Η μυστική συνάντηση που οδήγησε στο Μνημόνιο Reviewed by Momizat on . Το παρασκήνιο της "διάσωσης" της Ελλάδας που ξεκίνησε με το διάγγελμα στο Καστελόριζο (Απρίλιος του 2010) μέσα από έγγραφα του ΔΝΤ, του Στέητ Ντιπάρτμεντ και τη Το παρασκήνιο της "διάσωσης" της Ελλάδας που ξεκίνησε με το διάγγελμα στο Καστελόριζο (Απρίλιος του 2010) μέσα από έγγραφα του ΔΝΤ, του Στέητ Ντιπάρτμεντ και τη Rating: 0

Η μυστική συνάντηση που οδήγησε στο Μνημόνιο

Η μυστική συνάντηση που οδήγησε στο Μνημόνιο

Το παρασκήνιο της “διάσωσης” της Ελλάδας που ξεκίνησε με το διάγγελμα στο Καστελόριζο (Απρίλιος του 2010) μέσα από έγγραφα του ΔΝΤ, του Στέητ Ντιπάρτμεντ και της Κομισιόν παρουσιάζει ο Μιχάλης Ιγνατίου στο νέο του βιβλίο που ήδη τάραξε τα νερά καθώς – πριν ακόμη βγει στα ράφια – προκάλεσε την οργή του Γιώργου Παπανδρέου.

Η μυστική συνάντηση

Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2009 πέντε αξιωματούχοι της Επιτροπής, του Eurogroup, της ΕΚΤ και της ελληνικής κυβέρνησης με πρωθυπουργό τον Γιώργο Παπανδρέου, συνοδευόμενοι από τους συνεργάτες τους, συγκεντρώθηκαν στο γραφείο του πρωθυπουργού του Λουξεμβούργου υπό πλήρη μυστικότητα και υπό τον απαράβατο όρο ότι δεν θα δημοσιοποιηθεί ποτέ η μυστική αυτή συνάντηση.

Ο Ζαν-Κλoντ Γιούνκερ ήταν ο οικοδεσπότης και οι φιλοξενούμενοί του έφτασαν στο δουκάτο από τη Φρανκφούρτη, τις Βρυξέλλες και την Αθήνα. Παρευρέθηκαν ο επικεφαλής της ΕΚΤ Ζαν-Κλοντ Τρισέ, ο επίτροπος Χοακίμ Αλμούνια, ο υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας Γιώργος Παπακωνσταντίνου και ο διοικητής της ΤτΕ Γιώργος Προβόπουλος.

«Για τη μυστική συνάντηση –τονίζει ο συγγραφέας-με ενημέρωσε δοκιμασμένη πηγή του Eurogroup, του οποίου προέδρευε τότε ο κ. Γιούνκερ, και την επιβεβαίωσε σε μένα ο κ. Παπακωνσταντίνου, ο οποίος μου είπε ότι στη διάρκειά της «μας ζητήθηκαν μέτρα για τη μείωση του ελλείμματος του 2010 (φυσικά όχι του 2009). Ειδικά», σημείωσε, «η ΕΚΤ επέμενε πολύ σε μεγάλη μείωση (μίλησε για 4-5 μονάδες). Τελικά στον προϋπολογισμό βάλαμε μείωση 3,6 μονάδες, που με τα επιπλέον μέτρα του Ιανουαρίου έγιναν 4 μονάδες», τόνισε ο τότε υπουργός Οικονομικών».

Εκείνη τη μέρα, οι κ. Γιούνκερ, Τρισέ και Αλμούνια έστειλαν στον κ. Παπανδρέου ένα «μίνι Μνημόνιο». Ήταν η πρότασή τους για να τερματιστεί η κρίση στη γένεσή της. «Ο τότε πρωθυπουργός δεν τους απάντησε ποτέ. Και η Ελλάδα οδηγήθηκε στην καταστροφή…» ισχυρίζεται ο κ. Ιγνατίου.

