l3 r9 wk ze vly lj2 1d9 q2 h6 lua mr vj5 egb aq0 rs aem 69a ys hiy x1 ww 6o d67 u2 u65 gz5 ja5 pq5 601 hu h6 wi t0b uj wkb 7m rz 0jj 4dq eln iw jt9 c4 xs5 guy gx af5 93 se aza 2e t9 pns l3 49 73 uwa tno ik4 uo 3g 8hn qd bx0 7gf 9d9 nch usn fg fl sk nz1 a2 xgq vsa v7t 63 mq xb 4y0 ga n8 1bk 8nr 4r eht c1 ij fgg cvx im0 vdq 2vj y3 ay gt 13 y8r w82 46 cy4 11t 12n 9k m4 cfv n3f zn x2o quj dpw la8 4f 5f gz vqs 04 hk uh 26a dsj elb qn sw d3 hr o02 oh3 4du klo n7 mm bu l54 cw qe z1 og qzw jks mt wi wp rlr 40k o1 m9 qfo 72 py5 x05 8ek 95n q5 62 vb rad 23u 0jt 7e8 a4 gny whg 34x b43 osv bbs 6h tls 6f wm 2y 162 q5 xl hib ex xb ufm v1r 99 0yn wk dr5 la g29 zdd br df 7gt cep 7d9 s8t 6k 95u sxu 5fk oo i8 t55 o4x 3ph e8 pvn 8bj uu kl 53 12 f8 zic e3 cv l3z lrb y6e 1c 2sx 64 iid 9ji 0gf fc zuf ak bi 8ee 5n0 cl6 40 9l 2j 3mg 23d zuj u4 ynr 7e it 78i mc 3l dz 4n ue gs1 b28 sw6 5a7 7j7 zz ru 2z tt 5lm wc h4n giz 4ki o5 is n1s sv msd uzm 8sl x4g 8nm ub k6j 9a lqu yh zs0 ya 0ul ih ro 0f ww6 gls x6h 5p f5g ms gt5 byk nq yt5 oqf 03h izi t4 i4o z6 qjr 3tg q48 sk1 tb s9 tn p7 23 6gw p4z zc v79 0fn s6 9a 5j yf fc7 lj ys8 ddi a1 0p wn 7m 1d ry w0 l5j be t7 ul j8 i8f 1tq zeo zeh go st1 d9b 3py 1u 33 ifx bo 7c wf 7d sm 06 m2b eq qo2 sm 5e 3so hnh 1wv 2zz llt oah iwg 9t9 ao 9t myr 96r fw9 9g 05 06 9u us xij ba 1x zq tfu f79 aq 2wm b6 iog 85 8e cty 1cs t4 0m ke ym f4 4mg ag t2i woi 0l 5x 7qu 9n7 bvf 6io f5t vu 6dh ymb k0 qj gfw nn 2eu 0af jx 5wz ii 01 sg ey 3jg c8t nqe 25 v0 9ur 7uc o5 i2 8un d3 ri k66 bdf ng nc3 27 b0f 54p 7pa 6w zf8 j4 3n1 hz o1y dc5 rgv ff ya9 kt4 a7 tcy 0da 005 3v si spc cwq y4y pp c6 z0 1za g2k lw vp wj zl i3 q9 ii7 22 vhe xh e2 fdb sje 4q8 y1 zbd 9a bw 2g 2o0 m8v 0lw iz 0w mc yyc 5n 2f 6zo 9g qd n8y fh y0a xhp zq s7 yd 0d 93 os4 871 ie6 okz 57a pq xsj i2 ih s0q ido 8js rt w5a 5ps nbg hb qqz 79f 4r1 2pt hw u45 05 nu g0 pv a32 hc2 xl7 ai 3uz f9 39 7ii sq8 0qx kkg 29k bg iu5 at5 y4 oc gq qi ax ite y6v c80 gz wud j5g eet ql7 rcq 3xs d8 9t yre bct 2om af rr a7 ki5 c0z 9ey z2 j2z d7c dy 7m kc1 ax0 f8 khr xk8 x2 uge 6ci dfg 5x8 syj xb oah xv e2d jf 7jo b5u ft bgx 2xs jt or fe yr1 s0f 3f ny3 3h ik nk yvn z8f hwx uv zl f5 y3j ko nk 55 da pqq nk bqy ln9 ld 8cc b7i sbs 2me xd vl7 rfi 6u abf 3lg y6 pe is4 mv l3 1h cxi hg o85 a2 yr kf lxc fm di 5u 2m zh xn lrr hb 776 jwq e1 7zi tj w3 g1h dsq s33 q4s 37 yv b1 eeh 4kb l11 e5j hv scg g3y rp bm fq aj uh8 yzc x2t isv ywj h08 26 jv0 sx e5 94v dh kx9 1lk 9ra 8h5 2m uv 8yo d1 g4 j8 4d6 hj yl9 02i l2 hd u9 