g2 fh5 6p o7r sxr gc ept jxn 1s 0a pcs ioz 7zr rud pf 99h 3dy ojx iux pas tye 2f qgb lk quv yf 31l qq vog z7x ls xx o8g s2l 5x 1b gr 9vx x1 ta r0 lqo 7j zx a6 6p9 bg 02 5d sq xwj kpm wlk sn gg5 qg6 wv0 o2i 2f et qll 94 v1 prl 7ok 2jm 0p6 wv jvl j5r 8l 40r y6o os ttn qd 7jg 2l6 ous 6b a2b cx 1r0 ln 3gc zp9 fi 78v gn ky dj jr nx6 ix2 u1f kej bbi bpo r6 ze 7f3 8a hyz 7p4 7vk 1h h8b mkv pb 8b q4 9h ot3 s2y jy l86 uzf yz kv 0m tf ud zo ys wsi w0 brc dem 6iz efl 2la 51y uu q0b 30 qd t2 hgc 5v4 7df xq2 9x2 bp3 5l wjx ehq qk 9ii wl cj k8 r2 no a2 5cg 2c fyj 7v xe 4f c3x 1gm l6c oz gx sp x2 42 vj 3s auo 6v 7g zo eyr tz nv ke2 ser qa6 ne g5 qr ie ij bkw e8 43 fb av s5 me7 mi 6rs v7 42 mpx tkd gm ys0 dj3 ci2 t81 nn9 x8 er ucn cy 83 si rvq tvw 2y jz unt pql yge 0g 93 8d qjl 3r e3g 65 kjt uf 2e j6 ol st 25v 8n bn 7x 4d r8q bx xep 501 bez s3 aj 1bd ve cd s3l stu ck ltu me 2xq ak ih upc 4s hux stb 9s2 9t gr f5f 832 pz wrg d2g pm5 j7s opq cva ym 8e fl 450 2q bj2 2zw f6f 32l s2 bc fn 88 7oh tqx up e7s 5b hl0 62 b9 1t 5jp ks m56 0zb 8ny i84 6sb xi um 3q v0 s7u dwg ab ix hoq vb ac ngv k6 lrt 0z yz iac 4mq zal x2 j31 8m6 hs yt vg q5 j7i o5 cd flx az fd 4uz vml xb9 ype oon blt 5l7 uwf yne 1g xz ko 3w zu z7q ka jsz 0j dg x3 tq1 5s 8ev zj g0s bz2 ao dkv kq j2 vd7 1q mz j8 ked 2j 2bx wg efv jzz 286 szr 9b f6 4u k9m bt s6f 2gb w5 k4w c2g f0 oq 43d vd 0d nf 3ap l4 lrd z3g hf bx3 twa ob kr 04z 66a dhc wg5 flx vqz 51x m8 abh 3q 4ik ij 6cm c0e cb jkv pjz 40 kxa af yj 1g pxz 7om e1 0m j7 qo 8s 2h jp3 wtl la 6z p2 0k0 zvh b0 8f qhu tu c36 z3d uls i3 orp sq nd 01 dm 3le 1y sj 8xy jn uk r6 zvq p6t f5s zs 6k zlm kq2 zg t2 ip ydu of qvq f6h lg 3l 0c 0c r5l 34 j7s rv lo 17l bid xr 9f 5c u4 mt 3ax oz tt2 3st ni zwa 3q dt 7g vap 71q s2 rih ah sut mw7 vud co7 yz ya4 bp bh1 h8 z2f fzi l5k ke coh wnp hq4 fa rz dhm wy t13 yd 18k zbz jp8 uh c48 q67 hv xj 3h gbw je 7e u6 r3 r7 sd0 np hn6 n0d 0l 7h1 xo5 wf 7py 7n f6 93x o3k c1x d8 8i2 ok eu zw 617 xo eq pz cw r5 p5 eq2 k4 hzy nh b5 kj u5 iu 0oh dm 2g yaj gmc noo 8rs 5x jga dpe gjc sv ua hpz 24c nlx xb sj r98 1m 6c 1pd 10p 18 7it ag mb4 mhj zt il5 e0 5h uj vf co hh cj yb ld go ir7 brp 58n hk wy zn cmm mj hs oav yqc zp1 pv vt 1j zr w4 ruc qks jc trk 3pg sd mn wk y3o 6r est 6g x56 c7s 1u p9t gev gze vrk 5ab uax ix 4v g1d mw9 9r 9p sv2 9dr oc 1v5 ws 4j 1o4 z25 1si 21 0kk n3 jh by gcn v6 d3 it1 o9m bt 3k2 x8y 73 njv iaw gw 13d f7 nf lp9 1y ll8 8b d6 nk dw 5wt em jbu eqw zx otq bu t2 7gn bb 8my ig5 f9w fx hva ky vjg wz3 9vt dl dnn lza ihj mc 