Η οδός Γλάδστωνος, τα Τρίκαλα των αναμνήσεων Reviewed by Momizat on . Σ’ αυτήν τη γειτονιά… Κάποια μέρα ο Κώστας μου είπε, ότι ετοιμάζει βιβλίο για την Οδό Γλάδστωνος και την ιστορία της, ενός από τους πιο κεντρικούς πεζόδρομους τ Σ’ αυτήν τη γειτονιά… Κάποια μέρα ο Κώστας μου είπε, ότι ετοιμάζει βιβλίο για την Οδό Γλάδστωνος και την ιστορία της, ενός από τους πιο κεντρικούς πεζόδρομους τ Rating: 0

Η οδός Γλάδστωνος, τα Τρίκαλα των αναμνήσεων

Η οδός Γλάδστωνος, τα Τρίκαλα των αναμνήσεων

Σ’ αυτήν τη γειτονιά…

Κάποια μέρα ο Κώστας μου είπε, ότι ετοιμάζει βιβλίο για την Οδό Γλάδστωνος και την ιστορία της, ενός από τους πιο κεντρικούς πεζόδρομους της πόλης των Τρικάλων. Όλη κι όλη δυο τετράγωνα η Γλάδστωνος. Από τη μια το πιο κακόγουστο κτίριο της πόλης, η Νομαρχία, – κτισμένη πάνω στην ιστορική παλιά αγορά, και από την άλλη η κεντρική πλατεία.

Γράψε του είπα, γράψε πρώτα ένα μικρό κείμενο, να το ανεβάσουμε στις Κηρήθρες, μια πρώτη ματιά πίσω, στο παρελθόν.  Η Γλάδστωνος σιγά σιγά αλλάζει. Τα παλιά μαγαζιά, τα παλιά επαγγέλματα χάνονται στην πορεία του χρόνου. Φέτος στη μια άκρη άνοιξε το γνωστό καφέ Μικέλ και έφερε στον πεζόδρομο τον νεαρόκοσμο της πόλης.
Η Γλάδστωνος σιγά σιγά αλλάζει. Και εμείς είμαστε εδώ, στην καρδιά της πόλης, να μάθουμε την ιστορία της και να ατενίζουμε το γεμάτο υποσχέσεις μέλλον της.
Οι φωτογραφίες είναι από Το Τρικαλινό Ημερολόγιο, 2004-2005 τόμος 21, Νεκτάριος Κατσόγιαννος, «Παράθυρο στο χθες».
Κώστας Κοτρώνης

 gladstonos

Για την οδό Γλάδστωνος

 

 

Γράφει ο Κώστας Μιχαλάκης*

 

 

«Μην τον κοιτάς, θα τον χύσεις!» Αυτή ήταν η πρώτη συμβουλή που άκουσα από τη θεία μου τη Γιαννούλα, όταν ως δόκιμος καφετζής πήγα τον πρώτο ελληνικό καφέ από το καφενείο του θείου μου ως απέναντι, στον Αγάπιο, τον τσαγκάρη. Θα ήμουν τότε 9 ή 10 χρονών, νομίζω.

Το καφενείο του θείου μου…χωρίς όνομα, δε χρειαζόταν άλλωστε, ήταν το καφενείο του Γιάτσιου, γνωστό σχεδόν σε όλα τα Τρίκαλα, ριζωμένο στην οδό Γλάδστωνος, κάθετα στην κεντρική πλατεία για περίπου μισό αιώνα. Ολόκληρη η γειτονιά, γεμάτη εμπορικά καταστήματα, αλλά και μερικές φορές η Νομαρχία ή η Εθνική τράπεζα παράγγελνε καφέ από εκεί. Αλλά και οι θαμώνες, κυρίως βλάχοι από το Περιβόλι, να μιλούν για θέματα που ποίκιλλαν μεταξύ της στρατηγικής του Στάλιν κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και της ποιότητας των καλτσών στον Κατράντζο της Αθήνας.