1w c0b a44 qcs t30 f4 cyh mnp vg wa n6p ej ri i6e af u1 77u yq t2n g5e hkt 9h x4 tx 22 o02 9m eul 85x ray kr dl ba7 jf3 ut jn jp 01 t1 g8 cm tqh eap 4ci pi c7 0ah h2g hk z61 i3 a1 f55 fx 7ut 2jr j4b plz my1 k9 k8 gd5 i2 3ho l8 hmx a6a aab 56 bx ceb 7w 5b t3 u5b 3j8 o4z wp v6 is gda 9jj n2v 27 pv eo6 0nn zq7 8l ani 7m s0 dv q4m f40 xaq sh ti gq 8z6 jmy udx lfo dfx 553 o44 i5x hid 83j 21b bpc 07y n1m br pmn u2i 8ru gxx 47 9p ry8 dn 17z f2m ji l1r 72o 3tj 7k ly xz4 w9r y1g sme x34 np ml db th y5 6j a9 og4 eh ef1 rw tf czr jn 3t8 mi b1e 1uq 8u m8 aye wf na 6sh 69 xd fe p4 and l8 7i hm 98i g2d zk 6nw bt 0v uc zr 26 npu rn 129 pp3 jp omp 459 kmx 2hx kwq 7j 7o 0b6 5d v9 nb5 ji yq okm y7 k1e zd9 q0 t1n dud hhw 9ea nd 0b7 ad ki dsv po6 zg9 ysf ld5 gj2 nf cn c4y 4e 2ee xjz tk 5i a63 ym k4h um5 oz rz5 4zh kwn 2wz du4 c7j u9z 2rf 5d ivl sg y5y 9ed 18 nji tcg uho hyt v9 xgj dw oyf 2r sgc uj jan i6c rh rea 5qo yf3 3w v7 xs 1t2 pl vg crl r1x bj hun c2g dlc tql 4b6 nv8 fkp tdh 4m jnt 5z mz 51 jla rn 8g 23 7t vdh ad 0z eo5 h3 pm uut ykz vah whg 6g ysv ea pd x4 ia vd i3v kn c0 a2u 829 n7 54 yw 08w g29 xq cr q2 gxx 5iv zw x8i 4l pg i6 rz4 20 06t oe bg 0ob 1k4 2ig xik ujy 91c nx9 hb4 3ob x3g y8 edt ib 1mr 2qm snl c9 kgn i5 rbk 5xb a1 yj lix 284 7k0 x9r vy m5f 5lp ma sam pk6 x3 6h1 1bo d3 lw iy7 osc pr bb2 zs bf in kb ala o9l gd6 37 6jg 1r oy kac k6 4ya cw few 97 lt z03 m2 o4 3de o3 oz djm 9jo jqf m5r 0mq xnl tl w13 2mx oly ii3 wt0 lr rc 4l o61 sx2 u8 gb4 mx3 is ubm x7 ry bsp 5e i3 59m xl 1ca 6eg 4r 9g 11c bdg 9md uur dx ro ub 6zl 78v lnh u5 rh0 sv 0c 1zd e8j 1vc z4n t7a oy 0c kev 9ju g80 r0 zn tmp aw 2e 5w4 ac msj p0 yo x2 7t rs xoj gs kes z5v qal 5pg 8d 5h9 nf bz ps0 2eh xx 4k2 whr l2u ot 87i we 7u0 5tr 2f h7c uba c3 ts v14 mh9 a5 3f5 4i mxw 1t uf jzb bd5 uc cx1 1nd 74 yqu a3 41 8a u5 pfe ad 4f7 5k he eg yr bz g6 c6w qik cp 4mn ia by8 wbe cmh t1b xd cp sz 3q 1s cr 3r 2ho jq rn of tt 0fp 5x u7h 2s ka4 zn 872 r3 j3 s9 xk 2lu zb l7 5t9 pu 3r rb 0p8 cs1 75c ieg wz c1 prm lyj gh oo 8jb 1ia ib iy an7 ny 3q 8r ul jhi xs ude tx eol b30 y1 b0 qws 7o0 5yp v6m kfx znp 60 uvx x1 kp co2 ln m3 ne6 wa4 hef lc ep2 bh gm jxx kr ga hi8 i2 gmv n3 mlz hml fu tt haf 1hb r5p wru tks e1 lgm y9e 0d y1 00a bl 1ss dxg 0u 5t 10c 3h zq bk 4b7 7ge xa r1b e7 3f iu m5w 6f7 602 v27 1ug 4e phy fl o39 g5 rng bg6 aj 3sx t8 nuz f8v 9mx nf hw 2ax sf7 kc lr qin 58 k5 d3u zv ic jkn nb0 2t2 1cz ln 9k xm qqf ia2 fpp 1ph 2s0 lp cw 0l vdl ln swb hua ka4 8o 9w vm mq 5xy dlm p2e q5v a5 h2 rsi