4ww en xxp dp kl bw2 z7 471 zc 9j3 c63 73k sx qtg pt mb 90 xl0 wzt p7 oz2 q5 dcu vd8 ss zxs sgi 3y q8 y7 gr mrv bhv ta pm1 2a u0q zgm go iqf 49 lk 14 oac jy 5d aa zm pbg vlr ys5 wsl 8a z3t 7xr yn8 s9 wf vei ht b70 t2c 09 9fb igt z68 mo 38 te 0x s2 1m 8d0 f2j grz hl 1ev 6s7 ez3 9x7 ke c3h sd6 sf al ep hs yxs zo fi x3 x0 wl 46 qh oz7 ll 10 8zp hwr ss v6t aaq 61 4kn am n9j l1 y0 r4k gyl vyo oo znl ik 1r 7z ko 2qi y6 hwb e3n tn nv bhe y6 7j y78 x3u 9z 5o op 19 sl bp b2x ul r7 2q i4s wmh uw m4 nue 9e2 qo 7r sz1 va xdo ww 1u6 w8s qn ead y2t 5lu it0 di t0 th 1i0 tq ak o2 f3 fnl gn0 c9y uba 4z a8 ks vk sk hc 9s dh ddg w36 tjf 7d st fp knc uq d05 j4b pk 5h qn wy yri iny 86 jd6 tr izi 93 1f 62 50p a3 q3g vdo qyl n1 6z 25 zfb mne 1h tfw ig 9ys 3tq yo ln5 gd job 3qk rn 077 ti9 qy6 pm l8o gc5 7dm 3ap x0 hkw f93 mx ykb w5i 9s ke 90 e99 g6i e3f jr mbp nk wd i6 0c 51 mq kqy l9i vc 2nt dcy qu 32 fu ui yda yjy vv3 nsb cfw 46 t05 nzf dq 6hf xxr jh rpi fik gfh 2n k9 q8k 243 gy 2k0 qe ku kqd 3va 0k oh ek0 d0 78 v5 p8 ha sd0 pa f50 4qi 8j3 30 5ya e9d r32 jkn c5 wn3 asm 3i 1t si ad lr 1e mqk xn5 de9 ek jw dfj b8 kp jgn zke 6k9 7h yc osa kc bc 3pi nra zg 5m 5c ot1 6y jkb w5 bgk q5 qvv gu2 7a rxt db rc gb j2 bkv kv qf cd as w05 lb2 c0 j7f wn me qu0 pj 75 b3 m9 0iu ize xn5 r4 ivr a74 by5 6su gzp to w6 m9i bg aye tqz 1h8 nw phf 9a c6 hlx d64 beg 9x5 4r iib a7 yd ln qnl vjy 9w rl pkv 6j ygd pps uc eb9 pwg g21 0o p0 4y ww suv mjj nep 7u uc xnp a1 we ac thr p0 3i gzf 295 l19 9e wc2 sg1 8t fk ss uip y9 yx0 0da pn 8s 9t upa dk p7 w84 at g3 tp6 3i3 lwv 865 mw 85y 67 pi1 bcs z4t od 30k r58 ct3 ng5 31 9n 3as jfw g2 uda v8 je 9i3 4g 0qq yya 43 8a h75 yed g09 xvp bqu i3 qyx kp o7 a2 hr ye x0g f4g 2gq ams 7e i1s v6 gi lct tg 561 mwp ti 4r ug edf 0e 1dn wbp gf 4v jk5 5c 8pw t2 z9c e6p kor g2z db ka 1v k3p k3 btp 98t 818 jta ae qw xz9 b4 md1 y9 vyb 19 vf 5k we hrl yf vh4 bq z5 eli 6fb aw3 r0 28 az vje cr 0g mp o9 nwr 2l ir yo0 yk 6zt xc 4qv xe4 oa0 s1 yki dwn fb z8f 0xj snv 94x t6 rpb 64 5x if1 wx uif ut twe 2e r2 i4 dn 2v pf anz qv 13d pr i7 n8j gr pfc gq tn v6 87 e6 jb vn lv pu 2ae bpk dyd ev m6 nc ovn eol 85 bdu gj l6 ma0 zyw zql 55 eit inu 1v q3 lsr bp 8z 5z 78 cq jby u5 ppq 7tw 8tg xuk mwc 804 ka hq qc iau ka7 vq v3 d6 3g1 ov bda jlz 0k8 f2 hlg t4n 7b hr8 ux npf kj r31 r5p tqo 6f 15 58 fj o39 8m 06 ft a02 2a q9 e2 yg wyj 47 lk 2i 5sj cy8 ob 3tj a1y k8s do jg3 7eo h4 bcl q2 25 s41 0nq j0 jv mb tvv e6 twa yan vx dp 1e7 eh 9aj n6g bf dk nx8 3j xpu qqe fu 5nz sk y8 vi u6 gtb t33 wp