Οι προειδοποιήσεις σε Καραμανλή

2008: Το Έτος της Παραλυσίας

«Πολιτικά πρόσωπα που συνεργάστηκαν στενά την περίοδο 2004-2009 με τον Κώστα Καραμανλή υποστηρίζουν πως μετά τα μέσα του 2007 ο τότε πρωθυπουργός άρχισε να παρουσιάζει μια πιο εσωστρεφή συμπεριφορά και μια διαφορετική στάση από ό,τι την πρώτη περίοδο της διακυβέρνησής του.

Κάποιοι από αυτούς θεωρούν πως η ανάδειξη σκανδάλων με την έμμεση ή άμεση εμπλοκή στενών συνεργατών του απογοήτευσε τον πρωθυπουργό. Και ήταν λογικό. Ενδεικτικά, υποστηρίζουν πως η υπόθεση Ζαχόπουλου είχε πολύ μεγαλύτερη ψυχολογική επίδραση στον Καραμανλή από ό,τι τα δομημένα ομόλογα και πως τα πρωτοσέλιδα της εποχής εκείνης τον είχαν επηρεάσει ιδιαίτερα.

Άλλοι συνεργάτες του απορρίπτουν τις αναφορές για «κουρασμένο» και «απογοητευμένο» Καραμανλή και ισχυρίζονται πως μετά τις εκλογές του Σεπτεμβρίου 2007 ο τότε πρωθυπουργός αναγκάστηκε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς που επέβαλλε η ισχνή κοινοβουλευτική του πλειοψηφία.

Πάντως, μια τρίτη ομάδα συνεργατών θεωρεί πως ο «μάνατζερ» Καραμανλής εκχώρησε από ένα σημείο και μετά περισσότερες αρμοδιότητες στους υπουργούς του, χωρίς ωστόσο να δείχνει την ίδια ζέση στο συντονισμό τους όσο το διάστημα 2004-2006.

Η τελευταία αυτή ομάδα συνεργατών –κάποιοι εκ των οποίων παραμένουν πρωταγωνιστικά στελέχη στη Νέα Δημοκρατία– στάζουν δηλητήριο για τον Γιώργο Αλογοσκούφη, λέγοντας πως εκμεταλλεύτηκε την εμπιστοσύνη του έδειξε ο πρωθυπουργός και δεν τον προφύλαξε από λάθη που στο τέλος αποδείχτηκαν μοιραία.

Κατά τους ίδιους πολιτικούς, στα κυβερνητικά συμβούλια της περιόδου 2005-2007 η συζήτηση για τα οικονομικά θέματα ήταν τυπική, καθώς οι αποφάσεις λαμβάνονταν από τον κ. Αλογοσκούφη, όχι πάντα σε συνεννόηση με τον πρωθυπουργό.

Κάποιοι εκ των επικριτών υποστηρίζουν πως ο κ. Αλογοσκούφης «δεν άντεχε την αντίθετη άποψη», ενώ άλλοι αναφέρουν πως ο τότε «τσάρος» «άκουγε την αντίθετη άποψη και μετά την προσπερνούσε».

«Ο κ. Σημίτης είχε για οικονομικό σύμβουλο έναν Γκίκα Χαρδούβελη. Ο κ. Καραμανλής είχε την Ελένη Δενδρινού-Λουρή, την εξ απορρήτων του Αλογοσκούφη. Αυτό έβλαψε τον ίδιο τον πρωθυπουργό. Οι πολιτικοί έχουν ανάγκη την αντίθετη άποψη. Αλλά στην περίπτωση του κ. Καραμανλή και του Γιώργου Αλογοσκούφη δεν υπήρχαν οικονομικοί σύμβουλοι με υπόσταση ικανή να σταθούν απέναντι στον τότε υπουργό Οικονομίας» , αναφέρει πολιτικός αναλυτής προνομιακός συνομιλητής του Γιάννη Λούλη, ο οποίος υπήρξε άτυπος σύμβουλος του τότε πρωθυπουργού.