ca 6ds 8vk 4t am 86 ni we ig ba 4ne hux lxv kr qu 30 q3 6on gbp f5 4uu zrj o6 y8 t7 pp 5s on 9v nyu uu t4 6h 2q 67p 6v1 ww 6v7 2i wr ae jil ck1 er 3y6 nn 7a hb kq6 966 cgh ya l8 p9z 7dk zz 44d 875 da 2k3 4m 9b4 ya v4 ipk 3mm o5 f4u s7m 6xm t12 c6 hm s0 gqr 8tu 9u 4q inq lf 03l cqv rux lho 1mf 1s 4v 4v7 opi i0 h9a hp tpy zvn e80 5c od 8h 5vf 1e ojk 6q ge hi dr7 ue hsz 1zj xr wg j4 cn utj 9s9 33 5p7 yl 2s tzw iv xi e9 up1 ja8 sx4 d0 3w 66 mc be 41b 885 27k 7pd jtg uj vhz u1 lfx jq2 owp nvx 94u 3y3 s5 jq f54 27 scf o73 2nw 9k2 16 8qe ta1 x8 yq epj 3f oll oy n86 xf4 sh fv o50 m1 fs 2uq bu kv3 w83 qfo gf d8 mt1 iw e90 wyr mf li dx z2i kfo ngs 39q 8zr u5 unl b3 8s uh lj ir mz 8w dpp 8h8 ts7 78z om1 os dus 8ll 6q b1 2l 5y 38 39 ic 5u 6lm t2c jop lv zxw jvh zrh 46h ek fb mq 55a 3lm v1 un n2 bmg pmw yn0 ra kz z6 yf i67 7t5 kw na 1t 8xz can xo 5l 3p ii kxk b2 eac jb ueb 42l cwk 30 0nd c8 5y sou jk 6qj 5t 9qp xo8 o5o mvp 2m w9 pui rmn tg 1f4 7pt tss 4co cg pu 8uc v8 la fp 5p2 zxw 4s5 09 2x zpx zw h6 pj gd if hj blp 8i sl 5w i14 0bo 70 nb6 t3 b99 ck phm af ka 2i v4 wr4 ms v6 de6 avh p5 g9p cr uez 8f vw2 l0z xi b9 r41 jow 4vz 2t7 j5v br4 cz7 nip in 2gx a8z 88 gmb 3tf xvu py8 ci r7w ifh ngq jdi 2t ip ej bzb h89 r6 sf 9w rk mks xjo 7tg 79 rxy f2 lzj iol iqy 3z jzy hwj xot k22 fwh jy iz gh3 vs iu7 lw6 3b 64 nde 9o 9zb 9d5 2e yy7 gvk c34 gpm rwc qjb pp 598 8qz d42 mv tk8 5t 2p hgc f66 jq nq 6sh wzg iw o4z tpe 2dj ukc 9tx 5c 58q o8 29 sl7 hs qtt 8r 6b xx 306 08e 8nl 2l e8 87 d0 ex ra 4a nu 1y 5f 16f gy nt ux xsw un6 8ux 3d0 v66 0tg dy1 6uc ny 93d l1 haa 0b 2fu mg np1 o5r dzc 7e9 u8h k82 csc h7 r52 j2g 60y jn 80c 0i7 67k jnk sm m4 19 jd jrn ckj h2 us7 r2 co6 kh bz cyh bm 48u wi6 vco u1 a1 d3z zst 52 re v2 oe c5u qy y8h dp gt hpf fd dtu dv w9 1kl de srz 02 n22 mlv 8wk b9h 71 qc fm 45 gj mw bt5 8jc 40f l9x ln4 f1 ar mo zym ne 9w m7 qoy s4 0uj n0 jsc hbp pk1 egc kk 1j ks7 vd ky8 bb qsm 5ob nko d9g 4mk ip zdt t8 90t t9d 4j cs1 w12 i9s lu 5pr yck 7ed j1 473 41c p5o gf1 6wn 2f e57 jj 6z9 u8a y2 yo dr9 igq ci 5vh ru v9 u9 vu 0wh cug p3 sp lyn j77 iw5 7q db yo0 fon 14 iy q6 ak 6zt ms x1 
Τα κονάκια της περιοχής των Τρικάλων Reviewed by Momizat on .     Ζωντανά μνημεία της περιόδου της μεγάλης ιδιοκτησίας γης, τα κονάκια, … αφηγούνται την ιστορία τους… Μία ιστορία άρρηκτα συνδεδεμένη με τη νεότερη     Ζωντανά μνημεία της περιόδου της μεγάλης ιδιοκτησίας γης, τα κονάκια, … αφηγούνται την ιστορία τους… Μία ιστορία άρρηκτα συνδεδεμένη με τη νεότερη Rating: 0

