"Δημοσιογραφία είναι να δημοσιεύεις αυτά που κάποιος άλλος δεν θέλει να δημοσιευθούν." - Τζορτζ Όργουελ

40.1 C
Trikala

Φωτεινός φάρος, συντήρησης και διάδοσης της πολιτιστικής κληρονομιάς του Ασπροποτάμου.

lafarm

Σχετικά άρθρα

Γαρδίκι fans:

Ένα κομμάτι από την μεγάλη πολιτιστική μας κληρονομιά, είναι και οι πολιτιστικοί σύλλογοι της περιφέρειάς μας.
Θα αναφερθούμε στον αρχαιότερο πολιτιστικό σύλλογο, αυτόν της Φ.Α.Τ.Α.
Μία Αδελφότητα, που ιδρύθηκε το 1893 και μέχρι σήμερα είναι πηγή παροχής πολιτισμού, προσφοράς στα μέλη της και την κοινότητα της Τζούρτζιας, αλλά και ένας φωτεινός φάρος, συντήρησης και διάδοσης της πολιτιστικής κληρονομιάς του Ασπροποτάμου. Αξίζει να σημειώσουμε ότι το 1905 στα ενεργά μέλη της ΦΑΤΑ, το 17% ήταν Γαρδικιώτες !!!!

Η εικόνα ίσως περιέχει: υπαίθριες δραστηριότητες

Η «Φιλεκπαιδευτική Αδελφότητα Τζούρτζιας Αθαμανίας», (στο εξής Φ.Α.Τ.Α.), ιδρύθηκε το 1893.
Η Τζούρτζια (Αγία Παρασκευή) Τρικάλων είναι κτισμένη στις βόρειες πλαγιές της κορυφής Παλέτζι της Πίνδου (υψόμετρο 1988 μ.). Αποτελεί ένα από τα βλαχοχώρια του Ασπροποτάμου (άνω ρους Αχελώου). Η κοινότητα κατοικείται τους θερινούς μήνες, από ημινομάδες κτηνοτρόφους που είχαν -και διατηρούν ορισμένοι ακόμα- τα χειμαδιά τους στη Θεσσαλία.
Το 1881 η Τζούρτζια υπάγεται διοικητικά ως οικισμός στο Δήμο Αθαμάνων της Επαρχίας Τρικάλων.
Το 1912 δημιουργείται η Κοινότητα Τζούρτζιας προερχόμενη από τον τέως Δήμο Αθαμάνων, με έδρα την Τζούρτζια.
Το 1955 η Κοινότητα μετονομάζεται σε Αγία Παρασκευή.
Το 1998 με το σχέδιο Καποδίστριας δημιουργείται η Διευρυμένη Κοινότητα Ασπροποτάμου του νομού Τρικάλων η οποία περιλαμβάνει τα χωριά Χαλίκι, Ανθούσα, Κατάφυτο, Μηλιά, Πολυθέα, Δολιανά, Αγ. Παρασκευή, Καλλιρόη, Κρανιά, Στεφάνι.

Η εικόνα ίσως περιέχει: 11 άτομα, άτομα που στέκονται, κουστούμι και εσωτερικός χώρος

Η Φ.Α.Τ.Α. ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του Χρήστου Βασιλείου Δήμα (παρωνύμιο Ούτος), κατά τα πρότυπα αντίστοιχων συλλόγων στην περιοχή του Πόντου, όπου ταξίδευε για εμπορικές δραστηριότητες. Από την ίδρυσή της, το 1893, η δραστηριότητά της καλύπτει ένα ευρύ φάσμα κοινωνικοοικονομικών σχέσεων. Οι στόχοι της, όπως περιγράφονται αναλυτικά στο «Καταστατικόν» της, εκτείνονται από την προικοδότηση των κορασίδων και την παροχή βοηθήματος στους απόρους συγχωριανούς, τη δανειοδότηση των μελών της, την εξασφάλιση σταθερού εισοδήματος στα γηραιά μέλη (μια πρώιμη μορφή σύνταξης), ώς την εύρυθμη λειτουργία των σχολείων και την κατασκευή σημαντικών κοινοτικών έργων, τόσο στα όρια του χωριού όσο και στην ευρύτερη περιοχή, όπως γεφύρια, εφ’ όσον αυτά εξυπηρετούν τους κατοίκους της Τζούρτζιας.