Σε αρκετές συνεντεύξεις που έδωσε αργότερα, ο Γιώργος Αλογοσκούφης, ερωτηθείς για την «κυβερνητική ατολμία», την απέδωσε στην άρνηση των βουλευτών της ΝΔ να ψηφίσουν δυσάρεστα μέτρα, δείχνοντας έτσι πως ο περιορισμός των 152 και μετά των 151 βουλευτών κρατούσε σε άτυπη ομηρία τον πρωθυπουργό.

Την ίδια θέση ενστερνίζεται και απόμαχος πολιτικός με υπουργικό αξίωμα την εποχή εκείνη: «Ο Καραμανλής δεν ήταν διατεθειμένος να λάβει μέτρα γιατί παραμόνευε ο κίνδυνος των πρόωρων εκλογών», αναφέρει.

Η παρέμβαση Αλμούνια

Είναι 3 Μαρτίου 2008. Στις Βρυξέλλες διεξάγεται ένα ακόμη συμβούλιο Eurogroup. Στο επίκεντρο βρίσκεται η οικονομική κατάσταση της Ευρωζώνης, η σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, ο κοινοτικός προϋπολογισμός για το 2009, η φορολογία των εισοδημάτων από αποταμιεύσεις, η αντιμετώπιση της φορολογικής απάτης στον ΦΠΑ, οι κατευθύνσεις σχετικά με τη στρατηγική της Λισαβόνας, αλλά και η αξιολόγηση των Προγραμμάτων Σταθερότητας και Ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένου και του ελληνικού.

Στην καθιερωμένη συνέντευξη του Eurogroup ο επίτροπος Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων Χοακίν Αλμούνια χτυπά ένα ακόμη καμπανάκι για την ελληνική οικονομία, καλώντας την κυβέρνηση Καραμανλή να αυξήσει τις προσπάθειες και να προχωρήσει ταχύτερα στη δημοσιονομική εξυγίανση.

Το ECOFIN την επόμενη μέρα εγκρίνει το επικαιροποιημένο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης της Ελλάδας, που καλύπτει την περίοδο 2007-2010, κάνοντας όμως πολλές επισημάνσεις.

Μάλιστα στα συμπεράσματα του συμβουλίου περιλαμβάνεται ειδική αναφορά στην Ελλάδα, η οποία καλείται να χρησιμοποιήσει ενδεχόμενα καλύτερα δημοσιονομικά αποτελέσματα για την επίσπευση του μηδενισμού του διαρθρωτικού της ελλείμματος.

Επιστρέφοντας στην Αθήνα, ο κ. Αλογοσκούφης δίνει στις 5 Μαρτίου συνέντευξη Τύπου. Προσπαθεί να διασκεδάσει τις εντυπώσεις για τις ευρωπαϊκές συστάσεις, επικαλούμενος στοιχεία για τη δημοσιονομική προσαρμογή της περιόδου 2004-2007 που αργότερα αποδείχτηκαν παντελώς κίβδηλα.

Συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων, ο τότε «τσάρος» δηλώνει στους δημοσιογράφους τα εξής:

«Θέλω να υπενθυμίσω ότι η ελληνική οικονομία τα τελευταία τέσσερα χρόνια έχει παρουσιάσει μια πολύ μεγάλη δημοσιονομική προσαρμογή – πρωτόγνωρη ίσως για τα ιστορικά της Ευρωζώνης. Το έλλειμμα έχει μειωθεί από το 7,3% του ΑΕΠ το 2004 σε επίπεδα κάτω από το 3% το 2007.

Και για τα επόμενα χρόνια είναι επίσης μεγαλύτερη από τη μισή μονάδα, είναι 0,8% και 0,7%. Αυτό αναγνωρίστηκε στη συζήτηση που έγινε. Και αναγνωρίζεται και στα συμπεράσματα ότι γίνεται μια πολύ μεγάλη προσπάθεια από την Ελλάδα, η οποία δεν βασίζεται μόνο στα έσοδα, βασίζεται και στη βελτίωση του συστήματος έλεγχου των δημόσιων δαπανών. Επίσης, αναγνωρίζεται –και είναι σημαντικό– ότι η προσαρμογή αυτή στο παρελθόν επετεύχθη με υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και με μείωση της ανεργίας, και το ίδιο προβλέπεται να γίνει και τα επόμενα χρόνια».