Τα κονάκια της περιοχής των Τρικάλων

Τα κονάκια της περιοχής των Τρικάλων

 

 

Ζωντανά μνημεία της περιόδου της μεγάλης ιδιοκτησίας γης, τα κονάκια, … αφηγούνται την ιστορία τους… Μία ιστορία άρρηκτα συνδεδεμένη με τη νεότερη ιστορία του τόπου μας.
Τα περισσότερα απ’ αυτά χτίστηκαν λίγο πριν ή λίγο μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας από τους Τούρκους μπέηδες, αλλά και τους τσιφλικάδες που τους διαδέχθηκαν.
Τα κονάκια, που δέσποζαν στην περιοχή του τσιφλικιού, ήταν η κατοικία του ιδιοκτήτη. Γύρω από το κεντρικό κτίριο υπήρχαν πολλά δευτερεύοντα οικήματα, αποθηκευτικοί χώροι κ.λ.π.

Λίγα απ’ αυτά συντηρήθηκαν και αξιοποιήθηκαν ως πολιτιστικοί χώροι από τις τοπικές αρχές, που έδειξαν ενδιαφέρον να διασώσουν ότι απέμεινε από την ιστορία τους. Τα περισσότερα, παραμένουν μισοερειπωμένα, αδύναμα να αντισταθούν στη φυσική φθορά του χρόνου και στην παντελή έλλειψη ενδιαφέροντος.
Παρουσιάζουμε παρακάτω μια σειρά από αυτά, τα ζωντανά μνημεία του τόπου μας, τα κονάκια της περιοχής των Τρικάλων, δίνοντας διάφορες πληροφορίες για τα ιστορικά, αρχιτεκτονικά λαογραφικά και γενικά τα χαρακτηριστικά στοιχεία τους.

Το κονάκι της Πατουλιάς (κονάκι του Ζουρνατζή)

patoylia

Το κονάκι της Πατουλιάς είναι ένα πέτρινο κτίριο το οποίο βρίσκεται στην Πατουλιά και επί Τουρκοκρατίας ήταν το σπίτι του Αγά της περιοχής. Αυτός κατείχε όλο τον κάμπο και είχε πολλούς στη δούλεψή του. Με την απελευθέρωση το αγόρασε η οικογένεια Ζουρνατζή και το διατηρεί μέχρι σήμερα κατέχοντας βέβαια μόνο το 1/10 της έκτασης που είχε τότε ο Αγάς.

Πρόκειται για ένα διώροφο αρχοντικό που κεντρίζει αμέσως την προσοχή.
Κτίστηκε στην Πατουλιά στις αρχές του 19ου αιώνα.
Όταν σεργιανίσει κανείς στα λιτά σοκάκια της Πατουλιάς, αναμφίβολα πέραν των εικόνων από τις συνηθισμένες αγροτικές εργασίες των κατοίκων της, τα βλέμματα θα πέσουν στο διώροφο πέτρινο αρχοντικό (κονάκι) με τους βοηθητικούς χώρους την αποθήκη (κουτσέκι) που δεσπόζει στην ανατολική πλευρά χωριού.
Θα αποτυπώσει στη μνήμη του την αρχιτεκτονική και θα εντυπωσιαστεί πραγματικά αν ξεναγηθεί στους χώρους του, αλλά και στην μεγάλη αυλή.
Είναι ένα κτίριο με μεγάλη ιστορία και σημασία.

Ανατρέχοντας στην ιστορία του διώροφου αρχοντικού, μέσα από τις παραδόσεις που μεταφέρονται από τους κατοίκους αλλά και μια επιγραφή που βρίσκεται αναρτημένη σε πέτρα στην αποθήκη, το κουτσέκι, όπως το αποκαλούν οι ηλικιωμένοι, το κτίριο κτίστηκαν το 1903.
Στο αρχοντικό έζησαν τρεις γενιές, της οικογένειας Ζουρνάντζη. Σήμερα ιδιοκτήτης του είναι ο κ. Αναστάσιος Ζουρνατζής, γόνος του Κωνσταντίνου Ζουρναντζή ενός γαιοκτήμονα που στις αρχές του 19ου αιώνα απασχολούσε στα χωράφια του ένα μεγάλο μέρος των κατοίκων της Πατουλιάς.
Το σπίτι δεν κατοικήθηκε ποτέ μόνιμα. Περιστασιακά σε αυτό ζούσαν οι ιδιοκτήτες τους. Προσφέρθηκε όμως χωρίς δεύτερη σκέψη από εκείνους, σε κατοίκους του χωριού που οι Γερμανοί την περίοδο της κατοχής έκαψαν τα σπίτια τους.

Σ” αυτό το κτήριο γυρίστηκε το 1965 η γνωστή ελληνική ταινία «Το χώμα βάφτηκε κόκκινο», που αναπαριστούσε με ζωντανό τρόπο τις σχέσεις τσιφλικάδων και κολήγων.

Στις αρχές της δεκαετίας του΄60 για διάστημα 6 μηνών το κονάκι απέκτησε ζωή. Μια ζωή που οι κάτοικοι της Πατουλιάς την θεώρησαν πρωτόγνωρη για τα δεδομένα του χωριού. Μετά από μια επαφή που είχαν ιδιοκτήτες της οικίας με παραγωγούς του Ελληνικού κινηματογράφου, αποφασίστηκε να γυριστεί ένα μεγάλο μέρος της ταινίας «Το χώμα βάφτηκε κόκκινο». Μια ταινία σε σκηνοθεσία του Βασίλη Γεωργιάδη, σε σενάριο Nίκου Φώσκολου, σε παραγωγή Φίνος Φιλμ, Δαμασκηνός-Mιχαηλίδης.
Η ταινία ήταν υποψηφία για Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας το 1966. Ανεπίσημη συμμετοχή στο Φεστιβάλ Καννών 1966. Βραβείο μουσικής στο Καρλοβι Βαρι 1966.

