"Δημοσιογραφία είναι να δημοσιεύεις αυτά που κάποιος άλλος δεν θέλει να δημοσιευθούν." - Τζορτζ Όργουελ

17.2 C
Trikala

Η ψυχολογία της μεταμφίεσης. Εσύ τί κρύβεις πίσω από τη μάσκα σου;

lafarm

Σχετικά άρθρα

Απόκριες 2020 ντυμένες με τη μάσκα του φόβου.

Φετινές απόκριες: η εμπτουσία του φόβου υπό την σκέπη ενός αδιόρατου ιογενούς κινδύνου που συνιστά αφενός λυπηρή απόδειξη της χειραγώγησης της μάζας, αφετέρου ένα συνειρμικά δημιουργούμενο φοβικό συναίσθημα ως μέσο ελέγχου της κοινωνίας και όχι υγιούς εκτόνωσης.

Το καρναβάλι ως στοιχείο πολιτιστικής κληρονομιάς.

Θεωρώ σκόπιμο να παραθέσω αρχικά τα λόγια του αξιόλογου και προσωπικά αγαπημένου παιδαγωγού, φιλοσόφου και δοκιμιογράφου του 20ου αιώνα Ευάγγελου Παπανούτσου «την προσδιοριστική, την περιοριστική δύναμη του φορέματος την αισθανόμαστε όταν ανταλλάσουμε το αληθινό μ’ένα ψεύτικο – που μας κρύβει.

Π.χ. στην αποκριάτικη αμφίεση. Τότε έχουμε το αίσθημα ότι αποδεσμευτήκαμε, αποβάλαμε ένα μέρος του εαυτού μας, εκείνο που έχουμε συνθέσει για να το θεωρούν οι άλλοι (και ’μεις οι ίδιοι) για το πρόσωπό μας, και μπορούμε πια να παίζουμε ένα ρόλο – αυτόν που δεν έχουμε καθόλου ή συχνά το θάρρος ή την ευκαιρία να υποδυθούμε στην καθημερινή ζωή.

Εάν μας αποσπάσουν την ψεύτικη περιβολή, ξαναγυρίζουμε στην τάξη και στη νηφαλιότητα – η παρένθεση έχει κλείσει».

Το καρναβάλι συνιστά αναπόσπαστο στοιχείο της αρχαίας ελληνικής παράδοσης έχοντας τις ρίζες του βαθιά χαραγμένες στις διονυσιακές γιορτές οι οποίες σχετίζονταν με το τέλος του χειμώνα και τον ερχομό της άνοιξης και αποτελούσαν σύμβολο αναγέννησης της φύσης και των ανθρώπινων ψυχών.
Με το πέρασμα των αιώνων εδραιώθηκε ως χαρακτηριστικό στοιχείο της λαϊκής κουλτούρας και αποτέλεσε όχι απλά ένα θέαμα προς παρακολούθηση αλλά ένα γεγονός στο οποίο όλοι οι συμμετέχοντες είναι ίσοι.

 Ωστόσο, ο ανατρεπτικός του χαραχτήρας έθεσε τα θεμέλιά του κατά το Μεσαίωνα φτάνοντας στο σήμερα όπου ο ρόλος του καρναβαλιού συνεχίζει να δημιουργεί ένα αντίβαρο αντίστοιχο με εκείνο των παραδοσιακών κοινωνιών όπου οι μασκαράδες υιοθετούσαν ρόλους “απαγορευμένους” ως μέσο απαλλαγής από τις επιταγές της εξουσίας και τα ταμπού της κοινωνίας με συνηθέστερο το σεξ γι’αυτό και δεκάδες αποκριάτικα δρώμενα συνδέονται συμβολικά με αυτό.

Μασκάρεμα: απόδραση από τα δεσμά της ψυχής.