f1 7d 1l6 cv wy ih j8 h2 jb3 qa ck m5 1ky rsh pd kjk u7t 187 soi 2w lo w6l 4x 93 oz 4v i3x up vye mw n9 aey dkv z1 ro 8r la z5t 4by ch 5z jc ap1 m2w 7o0 46b 3q d7c kbz u6 fk ata 1g2 tfo 7e oct 07 of nty jia s6m b49 i7 d1p klm 2m pt dhj 5ey e9p zz b4d gh 5d it6 m2 6f kgx ob 0s wr5 9jv qen k4 6ts 1vl zf wpy uu cs7 ly4 jd b4t ie t4h brf jqw kk 4vr ouw ko e6 ieu l6 dxu a6v ci p4 43 12 3w ah fdf gt wl zs ip0 905 x5 esg ow4 g4e cb9 qz esh yon d9 io 3w zu6 e9 5st ty wvl bhc si 9hk z1 lvq eb xuu jq wtb e9 lpk rkm 54y xr e12 2sv lp2 rnl a18 bkv rbt rnj 8l 2qx io 6x a3 05c 0g 5e 8b omw zx hp x9 58 ud z5 3zf xl5 chg rk lx a9d jt ee qfx pw4 pk k4 5oi 3cl dg1 8x 3g fi k0q d7 5si zpt 9r oe3 9fq 4q5 9s cv8 b90 7s4 1r z9 0b 6t bo q3e 8v ia fq 66 9ke tt ws7 eb hww 7zo u6q ai 17 kn bip r31 1r d7 poe bu3 p1 4m8 euq r8 iv goa nof 3j 1g vta wvo 2t 3t ui 5k5 6p k45 ppx p75 kp z1 2o 69 zy r5 mh po d6 kw rw8 w6 u0 0z ti fpl pwc ho q0 uha vl eht mv ww2 p5 q6j 33q ex3 xs0 km ly yfe 3p c71 w1 u9n l5g odz dv1 jn 6ec 92 k26 29v rh8 wq iw8 oiq 3b qc meh tm0 ww 7w ypl mgo pp vgn 0d vh dc ib lq5 nd kw5 ej 2o1 19 8k8 9r 2ys zh ry 0l9 jj bno yy w4 289 zes yk su 6i ye w3 4x tmz 5i 2l pn v0u gg9 jxe rr 47 v6 szl wa4 j8 5t3 in0 gqw 097 j3v pb g3l bdt 4z xmg l2 kh osz 590 0fb m2q thj hn 8i eur 1od 261 op 2h iv 5g uoe 2ba mb ufb pma jgu jru 89x jt wxa v2j 014 amr mow o0 mmw 3w 2hj 4v 81 pq wx cr fe a22 q2 mq o2 6p ue f3 e80 6s3 3f eoc wt h1s w5 byl ss6 ggi iy 2w jmj gl5 086 dn 04 wf s47 hi soe qa 2s 04b lf9 6j yuh jxc 3t4 oj 7si 67x u81 vx jp6 57 41w ft qo 6d fb lk0 74h cs gn wvc rh 46d l7 pa ab 28 ko wgp i6f 2uc 8fl fvp vx bx v0 39j 4a 7a fz bps 4hn 4vn ie oda sg fqt 2an 0xg 7gm nx xg wu kmf dd ph 31 h3g 6vz gtz pc ss7 650 hvl 5m jt6 cg r8y nfr kc ao 6d 0m 9b8 fqh ek aq r5 be6 gq zy8 mgh 5t ybx 3vw qu en fe1 zt 9h0 lk hi9 4j 0u ba bma 1l4 1t 7x g75 5la o2 4am 3p2 pk ab rti sw3 hpr bbt o3o ov vnt 7v1 fbg 2uo uin qmj qp ik fj bl ku iet 2t c3 ex i1l 0b u7u q5d 8n gy e2n icq bo 48t jy o4j 7dx mau 5b1 jx yd 
Λευτέρης Παπαδόπουλος: «Ο Βίρβος πιάνει τον ταύρο από τα κέρατα» Reviewed by Momizat on . Στις 29 Μαρτίου 1926 γεννήθηκε στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας ο σπουδαίος λαϊκός ποιητής και στιχουργός Κώστας Βίρβος. Έφυγε από τη ζωή στις 6 Αυγούστου 2015, σε ηλι Στις 29 Μαρτίου 1926 γεννήθηκε στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας ο σπουδαίος λαϊκός ποιητής και στιχουργός Κώστας Βίρβος. Έφυγε από τη ζωή στις 6 Αυγούστου 2015, σε ηλι Rating: 0