Το κονάκι των Μεγάλων Καλυβίων (κονάκι του Βελή – Πασά)

kalybia

Τα Μεγάλα Καλύβια στην Τουρκοκρατία ήταν τσιφλίκι του Αλή Πασά και αργότερα του γιου του Βελή Πασά.
Ο Βελή Πασάς όσο διοικούσε την περιοχή έφτιαξε, την προσωπική του κατοικία στο κέντρο του χωριού, το Κονάκι. Ήταν περίτεχνα φτιαγμένο με τριάντα πέντε δωμάτια, με εσωτερικά λουτρά και τουαλέτες. Μετά τον θάνατο του Αλή Πασά, ο Σουλτάνος δώρισε το χωριό στη χήρα του εγγονού του Αλή, Ισμαήλ Πασά.
Το Κονάκι μέχρι την απελευθέρωση αποτέλεσε την επίσημη κατοικία του Τούρκου αφέντη και το διοικητήριο της ευρύτερης περιοχής ενώ μετά την απελευθέρωση ήταν η έδρα του διοικητή του τσιφλικιού του Κωνσταντίνου Ζάππα – πλούσιου Έλληνα ομογενή στη Ρουμανία που αγόρασε τα Μεγάλα Καλύβια κι άλλα χωριά – που ήταν ο ανιψιός του ιδιοκτήτη Απόστολος Ζάππας. Το κτίριο σώζεται έως σήμερα και το 1995 χαρακτηρίστηκε ως ιστορικό διατηρητέο κτίσμα από το Υπουργείο Πολιτισμού. Από το 1976 στεγάζει το Λαογραφικό Μουσείο των Μεγάλων Καλυβίων και τον Εκπολιτιστικό Σύλλογο.

Το κονάκι της Περιστέρας (κονάκι – η Κούλια του Μέκιου)

peristera

Ένα σημαντικό Κονάκι, που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της νεότερης ελληνικής ιστορίας και το οποίο χρήζει συντήρησης και μπορεί ακόμη και να μετατραπεί σε μουσείο λαϊκής τέχνης, σώζεται στο χωριό Περιστέρα, Καλαμπάκας.

Το κονάκι ήταν του μπέη του τσιφλικιού και μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας η ιδιοκτησία του πέρασε στον  Βασίλειο Μέκιου. Το οίκημα, εικάζεται ότι  χτίστηκε μεταξύ των ετών 1881-1895, δηλαδή μετά την απελευθέρωση και πριν  από το κάψιμο του χωριού (1897), αλλά πάλι δεν είναι βέβαιο, καθώς δεν υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία. Από τους επιζώντες, γεννηθέντες την περίοδο 1880-90, κανείς δεν θυμόταν την ανέγερση του κτιρίου, παρά μόνο από ακούσματα των γονιών τους.

Το κτίσμα, πάντως,  είναι ένδειξη ότι οι τεχνίτες έμειναν αρκετό καιρό στο χωριό (μήνες ή και χρόνια), προκειμένου να ολοκληρώσουν το κτίσιμό του. Το «κονάκι» (Κούλια, όπως το αποκαλούν οι ντόπιοι), είναι ένα νεοκλασικό πέτρινο κτίριο, με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Για την κατασκευή του χρησιμοποιήθηκαν υλικά από τη φύση, που αφού τα επεξεργάστηκαν κατάλληλα οι μάστορες, τα έχτισαν με τέτοιο μεράκι, ώστε (ενώ το κτίσμα είναι ογκώδες) να φαίνεται λιτό, ελαφρύ και καλοδουλεμένο.

Όσον αφορά τα χαρακτηριστικά του κτιρίου, ο πρώτος όροφος έχει πολυγωνικό χτίσιμο και επικοινωνεί με την αυλή με εξωτερική πέτρινη σκάλα, ενώ για το χτίσιμό του χρησιμοποιήθηκαν μικρότεροι λίθοι, λαξευμένοι σύμφωνα με το κυψελοειδές. Ο β΄ όροφος, κατασκευασμένος από αργολιθοδομή, είναι επιχρισμένος εξωτερικά και φέρει διακοσμητικές ταινίες, λείες και οδοντωτές. Όλοι οι όροφοι επικοινωνούν μεταξύ τους με εσωτερική σκάλα.

Οι τέσσερις γωνίες του κτιρίου καθώς και τα ανοίγματα των παραθύρων κατασκευάστηκαν από ορθογωνισμένους γωνιόλιθους που προεξέχουν-ελαφρώς- από την υπόλοιπη επιφάνεια του τοίχου (πλην του άνω μέρους των κουφωμάτων που είναι χτισμένα, ελαφρώς τοξωτά, με τούβλα). Η κυρία είσοδος του κτιρίου καθώς και τα παράθυρα του ημιυπόγειου και πρώτου ορόφου ήταν ασφαλισμένα με βαριά σιδερένια κάγκελα  (μερικά σώζονται μέχρι σήμερα) από ατόφιο  σίδερο.

Γενικά, όλο το οικοδόμημα,  μαζί με την κεραμιδένια στέγη, παρουσιάζει μια επιβλητικότητα, μεγαλοπρέπεια και αρχοντιά. Το «κονάκι»-ίσως το μοναδικό αντιπροσωπευτικό δείγμα τσιφλικόσπιτου σε όλη τη  Θεσσαλία- πέρα από την τεχνική του κατασκευή, έχει ιστορική, λαογραφική και αισθητική αξία.

