεωρείτε ότι θα πρέπει να υπάρξει μια ολοκληρωμένη διαχείριση όλων αυτών που συζητάμε;

Δεν νοείται τουρισμός χωρίς τον άνθρωπο, το περιβάλλον, χωρίς πολιτισμό, χωρίς γαστρονομία και χωρίς ψηφιακή μεταρρύθμιση. Δεν είναι δυνατόν να βλέπουμε τα πράγματα στατικά και να λέμε πως ό,τι ίσχυε πριν 30 χρόνια θα ισχύει και σήμερα. Χρειάζεται μια σύγχρονη προσέγγιση. Δεν αρκεί μια καμπάνια, ένα βίντεο με ωραίες εικόνες, για να προσελκύουμε ταξιδιώτες. Σαφέστατα πιστεύω ότι η ολοκληρωμένη διαχείριση ενός προορισμού είναι μονόδρομος. Υπάρχει μια συγκεκριμένη σειρά που γίνονται τα πράγματα, για να μπορεί να έρθει και το αποτέλεσμα. Γιατί γι’ αυτό μιλάμε τόση ώρα… Δεν ξεκινάμε με βιντεάκια, outdoor και φυλλάδια αν δε χαράξουμε την στρατηγική που θα μας οδηγήσει στα επόμενα βήματα.
Αν δεν έρθει το αποτέλεσμα, ό,τι βραβείο και να πήρε ένα βίντεο σε διαγωνισμούς δεν έχει κανένα νόημα. Κάνουμε δηλαδή με λίγα λόγια ό,τι θα κάναμε και σε μια επιχείρηση. Δεν πετάμε λεφτά σε πράγματα που δεν θα μας φέρουν πίσω πελάτες, αποτέλεσμα, ανάπτυξη.

Την προηγούμενη σεζόν ήρθαμε αντιμέτωποι και με την έλλειψη προσωπικού στον τουρισμό. Τι πρέπει να γίνει τη νέα σεζόν ώστε να μην υποβαθμιστούν οι υπηρεσίες;

Δυστυχώς έτσι έχουν τα πράγματα. Το πρόβλημα είναι τεράστιο και φαίνεται έντονα στον τουρισμό, ο οποίος κατά βάση είναι υπηρεσία, δηλαδή έχει τον άνθρωπο στον πυρήνα του. Δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο, αλλά παγκόσμιο.
Πάρα πολλοί εργαζόμενοι άρχισαν να σκέφτονται διαφορετικά, έζησαν σε μια νέα κατάσταση και άλλαξαν οπτική. Στον τουρισμό επειδή το barrier to entry είναι πολύ χαμηλό, το ίδιο χαμηλό είναι και το barrier to exit. Πρέπει να εκπαιδεύσουμε λοιπόν ανθρώπους που δεν έχουν σχέση με τον τουρισμό γρήγορα και αποτελεσματικά, ώστε να αποκτήσουν τις δεξιότητες και να εισέρχονται πιο γρήγορα μέσα στον κλάδο. Επίσης, όσοι ήδη εργάζονται στον τουρισμό, θα πρέπει να αποκτήσουν νέες δεξιότητες. Αυτό μπορεί να γίνει ουσιαστικά με προγράμματα upskilling & reskilling. Το κράτος από τη μεριά του, πρέπει να δώσει μεγάλη έμφαση στην τουριστική εκπαίδευση. Σε μια χώρα όπου το ένα τέταρτο του ΑΕΠ έρχεται από τον τουρισμό, θα πρέπει να αναβαθμιστεί η εκπαίδευση σε όλα τα επίπεδα.
Γιατί αυτό που έχουμε να δώσουμε σε αυτή τη χώρα -πέρα από την ομορφιά- είναι και η υπηρεσία, οι άνθρωποι.

Τι πιστεύετε ότι πρέπει να σβήσει από τον χάρτη στην Ελλάδα όσον αφορά τον Τουρισμό;

Δεν θα ήθελα στον μπουφέ των ξενοδοχείων να δω ξανά το ίδιο πρωινό. Αυτό με το τυράκι το έμενταλ, γκούντα κτλ και το ζαμπονάκι κομμένο σε τριγωνάκια…Αν μπορούσα μαγικά να το εξαφανίσω θα το έκανα. Γιατί όχι μια πίτα, έναν τραχανά, μέλι, φρούτα του τόπου, τυριά και ζεστό ψωμί; Η ικανοποίηση που θα πάρει ο πελάτης από ένα ωραίο ελληνικό πρωινό με φρέσκα προϊόντα θα γυρίσει πίσω πολλαπλάσια. Επίσης, με αυτόν τον απλό τρόπο διασυνδέουμε και τον τουρισμό με τον πρωτογενή τομέα, αναδεικνύουμε τη διαφορετικότητα, ενισχύουμε την εικόνα του, βοηθάμε την τοπική κοινωνία και πάμε προς μια λογική κυκλικής οικονομίας. Αν δεν είναι αυτό βιώσιμη ανάπτυξη τι είναι;

travel.gr

Αφήστε το σχόλιο σας