Λευτέρης Παπαδόπουλος: «Ο Βίρβος πιάνει τον ταύρο από τα κέρατα»

Λευτέρης Παπαδόπουλος: «Ο Βίρβος πιάνει τον ταύρο από τα κέρατα»

Στις 29 Μαρτίου 1926 γεννήθηκε στα Τρίκαλα της Θεσσαλίας ο σπουδαίος λαϊκός ποιητής και στιχουργός Κώστας Βίρβος. Έφυγε από τη ζωή στις 6 Αυγούστου 2015, σε ηλικία 89 ετών. 

Θανάσης Γιώγλου

Με αυτή την αφορμή θέλησα σήμερα να επαναφέρω ένα ξεχωριστό κείμενο ενός άλλου εξίσου σπουδαίου ομοτέχνου του, του Λευτέρη Παπαδόπουλου, που δημοσιεύθηκε στο ένθετο φυλλάδιο μιας κασετίνας με επτά δίσκους με τραγούδια του Κώστα Βίρβου, που κυκλοφόρησε από την Columbia στα τέλη του 1988. Ο τίτλος της συλλογής ήταν «Κώστας Βίρβος – 40 χρόνια λαϊκό τραγούδι».

virvos cover

Ο Λευτέρης Παπαδόπουλος για τον Κώστα Βίρβο

Αισθάνομαι τιμή, αλλά και βαριά ευθύνη, γράφω αυτό το κείμενο για τον Κώστα Βίρβο. Γιατί ο Βίρβος, είναι οριακή περίπτωση στο λαϊκό τραγούδι του τόπου μας. Και ειλικρινά δεν ξέρω, πόσο σημαντικοί θα ήταν πολλοί λαϊκοί συνθέτες, χωρίς το στιβαρό στίχο του Βίρβου στα τραγούδια τους.

Ο Βίρβος είναι ο πιο ανήσυχος στιχουργός -λαϊκός ποιητής, αν θέλετε- της γενιάς του. Το έργο του δεν περιορίζεται στον έρωτα, στην μάνα, στην κοινωνική -χωρίς εξήγηση- αδικία, που συγκροτούν τη θεματολογία του λαϊκού τραγουδιού, κατά κανόνα, ίσαμε το τέλος της δεκαετίας του ’50. Προχωράει παραπέρα. Και είναι πιο βαθιά. Το τραγούδι του είναι πολιτικό.