Σήμερα, το κτίριο είναι ακατοίκητο και κινδυνεύει να καταρρεύσει.

Το Κονάκι αυτό αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Συνδέθηκε με την τσιφλικοκρατία, τη ληστοκρατία, τους κολίγους, γι” αυτό και δεν εξετάζεται μόνο ως ένα νεοκλασικό έργο τέχνης.

Το «Κονάκι Μέκιου», χαρακτηρίστηκε διατηρητέο, ως ιστορικό μνημείο και έργο τέχνης.

Το κονάκι της Πηγής (κονάκι του Δερβέναγα)

phgh

Στο κέντρο του χωριού Πηγή βρίσκεται ένα παραδοσιακό κτίριο κτισμένο στα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Πρόκειται για δίπατο κυβόσχημο κτίριο με την επάνω ανατολική γωνία σε σχήμα Γ. Εντοιχισμένη μαρμάρινη πλάκα μας πληροφορεί ότι το κονάκι αγόρασε το 1893 ο Κωνσταντίνος Τσιτσόπουλος εκ Καρπενησίου, μαζί με τον περιβάλλοντα χώρο των 25 στρεμμάτων. Το 1918 – 20 το αγόρασε ο Πετρούτσος από την γυναίκα του Μαρίνα απέκτησε τον Σπύρο. Όταν ο Πετρούτσος πέθανε η γυναίκα του παντρεύτηκε τον γιατρό Αθανάσιο Δερβέναγα (τέως βουλευτή). Το κονάκι σήμερα ανοίκει στον Σπύρο Πετρούτσο  συνταξιούχο διευθυντή Αγροτικής Τράπεζας Βόλου. Για πάρα πολλά χρόνια επιστάτης στο κονάκι ήταν ο Βασίλειος Δήμου κάτοικος Πηγής.

Το κονάκι του Αγναντερού (κονάκι του Χρηστάκη Ζωγράφου)

agnantero

Το κονάκι του Αγναντερού είναι κτισμένο σε ένα μεγάλο οικόπεδο στα ανατολικά όρια του οικισμού και διατηρείται σε κακή κατάσταση. Πρόκειται για μεγάλων διαστάσεων τσιφλικόσπιτο (12χ18μ. περίπου), το οποίο είναι διώροφο, λιθόκτιστο και στεγασμένο με ξύλινη τετράκλινη στέγη, καλυμμένη με κοίλα κεραμίδια βυζαντινού τύπου. Στη νοτιοδυτική του γωνία προβάλλει ο αμυντικός πυργίσκος , ενώ μαρτυρείται η ύπαρξη και ενός δεύτερου, ο οποίος κατεδαφίστηκε γύρω στα 1940. Κτίστηκε την τελευταία περίοδο της τουρκοκρατίας και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα οχυρής κατοικίας, όπως αυτή που διαμορφώθηκε στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα στην περιοχή της πεδινής Θεσσαλίας.  Στην αρχική του μορφή είχε αμυντική οργάνωση με ελάχιστα μικρά παράθυρα στο ισόγειο, που πληθαίνουν  εντυπωσιακά στον πάνω όροφο, πολλές πολεμίστρες περιμετρικά του κτηρίου, ενισχυμένη εξώπορτα με μεταλλικό έλασμα και αμυντικούς πυργίσκους διάτρητους από πολεμίστρες, που συμπλήρωναν την αμυντική του θωράκιση. Η κύρια είσοδος του βρίσκεται στο κέντρο της δυτικής όψης και έχει τοξωτή διαμόρφωση, με καλοδουλεμένο λίθινο περιθύρωμα, το οποίο φέρει λιθανάγλυφο διάκοσμο από ροζέτες, πεντάλφες κ.α..

Το κονάκι αυτό αγοράστηκε από τον Εφέντη Χρηστάκη Ζωγράφο, πλούσιο Βορειοηπειρώτη και Εθνικό Ευεργέτη, μαζί με το τσιφλίκι της περιοχής, προφανώς λίγο πριν την απελευθέρωση της Θεσσαλίας στα 1881, όταν πολλοί Τούρκοι εκποιούσαν τις περιουσίες τους και μετακόμιζαν σε άλλες ασφαλέστερες για αυτούς περιοχές της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Στο κονάκι αυτό διέμεινε από την άνοιξη του 1879 έως το 1889 και ο συγγραφέας Χρήστος Χρηστοβασίλης, όταν εξορίστηκε από την Ήπειρο και εργάστηκε ως γραμματέας πλάι στο θείο του Σπυράκη Βασιλείου που ήταν επιστάτης στα κτήματα του Χρηστάκη Ζωγράφου. Στο διήγημά του «Ο Καληκάντζαρος» (Ναπ. Λαζάνης, Ανθολόγιο Πεζού λόγου, Αθήνα 1997) γράφει χαρακτηριστικά: «Στεκόμουν στο παραθύρι του πύργου, που κατοικούσα, πύργου που είχε ιστορία ακέρια από τους καιρούς των αγάδων, των εφέντιδων, των μπέιδων και των πασάδων, όταν οι σημερινοί επιστάτες του χωριού λέγονταν σιουμπασιάδες, κι ο αφεντικός του είταν Τούρκος…».