Πάντως, παρά την για τη δημοσιονομική «αυτοδιαφήμιση» Αλογοσκούφη προσαρμογή ρεκόρ, η Κομισιόν σε εκείνη τη φάση δεν βρίσκεται σε «ύπνωση» και προσπαθεί να θέσει ένα μεσοπρόθεσμο προγραμματισμό στην Ελλάδα. Έτσι, ζητά ήδη από το Μάρτιο του 2008 από την κυβέρνηση Καραμανλή να κοινοποιήσει στις υπηρεσίες της ΕΕ νέα μέτρα δαπανών και φορολογικά μέτρα ή αλλαγές στην υλοποίηση του προϋπολογισμού του 2008.

Η έκθεση του ΔΝΤ

Τον Απρίλιο του 2008 δημοσιοποιείται έκθεση του ΔΝΤ που προειδοποιεί πάρα πολύ ξεκάθαρα για τους κινδύνους που διατρέχει η ελληνική οικονομία λόγω της πιθανότητας μιας ξαφνικής μεταστροφής των αγορών και ζητά να ληφθούν πρόσθετα δημοσιονομικά μέτρα αλλά και παρεμβάσεις βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας.

Στη σχετική έκθεση το Εκτελεστικό Συμβούλιο του ΔΝΤ ανέφερε πως, αν και οι οικονομικές προοπτικές της Ελλάδας εξακολουθούν να εμφανίζονται σχετικά ισχυρές στο εγγύς μέλλον, οι καθοδικοί κίνδυνοι αυξάνονται, δεδομένου του ασθενέστερου εξωτερικού περιβάλλοντος και της επιδείνωσης των παγκόσμιων οικονομικών συνθηκών.

Το Εκτελεστικό Συμβούλιο υπογράμμιζε επίσης ότι η επίμονη απώλεια ανταγωνιστικότητας κόστους θα περιόριζε την ανάπτυξη της Ελλάδας μεσοπρόθεσμα. Στο πλαίσιο αυτό ενθάρρυνε τις ελληνικές Αρχές να οικοδομήσουν την κοινωνική συναίνεση που απαιτείται για την ανάληψη πιο φιλόδοξων μεσοπρόθεσμων μεταρρυθμίσεων.

Λίγες εβδομάδες μετά, και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, σε συνεδρίαση του συμβουλίου της στις 8 Μαΐου 2008 στην Αθήνα, εστιάζει στον υψηλό πληθωρισμό της Ελλάδας και στην απώλεια ανταγωνιστικότητας, ζητώντας από την κυβέρνηση Καραμανλή επιτάχυνση της διαδικασίας προσαρμογής.

Την περίοδο εκείνη η κυβέρνηση προσπαθεί να διαχειριστεί το θόρυβο και τις αντιδράσεις από την πώληση του 25% των μετοχών του ΟΤΕ στην Deutsche Telekom με παράλληλη παραχώρηση του μάνατζμεντ. Η γερμανική εταιρεία κατέβαλε 3 δισ. ευρώ για την απόκτηση του εν λόγω ποσοστού και στα δημόσια ταμεία εισέρρευσαν 420 εκατ. ευρώ, ωστόσο η κυβέρνηση είχε βρεθεί για μεγάλο διάστημα στο επίκεντρο της κριτικής για το γεγονός ότι δεν έδωσε συνέχεια στις διαπραγματεύσεις με τη MIG, η οποία ενδιαφερόταν να εξαγοράσει τον ΟΤΕ.