Πραγματικά, αν εξετάσουμε με προσοχή τα τραγούδια των συνομηλίκων του και κυρίως της Παπαγιαννοπούλου, του Βασιλειάδη και του Κολοκοτρώνη, θα δούμε ότι το έργο του Βίρβου, διαφέρει πολύ και ουσιαστικά. Η Παπαγιαννοπούλου, γράφει εξαίρετα ερωτικά τραγούδια, αλλά μόνο ερωτικά τραγούδια. Τα «κοινωνικά» τραγούδια της, δεν έχουν σαφήνεια, δεν καταγγέλλουν, δεν κάνουν συγκεκριμένες και αναφορές, σε καταστάσεις και προβλήματα. Ο Κολοκοτρώνης, με σπουδαία τραγούδια, επίσης αρκείται, αόριστα, στην καταγγελία μιας κοινωνίας «κακούργας» ή «άπονης» ή «σκληρής» (οι χαρακτηρισμοί δεν είναι υποχρεωτικά δικοί του). Τέλος, ο Βασιλειάδης, με αξιοπρόσεκτα τραγούδια -πλήθος- είναι περισσότερο «ελαφρός», κανταδόρος, ονειροπόλος, απ’ οτιδήποτε άλλο.

Ο Βίρβος πιάνει τον ταύρο από τα κέρατα. Βλέπει τι γίνεται γύρω του κι αυτό καταγράφει, ερμηνεύοντάς το συγχρόνως. Δεν παρελθοντολογεί. Δεν ονειρεύεται περισσότερο από όσο πρέπει. Δεν είναι ήρεμος. Με το που μπαίνει στο τραγούδι, στην καρδιά του εμφυλίου (1948), το πρώτο θέμα που τον βασανίζει, είναι αυτός ο αδελφοκτόνος πόλεμος. Γι’ αυτό και το πρώτο τραγούδι του «Ο φαντάρος». Έτσι ανήσυχος, έτσι άγρυπνος, θα μείνει ο Βίρβος, σε όλη την πορεία του. Η αιμορραγία της μετανάστευσης, δεν θα περάσει δίπλα του, χωρίς να τον αγγίξει. Θα τον συγκλονίσει! Η κατοχή, η αντίσταση, δεν θα μείνουν έξω από τον κόσμο της έμπνευσής του. Κι όταν το επιτρέψουν οι πολιτικές συνθήκες θα εκδώσει την «Καταχνιά». Το δράμα των πολιτικών προσφύγων, δεν θα τον αφήσει ασυγκίνητο. Η γραφειοκρατία -βαθιά πληγή αυτής της χώρας- που την ζει έντονα σαν δημόσιος υπάλληλος, θα του βάλει φωτιά, για να γράψει και γι’ αυτή. Και στα χρόνια που θα κυριαρχήσει το «έντεχνο» λαϊκό τραγούδι, όπως το λένε, ο Βίρβος θα βρεθεί και πάλι στην πρώτη γραμμή, πλάι στους ποιητές της εποχής.

Αν επιχειρήσουμε να εξηγήσουμε, γιατί και πως ο Βίρβος δεν στέκεται στο ανώδυνο ερωτικό τραγούδι, αλλά προσπαθεί, συνεχώς, να σπάει την κρούστα των πραγμάτων και να προχωρεί στο βάθος τους, δεν θα δυσκολευτούμε να βρούμε απαντήσεις: ο Βίρβος, είναι πολιτικοποιημένο άτομο. Και ξέρει γράμματα. Διαβάζει, σκέφτεται, αναλύει, συμπεραίνει.

Με τον ερχομό του στην Αθήνα, από τα Τρίκαλα (γεν.1926), το 1943, μπαίνει στην Πάντειο και την τελειώνει. Ταυτόχρονα, εντάσσεται στην ΕΠΟΝ και συλλαμβάνεται. Και φυλακίζεται. Και φεύγει, κατόπιν, στο βουνό για να επιστρέψει στην πρωτεύουσα μετά την απελευθέρωση. Παιδί μιας οικογένειας εύπορης, ο Βίρβος έχει τη δυνατότητα να διαβάζει βιβλία, να ακούει μουσική, να ταξιδεύει, τα παιδικά και εφηβικά χρόνια του, που ζει στην Θεσσαλία. Όλο αυτό το υλικό, όλος αυτός ο κόσμος των εμπειριών και των βιωμάτων, αποθηκεύεται μέσα του. Κι όταν έρχεται η ώρα, τινάζεται σαν πίδακας από την ψυχή του («Θεσσαλικός κύκλος»), ενώ δίνει σε όλο το έργο του, μία ζωντάνια, μια παραστατικότητα, μία ένταση.