Η εικόνα ίσως περιέχει: 5 άτομα, άτομα που στέκονται και υπαίθριες δραστηριότητες


Προστάτιδα της Αδελφότητας ορίζεται η Αγία Μαρίνα. Το 1902 ανεγείρεται με έξοδα της Φ.Α.Τ.Α. ναός προς τιμήν της Αγίας και κάθε χρόνο εκεί στις 17 Ιουλίου μαζί με την Αγία «εορτάζει» και η Αδελφότητα.
Οι Γενικές Συνελεύσεις, η εκλογή του Διοικητικού Συμβουλίου ανά τριετία και το ετήσιο «αντάμωμα» της Φ.Α.Τ.Α., το πρώτο Σάββατο του Αυγούστου στην πλατεία του χωριού, γεγονός που τα τελευταία χρόνια μπορεί και να έχει την ίδια απήχηση όπως το πατροπαράδοτο πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής, αποτελούν τις κορυφαίες εκδηλώσεις της Αδελφότητας.
Από την παρουσίαση του Αρχείου, που εκδόθηκε το 2010, αποδεικνύεται ότι η «Φιλεκπαιδευτική Αδελφότητα Τζούρτζιας Αθαμανίας», παραμένει ενεργή και δραστήρια περισσότερο από έναν αιώνα. Αποτελεί τον ενδογενή, με τη μεταφορική έννοια του όρου, παράγοντα παρέμβασης στον πατρικό τόπο. Στην περίοδο της πλήρους λειτουργίας της, όχι μόνο συμπληρώνει αλλά σε πολλές περιπτώσεις υπερβαίνει με την πολυδιάστατη λειτουργία της, το ρόλο της κοινοτικής αρχής, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση της προικοδοσίας και του δανεισμού των μελών της.

Η εικόνα ίσως περιέχει: ένα ή περισσότερα άτομα, άτομα που στέκονται, βουνό, φυτό, υπαίθριες δραστηριότητες και φύση


Διαχρονικά λειτουργεί ως μέσο προσαρμογής και μορφή κοινωνικότητας στους τόπους διασποράς των μελών της από τη μια αλλά και ως δίαυλος επικοινωνίας με τον τόπο τους από την άλλη συμβάλλοντας στην εμπέδωση της συλλογικής τοπικής ταυτότητας.

Η Ψηφιοποίηση του Αρχείου της Φ.Α.Τ.Α.

Το Αρχείο της Φ.Α.Τ.Α. ψηφιοποιήθηκε από το Κέντρο Λαογραφίας κατά το διάστημα Μαρτίου – Αυγούστου 2008 με απόφαση της Εφορευτικής Επιτροπής του και του Διοικητικού Συμβουλίου της Φ.Α.Τ.Α. και έχει επιστραφεί στην Αδελφότητα. Η ψηφιοποίηση αποσκοπεί στη διάσωσή του με τη διατήρηση ψηφιακών αντιγράφων του στο Κέντρο Λαογραφίας και στη διευκόλυνση της μελέτης του από τους ερευνητές. Η συνεργασία αυτή συμπληρώνει μακρόχρονες επιτόπιες έρευνες του Κέντρου Λαογραφίας στην ευρύτερη περιοχή του Ασπροποτάμου, καρπός των οποίων υπήρξαν σχετικά δημοσιεύματα των ερευνητών του Κέντρου.
Μέσω της ψηφιοποίησης θα γίνουν προσιτά τα ψηφιοποιημένα τεκμήρια στον ειδικό ερευνητή, στον απομακρυσμένο χρήστη αλλά και στην εκπαιδευτική κοινότητα, εξασφαλίζοντας ένα εντελώς νέο πλαίσιο δυνατοτήτων για την αξιοποίηση του πλούσιου αυτού υλικού.
Αυτή η πρωτοβουλία ενισχύει την ιδιαίτερα σημαντική σύνδεση του Κέντρου με τους εθνοτοπικούς πολιτιστικούς Συλλόγους, οι οποίοι πάνω από έναν αιώνα προσφέρουν, στο πλαίσιο των αστικών κυρίως κέντρων, σοβαρές υπηρεσίες στη διάσωση, μελέτη και διατήρηση των στοιχείων του Λαϊκού Πολιτισμού.