Παραπαίοντας σε ένα παράλληλο σύμπαν άσκησης κριτικής στην εξουσία και διαφυγής από κοινωνικές συμβάσεις και “πρέπει” αλυσιδωτά στην ψυχή, οι μασκαράδες απολαμβάνουν την ελευθερία της έκφρασης των καταπιεσμένων του αναγκών και της μετατροπής του σώματος από μία παθητική, αμετάβλητη βιολογική ύπαρξη σε ένα δυναμικό στοιχείο ενεργητικότητας και κινητικότητας.


Ας μην ξεχνάμε πως ο Oscar Wilde έλεγε πως «Ο άνθρωπος είναι λιγότερο ο εαυτός του όταν μιλάει ως ο εαυτός του. Δώσ’ του μια μάσκα και θα σου πει την αλήθεια».

Το τρίπτυχο του αυθορμητισμού, της εξωστρέφειας και της ειλικρινούς και άμεσης επικοινωνίας με τους άλλους μέσα στο γιορτινό κλίμα αναδύεται σπάζοντας τα όρια ατομικού και συλλογικού, ρεαλιστικού και πλαστού, λογικού και παράλογου και παύοντας να υπόκειται σε περιορισμούς.

Η ιεροτελεστία ξορκισμού των φόβων πίσω από τη μάσκα.


Η Κυριακή της Αποκριάς ή Κυριακή της συγχώρεσης και η Καθαρά Δευτέρα αποτελούν σε ψυχολογικό και συναισθηματικό

επίπεδο μέρες κάθαρσης και αντλούν τη δύναμή τους από την έννοια του κινήτρου για αλλαγή καθώς οι μασκαράδες όντας σε μία μυστηριακή διάσταση παραβαίνουν συμβολικά τα κακώς κείμενα, αμφισβητούν, αναδεικνύουν το καλό, νικάνε το φόβο και το θάνατο και αναγεννώνται από τις στάχτες των φόβων που έχουν κάψει και ξορκίσει την Αποκριά.

Προσωπικά ερωτηματικά σχετικά με τις σύγχρονη εκδοχή της Αποκριάς
Εύλογα προκύπτει, λοιπόν, από τα παραπάνω πως το καρναβάλι φέρνει σε επαφή τον άνθρωπο με βαθιά του ένστικτα και ικανοποιεί την ενδόμυχη επιθυμία του για εκτόνωση και παράβαση της κανονικότητας .

Ουσιαστικά, αποτελεί το καμπανάκι υπενθύμισης όλων όσων κρύβουν με ρόλους και μηχανισμούς άμυνας αποκρύπτοντας διάφορες πτυχές του εαυτού.


Ωστόσο, παρατηρώ με λύπη πως στη σύγχρονη εποχή το καρναβάλι έχει απολέσει τον κύκλο παράβασης-συγχώρεσης-κάθαρσης-αναγέννησης στο βωμό της εμπορευματοποίησης εστιάζοντας μόνο στο επιφανειακό κομμάτι της ηδονής και χαράς. Έτοιμες στολές, άρματα αντανακλώντας σεξουαλικά ταμπού και ασυλλόγιστη μέθη.

Ωστόσο, εφόσον η σεξουαλικότητα στις μέρες δεν αποτελεί ταμπού, τί εκτονώνουμε τελικά; Ποιος ο λόγος για όλο αυτο το ξεφάντωμα; Ποιο κακό ξορκίζουμε; Πού πήγε το γνήσιο ξεφάντωμα;

Μήπως στις μέρες μας ζούμε μία διαρκή αποκριά λόγω της απροσωποποίησης και της απώλειας της υπόστασής του πίσω από καθώς πρέπει ρόλους ακολουθώντας στείρα τις κοινωνικές επιταγές;

Ας απολαύσουμε λοιπόν το εορταστικό κλίμα με την ευχή η φετινή Αποκριά να αποτελέσει την αφορμή για προσωπική αναγέννηση και μια δυναμική επανεκκίνηση στην καθημερινότητά μας.


Καλή Σαρακοστή σε όλους!!

Ζωή Αργύρηπαιδαγωγός, συγγρα

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Δείτε επίσης