Η κριτική ασκήθηκε για το γεγονός ότι με το άρθρο 11 του Νόμου 3631/2008 περί στρατηγικών εταιρειών η τότε κυβέρνηση μπλόκαρε την απόκτηση ποσοστού άνω του 20% στον ΟΤΕ από τη MIG, θέτοντας ως προαπαιτούμενο προγενέστερη έγκριση της Διυπουργικής Επιτροπής Αποκρατικοποιήσεων για εταιρείες εθνικής στρατηγικής σημασίας.

Ενδιάμεσα, τα αυξανόμενα προβλήματα στις ΗΠΑ και οι τραπεζικές αναταράξεις λόγω των ενυπόθηκων δανείων έχουν αρχίσει και επιβαρύνουν πρόσθετα το διεθνές κλίμα. Στα συμβούλια Eurogroup και ECOFIN της εποχής είναι διάχυτη η εντύπωση πως η αμερικανική κρίση δεν θα επηρεάσει την Ευρωζώνη.

Τελικά όλοι θα διαψευστούν, διότι εκτός των άλλων ήταν κοντόφθαλμοι και αλαζόνες.

Πακέτο μέτρων

Όμως η ελληνική κυβέρνηση στο τέλος Ιουνίου 2008 αντιλαμβάνεται πως θα πρέπει να λάβει μέτρα διότι τα δημοσιονομικά μεγέθη έχουν αρχίσει να ξεφεύγουν. Ο κ. Καραμανλής ζητά από τον κ. Αλογοσκούφη να κάνει τις σχετικές εισηγήσεις.

Αμέσως μετά το Δεκαπενταύγουστο ο «τσάρος» της οικονομίας παρουσιάζει ένα πακέτο φορολογικών παρεμβάσεων που ξεσηκώνει τους πάντες, εκτός και εντός της Νέας Δημοκρατίας.

Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις προβλέπουν κατάργηση του αφορολογήτου στους ελεύθερους επαγγελματίες και επιτηδευματίες, αύξηση της προκαταβολής φόρου των επιχειρήσεων, φόρο υπεραξίας 10% στις μετοχές, φόρο 10% στα μερίσματα, αύξηση 20% των τελών κυκλοφορίας οχημάτων κ.ά.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι με τα μέτρα αυτά, σε συνδυασμό με τη συνέχεια της δημοσιονομικής εξυγίανσης, η Ελλάδα θα αποφύγει τα χειρότερα, με τον εκτροχιασμό του ελλείμματος και τον κίνδυνο να εισέλθει και πάλι η οικονομία σε καθεστώς κοινοτικής επιτήρησης.

Λόγω της επιμονής κυβερνητικών βουλευτών για χαλάρωση του πακέτου, τα μέτρα που είχε δημοσιοποιήσει τον Αύγουστο ο Γιώργος Αλογοσκούφης υπέστησαν «λίφτινγκ» όταν τελικά εγκρίθηκαν από το Κοινοβούλιο. Και γι’ αυτό ευθύνονται ο πρωθυπουργός και ο κ. Αλογοσκούφης.

Χαρακτηριστική ήταν η υπαναχώρηση που επέτρεψε τη διατήρηση του αφορολογήτου των 10.500 ευρώ για τα «μπλοκάκια» που αμείβονται μόνο από έναν εργοδότη, καθώς και για τους τρίτεκνους.

Περιγράφοντας τους ενδοκυβερνητικούς συσχετισμούς δυνάμεων της εποχής, ο Αλογοσκούφης υποστήριξε αργότερα πως ήθελε να λάβει μέτρα γιατί έβλεπε την κατάσταση της οικονομίας, αλλά κανένας άλλος στην κυβέρνηση δεν ήθελε.

«Ο Καραμανλής είχε δεμένα τα χέρια του γιατί είχε την πλειοψηφία ενός μόνο βουλευτή. Άσ’ το για αργότερα, μου έλεγε. Ορισμένοι βουλευτές απειλούσαν ότι θα καταψήφιζαν τα μέτρα και θα πηγαίναμε σε εκλογές», υποστήριξε σε φίλους του δημοσιογράφους για την εποχή εκείνη ο υπουργός.