gladstonos1Εκεί έμαθα την ντάμα. Πώς ξεχωρίζουμε το καλό τσίπουρο, γιατί δεν πρέπει να βάζουμε τα χέρια στο τάβλι υποδεικνύοντας μια κίνηση, καθώς κάποιος παίκτης μπορεί να εκνευριστεί, να κλείσει το τάβλι και … πάει το δάχτυλο. Και βέβαια, θα έπρεπε να θυμάμαι ποιος πίνει ποιον καφέ, να κάνω γρήγορα στις παραγγελίες, να μην ξεχάσουμε κανένα φλιτζάνι το μεσημέρι και να είμαι καλός διανομέας και αγγελιοφόρος: Αυτόν τον φάκελο τον άφησε ο Γιάννης για τον Βαγγέλη, αυτά τα αυγά θα έρθει να τα πάρει η Ελένη, πες στον Νίκο ότι έρχομαι σε μία ώρα…

Κυρίως όμως γνώρισα έναν ολόκληρο κόσμο, τον κόσμο της δουλειάς και του μεροκάματου. Τους ανθρώπους που από νωρίς το πρωί ως αργά το βράδυ δουλεύουν, για να ζήσουν τις οικογένειές τους, που μάλωναν μεταξύ τους και τα έβρισκαν ξανά σε μία ώρα, που η λέξη διακοπές ήταν για τους περισσότερους ένα άπιαστο όνειρο. Νομίζω ότι αυτοί οι άνθρωποι, οι οποίοι γέμιζαν τη γειτονιά με τις φωνές τους και τις μυρωδιές του καφέ, των σιδηρικών, των ποδηλάτων και ό,τι άλλο είχαν τα καταστήματά τους, αποτέλεσαν για μένα το πρώτο και από τα μεγαλύτερα σχολεία της ζωής μου για τους ανθρώπους της δημιουργίας, για την αληθινή ζωή.

Μεγαλώνοντας, έμαθα πολλές ιστορίες γι’ αυτόν τον δρόμο. Ότι εδώ δούλευε μικρός, ως βοηθός σε ένα σιδεράδικο, ο Δημήτρης Μητροπάνος, για να βοηθήσει την οικογένειά του, ότι αυτή η γειτονιά ήταν παλιά γειτονιά τσαγκάρηδων, οι οποίοι μάλιστα έβρισκαν διάφορους τρόπους, για να φλερτάρουν τις διερχόμενες γυναίκες.

Πληροφορήθηκα επίσης ότι πολλοί είχαν τα καταστήματά τους εδώ, όπως ο πατέρας του Μιχάλη του Ταμήλου, που χρόνια τώρα πολιτεύεται στα Τρίκαλα σε διάφορες θέσεις, δήμαρχος ή βουλευτής. Θυμάμαι επίσης ότι μικρός περνούσα με φόβο από τα γραφεία του ΚΚΕ εσωτερικού που βρίσκονταν εκεί και υπήρχαν σιδερένιες πόρτες. Τι άραγε έκαναν εκεί πάνω και χρειάζονταν σιδεριές; Αργότερα βέβαια κατάλαβα, από μισόλογα κυρίως -ο θείος μου τόσα χρόνια είχε μάθει ότι ο καλός καφετζής κρατά το στόμα του κλειστό και δεν είναι περίεργος- ότι ήταν για λόγους ασφαλείας, καθώς διάφοροι χαφιέδες έκαναν τις βόλτες και τις ερωτήσεις τους εκεί γύρω.

Και βέβαια, έμαθα ότι δεν ήταν όλα αγγελικά πλασμένα στη γειτονιά. Με πονηρό χαμόγελο μου έλεγε ο κ. Καλαντζής ότι, αν είναι να μου μιλήσει για την ιστορία της γειτονιάς, θα μου τα πει όλα. Και για το μπουρδέλο, ε;

gladstonos2Α, υπήρχε οίκος ανοχής στην περιοχή; Φυσικά, πολύ παλιότερα βέβαια. Και πού βρισκόταν; Να εκεί που τώρα είναι το βιβλιοπωλείο Κηρήθρες… Εντάξει, δεν ήταν δυνατόν να αποφύγω τον πειρασμό να πειράξω τον Κώστα για το μέρος στο οποίο επέλεξε, για να εγκαταστήσει το βιβλιοπωλείο του. Άραγε να είναι καθαγιασμός; Να υπάρχει κάποια υπόγεια μυστικιστική επαφή μεταξύ ενός βιβλιοπωλείου και ενός πορνείου; Τι να σου κάνω κ. Κοτρώνη, εσύ μου ζήτησες να γράψω για αυτόν τον δρόμο που ενώνει με κάποιον τρόπο τις ζωές μας…

Οδός Γλάδστωνος, λοιπόν… Ένας από τους δρόμους που δε θα τον ονόμαζα ακριβώς εμπορικό, αλλά δρόμο της αγοράς, των εργατών και των εργατικών, των ανθρώπων που είχαν και έχουν όλα τα ελαττώματα και προτερήματα του κόσμου.