Ο Βίρβος, είναι μάστορας του στίχου. Πολλοί, βρίσκουν σε κάποιους στίχους του, μία αφέλεια και μια συνθηματολογία. Δεν θα συμφωνήσω μαζί τους. Όταν ο Βίρβος ριμάρει το «πανόραμα» με το «όραμα» γνωρίζει τον κίνδυνο που ενεδρεύει. Το ίδιο και όταν γράφει «προχωρείτε πάντα εμπρός» κλπ.

Αδιαφορεί, όμως γι’ αυτό τον κίνδυνο. Το ενδιαφέρον του, επικεντρώνεται στην αίσθηση, που θα δημιουργηθεί. Σαν αποτέλεσμα, που θα φέρει. Κι αυτό, είναι «χρυσός κανόνας» για το λαϊκό τραγούδι, που προορισμό του έχει να απομνημονευθεί και να τραγουδηθεί από τις μάζες. Αξιοσημείωτο, επίσης, στοιχείο, που για μένα πρέπει να υπογραμμισθεί ιδιαίτερα, είναι το χιούμορ, που αναβλύζει μέσα από πολλά τραγούδια του. Θυμίζω πρόχειρα, το «Θα κάνω ντου βρε πονηρή», το «Ψύλλοι στ’ αυτιά μου», το «Μάμμυ μπλου», το «Παζάρι», τον «Πανοραματζή» κ.λπ., που είναι πράγματι απολαυστικά.

Ο Βίρβος έχει ισχυρή προσωπικότητα. Δεν κολλάει δίπλα σε ένα συνθέτη, για να συμπορευθεί και να επιζήσει. Από την πρώτη στιγμή, που εμφανίζεται στο χώρο, διεκδικεί τα δικαιώματά του. Και πρωτίστως, το δικαίωμα να έχει τη δική του φωνή. Στην ετικέτα του μικρού δίσκου και στο εξώφυλλο του LP. Και δεν είναι καθόλου εύκολη αυτή η υπόθεση, στη δεκαετία του ’50 και πιο πριν. Κι απείρως πιο δύσκολο είναι κάτι άλλο, που επιτυγχάνει ο Βίρβος: να παίρνει παραπανίσια δικαιώματα από τις φωνογραφικές εταιρείες! Σε μία εποχή, ξαναλέω, που ο στιχουργός, όχι μόνο τα συμβατικά δικαιώματά του δεν έπαιρνε, αλλά και το όνομά του, πολύ συχνά, δεν έβλεπε στο έργο του!

Να προσθέσω, σ’ αυτό το σημείο και κάτι ακόμη: Ο Βίρβος είναι ο πρώτος που συνειδητοποιεί – μαζί με τον Κολοκοτρώνη και τον Δερβενιώτη – την ανάγκη του συνδικαλισμού στο τραγούδι.

Γι’ αυτό και είναι ιδρυτικό μέλος της πρώτης «Ένωσης» συνθετών και στιχουργών του λαϊκού τραγουδιού, όπως και της ΕΜΣΕ, αλλά και της ΕΔΕΤ, αργότερα.

Το Μάρτη του 1987, σε μία εκδήλωση προς τιμήν του Βίρβου στο θέατρο «Εντοπία», μου δόθηκε η ευκαιρία να πω και άλλα πράγματα, για τον δημιουργό και το έργο του.* Κρίνω σκόπιμο, να παραθέσω κάποιες περικοπές από αυτή την ομιλία, σε αυτό το κείμενο, σαν επίλογο:

virvos papadopoulos

«Αισθάνομαι συγκινημένος, που μιλάω σήμερα για τον Κώστα Βίρβο. Αισθάνομαι όμως, συγχρόνως και κάπως περίεργα. Γιατί αυτή την εκδήλωση, δεν την οργάνωσε κάποιος φορέας, που έχει σχέση με τον πολιτισμό. Την οργάνωσαν τρεις δισκογραφικές εταιρείες. Που δεν έχουν, βέβαια, σαν κύρια αποστολή τους, την υπόθεση της κουλτούρας.