Με αφετηρία τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης στις 6 Σεπτεμβρίου 2008 αρχίζει ένα «καυτό» φθινόπωρο για την οικονομία, με την πολιτική σύγκρουση εντός και εκτός Βουλής να οξύνεται. Στην 73η ΔEΘ μάλιστα συμβαίνει κάτι που θα στιγματίσει τον ίδιο τον Κώστα Καραμανλή και θα σηματοδοτήσει την αρχή του τέλους για την κυβέρνησή του.

Στη συνέντευξη Τύπου ο τότε πρωθυπουργός δέχεται πολλαπλές ερωτήσεις για τα πεπραγμένα και την πολιτεία υπουργών και στενών συνεργατών του. Ερωτηθείς για τον τότε υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Γιώργο Bουλγαράκη και τις κατηγορίες που αφορούσαν σε εμπλοκή του σε υπεράκτια εταιρεία διαχείρισης ακινήτων και στην υπόθεση της Μονής Βατοπεδίου, ο κ. Καραμανλής τον καλύπτει, χάνοντας αυτό που μέχρι τότε ήταν το προσωπικό του ατού, δηλαδή το ηθικό πλεονέκτημα.

Συγκεκριμένα, απαντά: «Σε καμία περίπτωση δεν υπάρχουν φαινόμενα απρεπούς συμπεριφοράς. Είναι ένα πράγμα οι παράνομες δραστηριότητες, η κατακριτέα, η κοινωνικά απαράδεκτη προσπάθεια φοροδιαφυγής. Και είναι τελείως διαφορετικό πράγμα οι δραστηριότητες κάθε πολίτη στο πλαίσιο της νομιμότητας. Και μάλιστα θέλω να τονίσω όταν πρόκειται για νόμιμες δραστηριότητες που δηλώνονται εδώ και πολλά χρόνια στο πόθεν έσχες, χωρίς φυσικά να έχουν εγερθεί ερωτήματα».

Στενός συνεργάτης του πρωθυπουργού είπε ότι «δευτερόλεπτα μετά την απάντηση αυτή όλοι αντιληφθήκαμε πως η παρτίδα είχε χαθεί».

Στις 12 Σεπτεμβρίου 2008 ο Γιώργος Bουλγαράκης υπέβαλε την παραίτησή του από την κυβέρνηση λόγω ευθιξίας.

Εντός της ΝΔ απελευθερώνονται δυνάμεις. Ακολουθεί η παραίτηση, λίγες εβδομάδες αργότερα, του τότε υπουργού Επικρατείας και κυβερνητικού εκπροσώπου Θοδωρή Ρουσόπουλου, στον οποίο αφενός φορτώνεται η απογοητευτική εμφάνιση του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ, αφετέρου του αποδίδεται πρωταγωνιστικός ρόλος στην υπόθεση της Μονής Βατοπεδίου.

Η απώλεια αυτή αποδείχτηκε καταλυτική για τον πρωθυπουργό, αφού ο κ. Ρουσόπουλος βρισκόταν μονίμως, ως ασπίδα, μπροστά στον κ. Καραμανλή, ενώ ήταν και ο εγκέφαλος πίσω από κάθε κίνησή του, σε σημείο να χαρακτηριστεί ο «δεύτερος πρωθυπουργός».

Ένα χρόνο μετά, στην 74η ΔEΘ, και λίγο πριν από τις εκλογές, ο Καραμανλής παραδέχεται δημοσίως πως υποτίμησε την υπόθεση του Bατοπεδίου και ξορκίζει το «ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό». «Δεν έχω κανένα πρόβλημα να το επαναλάβω: ήταν λάθος μου, δικό μου λάθος. Έκανα λάθος πέρσι», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά.

Το βιβλίο «Τρόικα – Ο δρόμος προς την καταστροφή» κυκλοφορεί την Πέμπτη από τις εκδόσεις Λιβάνη.

Αφήστε το σχόλιο σας

Επιστροφή στην κορυφή