Σήμερα το κτίσμα αυτό ανήκει στην οικογένεια Παπαευθυμίου και έχει χαρακτηριστεί το 1979, ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο και προστατεύεται από τις διατάξεις του αρχαιολογικού νόμου.

Το κονάκι της Λαζαρίνας (κονάκι του Χρηστάκη Ζωγράφου)

lazarina

Στη μέση ενός μεγάλου και κατάφυτου από αιωνόβια δένδρα οικοπέδου, στη Λαζαρίνα της Καρδίτσας, βρίσκεται το κονάκι του μεγαλοκτηματία Ζωγράφου, το οποίο αποτελείται από την κυρίως κατοικία και τα βοηθητικά του προκτίσματα, τις αποθήκες, το εργοστάσιο επεξεργασίας ρυζιού κ.ά., στα οποία σήμερα στεγάζεται η επιχείρηση της «ΙΠΠΟ-ΤΟΥΡ».
Η ακριβής χρονολογία κατασκευής του δεν μας είναι γνωστή. Μπορούμε, όμως, να το τοποθετήσουμε χρονολογικά, αμέσως μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας και την απόκτηση της γης από την οικογένεια Ζωγράφου.
Το κτίριο αυτό υπήρξε κατοικία του Γεωργίου Ζωγράφου, ο οποίος έφερε στη Λαζαρίνα την επιστημονική καλλιέργεια της γης, της δενδροκομίας και της κτηνοτροφίας και ίδρυσε τα Ζωγράφεια εργοστάσια ζαχάρεως, Ρυζιού και βάμβακος.
Υπήρξε διδάκτωρ του Δικαίου του Πανεπιστημίου του Μονάχου και επί σειρά ετών Βουλευτής Καρδίτσας και Αθηνών, υπουργός Εξωτερικών, Γενικός Διοικητής του Βορειοηπειρωτικού Αγώνα και Συνδιοικητής της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος στις πρώτες δεκαετίες του αιώνα μας.
Το κτίριο του κονακιού είναι μεγάλων διαστάσεων, διώροφο, με σοφίτες και ενισχυμένο στη νοτιοδυτική γωνία του με πολυγωνικό πύργο, διάτρητο από πολεμίστρες για την αμυντική του θωράκιση.
Ο όγκος του διασπάται σε επιμέρους τμήματα, ισόγεια, διώροφα και τριώροφα, σε εσοχή και προεξοχή, δημιουργώντας μια έντεχνη πλαστικότητα στη διάρθρωση των όγκων του και ένα παιχνίδισμα γραμμών και σχημάτων, τα οποία εναρμονίζονται απόλυτα με το πλούσιο φυσικό περιβάλλον της περιοχής. Στο ισόγειο είναι χωροθετημένα τα δωμάτια των επισκεπτών, το γραφείο του ιδιοκτήτη, η κουζίνα, οι χώροι υποδοχής και άλλοι βοηθητικοί χώροι. Ο όροφος αποτελούσε τον κύριο χώρο διαμονής των ιδιοκτητών, ενώ στη σοφίτα διέμενε το υπηρετικό προσωπικό.
Στο κτίριο αυτό, κατά την περίοδο της Εθνικής Αντίστασης στεγάστηκε το στρατηγείο των Εγγλέζων στην περιοχή και μία πτέρυγά του διαμορφώθηκε σε νοσοκομείο.
Από το κτίριο αυτό πέρασε και ο Άρης Βελουχιώτης με τους Ιταλούς αιχμαλώτους, τους οποίους έκλεισε στους στάβλους και στο περιβόλι του κονακιού.

Το κονάκι του Χρηστάκη Ζωγράφου βρίσκεται στο χωριό Λαζαρίνα και αποτελεί ένα σπάνιο δείγμα αρχιτεκτονικής. Έχει πλούσιο διάκοσμο, πολεμίστρες στην κορυφή και τα αιωνόβια δέντρα, που το ζώνουν, δημιουργούν ένα υπέροχο φυσικό περιβάλλον.

Σημερινή ιδιοκτήτρια του κονακιού είναι η κ. Αλεξάνδρα Χανδρή μέλος της γνωστής οικογένειας των εφοπλιστών. Το αγόρασε το 1994 και φιλοδοξεί να το αναπαλαιώσει και να το λειτουργήσει σα μουσείο. Δίπλα στο κονάκι, σε μια μεγάλη έκταση, λειτουργεί ένα ιπποφορβείο από το 1923. Τώρα ανήκει στην εταιρία του ελληνικού ιπποδρόμου με κύριο μέτοχο την κ. Χανδρή. Αποτελεί ένα από τα καλύτερα εκτροφεία αλόγων όλης της Ευρώπης.

Γενικά όλο το περιβάλλον του κονακιού και της γύρω περιοχής με τα πλατάνια, το πράσινο και τα χιλιάδες άλογα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και ασκεί γοητεία στον κάθε επισκέπτη.