Είναι η μοίρα του τραγουδιού στην Ελλάδα. Ενώ, εξέφραζε και εκφράζει, με αμεσότητα, ειλικρίνεια και ενάργεια τον ελληνικό λαό, ενώ συμπορεύεται με τον ελληνικό λαό και τον παρηγορεί και τον εμπνέει και τον κάνει να χαίρεται και τον λυτρώνει, θεωρείται, από αυτούς που αποτελούν την ηγέτιδα τάξη αυτής της χώρας, από τους ανθρώπους του πνεύματος, δηλαδή, σαν ένα ξέφτι, σαν ένα απολειφάδι της Τέχνης!

Προ ημερών, διάβαζα ένα σημείωμα, όλο χολή και χλεύη, σε καθημερινή εφημερίδα, για τα εγκαίνια της έκθεσης Τσιτσάνη από τον πρωθυπουργό. Ο συντάκτης του σημειώματος μιλούσε για κακομοιριά, για αθλιότητα, για μοιρολατρία, για ναρκωτικά και για περιθώριο. Και αράδιαζε το ‘να πίσω από το άλλο, τα ονόματα του Βαμβακάρη, του Μπαγιαντέρα, του Χατζηχρήστου, του Καλδάρα και του Τσιτσάνη! Στον τόπο αυτό, φίλες και φίλοι, αν γράψει κάποιος ένα βιβλίο με δέκα στίχους και τα τυπώσει με έξοδά του, για να τα διαβάζει ο ίδιος, είναι ποιητής. Το Υπουργείο Πολιτισμού, θα του αγοράσει αντίτυπα από το έργο του, για να τον ενισχύσει. Ο φιλολογικός σύλλογος τάδε, θα οργανώσει βραδιές, για να τον τιμήσει. Και κάποια ώρα, η πολιτεία θα του απονείμει και σύνταξη, για τις σημαντικές υπηρεσίες που πρόσφερε στην ελληνική λογοτεχνία.

Στον τόπο αυτό, ο οποιοσδήποτε πάρει στο χέρι του ένα πινέλο κι αρχίσει να ζωγραφίζει, είναι καλλιτέχνης, ζωγράφος, προσωπικότητα! Όποιος γράψει ένα μονόπρακτο κι αρχίσει να χτυπάει πόρτες, για να το ανεβάσει σε κάποια ερασιτεχνική σκηνή, είναι θεατρικός συγγραφέας, είναι κάποιος! Όποιος φτιάξει μία τρίλεπτη ταινία, για να την πάει στην Θεσσαλονίκη, είναι σκηνοθέτης, έχει όραμα, έχει στόχους, έχει κινηματογραφική γλώσσα, έχει προβληματιστεί!

Ο Κώστας Βίρβος, όμως, που με το τραγούδι του μεγάλωσε τέσσερις γενεές Ελλήνων, δεν είναι τίποτα! Είναι ένας λαϊκός στιχουργός, Δεν θα δει ποτέ, όπως ο Μπράσενς στην Γαλλία, τα κείμενά του, σε μία έκδοση για την λογοτεχνία. Δεν θα περάσουν τα τραγούδια του, όπως στις ανατολικές χώρες, στα αναγνωστικά του σχολείου. Δεν θα γραφτεί ποτέ, από ένα πρόσωπο κύρους, μία κριτική για το έργο του και για όσα έκανε εις την τέχνην.

Θα πρέπει να περάσει απαραίτητα και μόνο, μέσα από το κανάλι της δισκογραφικής εταιρείας. Που ενώ είναι μία επιχείρηση, εν τούτοις, λειτουργεί σε αυτή την περίπτωση, σαν το μοναδικό εργαστήρι της τέχνης του τραγουδιού.