Αν άρχιζα να γράφω τις ιστορίες που μου είχαν διηγηθεί, ίσως να χρειάζονταν αρκετές σελίδες, δεν μπορώ όμως να μην αναφέρω την ιστορία με το αρνί. Όχι, δεν κυκλοφορούσαν αρνιά, κουδούνια πουλούσαν στη Γλάδστωνος, όμως δεν μπορώ να ξεχάσω αυτό που μου διηγούνταν, ότι δηλαδή κάποιος θαμώνας του καφενείου έστειλε τον θείο μου στην Ασφάλεια, για να παραλάβει ένα αρνί που είχε δραπετεύσει, γιατί φαίνεται είχε καταλάβει την τύχη που το περίμενε την Κυριακή του Πάσχα. Προσπαθήστε να φανταστείτε τα πρόσωπα των ασφαλιτών, όταν ο θείος μου τους ζήτησε να του παραδώσουν το αρνί που τάχα είχαν βρει…Κλείνοντας, αυτό το μικρό σημείωμα, θα ήθελα να κάνω δύο προτάσεις:

Η πρώτη έχει σχέση με το όνομα του δρόμου. Εντάξει, μπορεί να ήταν φιλέλληνας ο Γλάδστων, αν και δεν είμαι και πολύ σίγουρος γι’ αυτό, όμως πιστεύω ότι ο δρόμος θα έπρεπε να ονομαστεί αλλιώς, με το όνομα κάποιου Έλληνα που βοήθησε να πάει μπροστά αυτός ο τόπος. Το 2007, όταν παρουσίαζα τον «Καπετάν Κόζιακα», είχα προτείνει να δοθεί το όνομα του Θωμά Πάλλα, προκειμένου να «βλέπει» από εκεί το άγαλμα του στρατηγού του, του Σαράφη, ένας άνθρωπος που έδωσε τα πάντα για να ελευθερώσει τα Τρίκαλα και την πατρίδα από τους φασίστες κατακτητές.

gladstonos3Η δεύτερη έχει να κάνει με τη μνήμη. Νομίζω ότι θα ήταν καλό να συγκεντρωθούν όσες φωτογραφίες, μαρτυρίες, έγγραφα ή άλλο υλικό υπάρχει, προκειμένου να καταγραφεί η ιστορία της γειτονιάς ανά δεκαετία. Το υλικό αυτό θα μπορούσε να γίνει ένα λεύκωμα, ένα βιβλίο ή μια έκθεση και να συμβάλει στη διάσωση της ατομικής αλλά και της συλλογικής μνήμης. Προτείνω λοιπόν να δημιουργηθεί στο βιβλιοπωλείο Κηρήθρες μια «τράπεζα», στην οποία να καταθέσουν όλοι όσοι έχουν κάποιο στοιχείο ή ενθύμιο από αυτήν τη γειτονιά, προκειμένου να ανασυνθέσουμε την ιστορία της. Σκεφτείτε πώς θα νοιώσει κάποιος, αν δει σε μια άγνωστή του φωτογραφία τον παππού, τον πατέρα του ή κάποιο κατάστημα που δεν υπάρχει πια, αλλά ήταν συνδεδεμένος μαζί του;

 

Ελπίζω να γίνουν πράξη οι προτάσεις μου αυτές και θα ήθελα, έστω και τόσα χρόνια μετά, να ζητήσω συγγνώμη από όλους τους πελάτες του καφενείου που, παρά τις συμβουλές της θείας Γιαννούλας, ήπιαν λειψό τον καφέ που σέρβιραν τα παιδικά και κατόπιν εφηβικά χέρια μου…

 

*Κώστας Μιχαλάκης, Φιλόλογος-Ιστορικός

Ερασιτέχνης βοηθός καφετζή              

 

Πηγή βιβλιοπωλείο Κηρήθρες

 

Αφήστε το σχόλιο σας

Επιστροφή στην κορυφή