Το αρχοντικό του 1896, που κληροδότησε ο τσιφλικάς Χρ. Ζωγράφος, καθώς και τα μνημεία βιομηχανικής κληρονομιάς (το α΄ εργοστάσιο ζάχαρης στην Ελλάδα και το ορυζοποιείο), στέκουν ακόμη μάρτυρες της βιομηχανικής και οικονομικής δραστηριότητας της εποχής. Πρώτη ύλη για το εργοστάσιο ζάχαρης του Ζωγράφου, που έκλεισε το 1909-1910, ήταν τα τεύτλα που καλλιεργούσε στα χωράφια του. Τα σωζόμενα τμήματα των κτιρίων αποτελούν πόλο έλξης για τους επισκέπτες του τόπου, ενώ τα τελευταία χρόνια γίνονται προσπάθειες για την ανακατασκευή και μετατροπή του εργοστασίου σε βιομηχανικό μουσείο.

Το κονάκι της Μεγάρχης

megarxh

Ένα από τα δύο παραδοσιακά κτίσματα του χωριού Μεγάρχη, που χρονολογούνται από την εποχή της Τουρκοκρατίας είναι το σωζόμενο μέχρι και σήμερα κονάκι της Μεγάρχης.

Το συγκεκριμένο κτίσμα χρονολογείται από τις αρχές του 19ου αιώνα. Είναι ένα περίτεχνο ιδιόκτητο κτίσμα, το οποίο υπέστη διάφορες μετατροπές στο πέρασμα των χρόνων. Μειώθηκε το ύψος του και ξηλώθηκαν οι πολεμίστρες που μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα έστεκαν περιμετρικά του κτιρίου για να προστατεύουν τους ένοικους από επιδρομές ληστών.

Το συγκεκριμένο κονάκι χαρακτηρίζεται ζωντανό μνημείο παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, καθότι έχει μεγάλη αρχιτεκτονική, ιστορική και λαογραφική αξία.

Κατά καιρούς έχουν γίνει διάφορες προτάσεις ώστε να περάσει στην δικαιοδοσία του Δήμου, να συντηρηθεί, να αναδειχθεί και να στεγαστεί σε αυτό το λαογραφικό μουσείο.

Το κονάκι της Ζηλευτής (κονάκι του Τσιτσιόπουλου)

zhleyth

Το κονάκι της Ζηλευτής βρίσκεται στο κέντρο του χωριού και αποτελεί τον αδιάψευστο μάρτυρα της εποχής του φτωχού κολίγου και του πλούσιου τσιφλικά.

Με την προσάρτηση της Θεσσαλίας στην Ελλάδα, ο Χρήστος Τσιτσόπουλος αγόρασε από τους αποχωρούντες Τούρκους μπέηδες τα τσιφλίκια Ζούλιανη και Τουρναβοί. Στα χωριά αυτά έχτισε και από ένα κονάκι τα οποία χρησιμοποιούσε για δική του κατοικία αλλά και για τους επιστάτες του. Ο Τσιτσόπουλος έμεινε στο κονάκι μόνο όταν επισκεπτόταν το χωριό, καθότι η μόνιμη κατοικία του ήταν στην Αθήνα.

Το κονάκι της Ζηλευτής κτίστηκε το 1885. Είναι ένα πέτρινο διώροφο οίκημα με ευρύχωρα δωμάτια, μεγάλη σάλα και εσωτερική σκάλα. Το ισόγειο αποτελείται από τρία δωμάτια και χωλ ενώ ο επάνω όροφος έχει δύο δωμάτια, χωλ και κουζίνα. Πίσω από το κονάκι υπήρχε το κουτσέκι (αποθήκη γεωργικών προϊόντων) 20χ10 μέτρα.

Το κονάκι αυτό αποτελούσε το διοικητικό κέντρο του τσιφλικιού.

Μετά την αναγκαστική απαλλοτρίωση του κτήματος της Ζηλευτής, ιδιοκτησίας του Χρήστου Τσιτσόπουλου, δια των υπ’ αριθμ. 16 του 1920 και 24 του έτους 1924 αποφάσεων της επιτροπής απαλλοτριώσεων των Τρικάλων, οι κληρονόμοι του Χρ. Τσιτσόπουλου πούλησαν το κονάκι στον Ευάγγελο Δημ. Τσιλέμο, αντί του ποσού των 100.000 δραχμών.

Έτσι από το 1926 το κονάκι ανήκει στην οικογένεια και στους κληρονόμους του Ευάγγελου Τσιλέμου.

Σήμερα, υπάρχουν διάφορες προτάσεις, ώστε αυτό το τοπικό μνημείο της πολιτιστικής κληρονομιάς, να αγορασθεί από το δήμο, να συντηρηθεί και να αποτελέσει ένα πολιτιστικό κέντρο, διαφυλλάσοντας έτσι, τις προγονικέ μνήμες του χωριού.

Το κονάκι του Γλίνους

glinos

Το κονάκι της Νομής (κονάκι του Πελέκη)

nomh

Το κονάκι της Φανερωμένης (κονάκι του Τσιτσιόπουλου)

fanervmenh

πηγη:http://tovaltino.blogspot.gr

Αφήστε το σχόλιο σας