Ξεμάκρυνα, όμως, με αυτό τον πρόλογο, που υπογραμμίζει τα παράλογα που συμβαίνουν σ’ αυτή τη χώρα. Καιρός να σταθώ στον Κώστα Βίρβο, που κατά τη γνώμη μου είναι, ο σημαντικότερος λαϊκός στιχουργός, όλων των εποχών. Ο Βίρβος, συμπατριώτης του Τσιτσάνη, του Καλδάρα, μπήκε από νωρίς στο στίβο. Και δεν μπήκε για να κερδίσει χρήματα ή να αποκτήσει δόξα. Ανάγκη χρημάτων, δεν είχε ιδιαίτερη. Και η δόξα, ήταν άγνωστη για τους στιχουργούς της εποχής, τα ονόματα των οποίων ούτε και γράφονται στις ετικέτες των δίσκων. Ο Βίρβος, μπήκε στο τραγούδι, από περίσσευμα καρδιάς. Από μεράκι. Και διέπρεψε. Δημοκράτης, αγωνιστής, με μία γλωσσική αρματωσιά, με άγρυπνο βλέμμα για τα συμβαίνοντα, ευαίσθητος τόσο, ώστε να συλλαμβάνει τους υπόγειους κραδασμούς που θα άνοιγαν το ρήγμα του μέλλοντος, έγραψε τραγούδια, που ήταν το καθημερινό ψωμί του λαού. Τραγούδια τρυφερά για τον έρωτα, τραγούδια πικρά, για την μετανάστευση, τραγούδια ελπίδας, για τους ξεριζωμένους, τραγούδια ερημιάς, για τον μοναχικό άνθρωπο του καιρού μας, τραγούδια πάλης, για τον αδικημένο, τραγούδια που μύριζαν ανθρώπινο χνώτο. Ο λαός δεν ξεγελιέται. Ξέρει να κρίνει. Ξέρει να διαλέγει. Ξέρει να αγαπά. Και τον Βίρβο τον ξεχώρισε. Τον αγάπησε. Και του έδωσε το κουράγιο, να γράφει και να δίνει, επί σαράντα ολόκληρα χρόνια, αμάραντα, μέσα στο χρόνο, τραγούδια.

Θεωρώ ότι το ελληνικό λαϊκό τραγούδι, ανάμεσα στους δέκα, δεκαπέντε, πρωτομάστορές του, ίσο προς ίσους, έχει και τον Βίρβο. Γιατί ο Βίρβος, με τον αδρό και απέριττο στίχο του, στήριξε εκατοντάδες τραγουδιών, που έγραψαν τη δική τους ιστορία στο χώρο. Και δημιούργησαν παράδοση. Είπα στην αρχή, ότι είμαι συγκινημένος. Θέλω να προσθέσω, ότι είμαι και περήφανος. Γιατί αυτή η εκδήλωση, για να τιμηθεί ένας μεγάλος δημιουργός, ξεκίνησε από πρωτοβουλία μου.

Πρωτοβουλία, που ελπίζω, δεν θα μείνει έτσι. Θα ‘χει και συνέχεια. Για να τιμηθούν, έστω από μας και μόνο από μας, όλοι εκείνοι που, όπως ο Βίρβος, έχουν ανεκτίμητη προσφορά στο τραγούδι του ελληνικού λαού. Κι είναι αρκετοί. Και μέσα σ’ αυτή την αίθουσα.

Θέλω να ευχαριστήσω τελειώνοντας, τις εταιρείες Κολούμπια, Λύρα και Μίνως, τον Γρηγόρη Μπιθικώτση, τον Γιώργο Νταλάρα και τον Χρήστο Νικολόπουλο, που με χαρά θέλησαν να οργανώσουν από κοινού και να μετάσχουν σ ’αυτή την εκδήλωση. Και είναι πολύ σωστό, αυτό το «από κοινού».

Γιατί ο Βίρβος, το έργο του Βίρβου, δεν ανήκει σε εταιρείες και σήματα. Ανήκει στον ελληνικό λαό. Που αυτός τον γέννησε. Και θα το γεννάει, συνεχώς. Γιατί, ο Κώστας Βίρβος δεν τελείωσε. Υπάρχει. Και δημιουργεί. Με την ορμή ενός έφηβου και την σοφία ενός ανθρώπου, που πολλά είδε, πολλά γνώρισε, πολύ αγάπησε και πολλά πλάγχθη, όπως λέει και ο Όμηρος.

Αθήνα, Νοέμβρης 1988
Λευτέρης Παπαδόπουλος

* Στο video μπορείτε να παρακολουθήσετε κάποια αποσπάσματα από τη συγκεκριμένη εκδήλωση, όπως μεταδόθηκαν στην εκπομπή της Δήμητρας Γκουντούνα «Κυριακάτικα» στην ΕΡΤ.

ogdoo.gr

Αφήστε το σχόλιο σας