Η εικόνα ίσως περιέχει: 2 άτομα, βουνό, ουρανός, υπαίθριες δραστηριότητες και φύση

Το Αρχείο της Φ.Α.Τ.Α

Τα τεκμήρια της Αδελφότητας ταξινομήθηκαν με βάση τη σειρά κατάθεσής της. Η παρουσίαση, ωστόσο, των αρχείων της Φ.Α.Τ.Α., σε μια πρώτη απόπειρα τεκμηρίωσης του υλικού, στηρίζεται τόσο στη χρονολογική τους διαδοχή όσο και στο νοηματικό τους περιεχόμενο.
Στο «Καταστατικόν» (αριθμός χειρόγραφου: 20), παρουσιάζονται αναλυτικά οι στόχοι, οι βασικές αρχές λειτουργίας της, αλλά και διεξοδικά, σε ένα σύνολο 93 άρθρων, οι διατάξεις που καθορίζουν τις σχέσεις των μελών μεταξύ τους και με την αδελφότητα.

Στο «Βιβλίο Συνδρομητών» (αριθμός χειρόγραφου: 19), καταγράφονται οι ετήσιοι ονομαστικοί κατάλογοι συνδρομητών από το 1914 ως το 1930, με καταγραφή συνδρομητών από το 1905.
Αξιοσημείωτη αποτελεί η εγγραφή της Θεοδώρας Β. Νικολού (έτος εγγραφής 1914), με το χαρακτηρισμό «διαρκής συνδρομήτρια», της μοναδικής γυναίκας μέλος της Φ.Α.Τ.Α.


Μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και τον Εμφύλιο που ακολούθησε, η νέα περίοδος στην ιστορία της Φ.Α.Τ.Α. ξεκινά με μια πρωτοβουλία του Δ.Σ. της Αδελφότητας, την οποία ακολουθεί η πλειοψηφία των μελών της και αφορά στην καταβολή των χρεών προς αυτήν, παρά το γεγονός ότι αυτά έχουν διαγραφεί βάσει νόμου. Η ενέργεια αυτή αποδεικνύει για μια ακόμη φορά τη θέση της Αδελφότητας στην τοπική κοινωνία.

Λοιπές Εκδηλώσεις – Δράσεις

Δημιουργική Απασχόληση παιδιών

Στα πλαίσια των δράσεων της Αδελφότητας, πραγματοποιούνται
εκπαιδευτικές δράσεις με την βοήθεια εθελοντών εκπαιδευτικών αλλά και μελών για τα παιδιά του χωριού καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
________________________________________
Δημιουργία Δανειστικής Βιβλιοθήκης

Η δανειστική βιβλιοθήκη της Αδελφότητας λειτουργεί κατά τους θερινούς μήνες , συγκεκριμένα από τα μέσα Ιουνίου μέχρι τέλη Αυγούστου σε καθημερινή βάση με τη βοήθεια εθελοντών. Αποτελείται από βιβλία που ανήκουν στην Αδελφότητα καθώς και από βιβλία που έχουν προσφέρει τα μέλη της. Η θεματολογία είναι ποικίλη και εμπλουτίζεται διαρκώς.
________________________________________
Εκδηλώσεις – Παρελάσεις

Η Αδελφότητας συμμετέχει με αντιπροσωπευτικό τμήμα του χορευτικού ( παιδικό και ενηλίκων) σε διάφορες εκδηλώσεις αλλά και στις παρελάσεις για τις Εθνικές Επετείους .
________________________________________
Διάνοιξη Παλιών Μονοπατιών

Στα πλαίσια των δράσεων της η Φ.Α.Τ.Α. προχώρησε στον καθαρισμό και την διάνοιξη του παλιού μονοπατιού που οδηγεί από τον οικισμό στο ξωκλήσι της Αγίας Μαρίνας. Το μονοπάτι παλιά αποτελούσε τον μοναδικό τρόπο πρόσβασης. Την δεκαετία του 80, με την διάνοιξη δασικού δρόμου προς τα μαντριά το μονοπάτι σταδιακά εγκαταλείφθηκε . Πλέον είναι προσβάσιμο τόσο για τους κατοίκους όσο και για τους επισκέπτες.
\
Ημερίδες- Συνέδρια

Η Φ.Α.Τ.Α. είναι μέλος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων (ΠΟΠΣΒ) και μετέχει ενεργά σε όλα τα Πανελλήνια ανταμώματα των Βλάχων, τα σεμινάρια και τα συμπόσια της ομοσπονδίας. Παράλληλα διοργανώνει σεμινάρια και ημερίδες είτε ανεξάρτητα είτε σε συνεργασία με άλλους φορείς , δημόσιους αλλά και ιδιωτικούς. Συγκεκριμένα:
• 2005. 1η Διαβαλκανική ημερίδα με θέμα: «Βαλκάνια, ο Ευρωπαϊκός προσανατολισμός τους». Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε από την Φ.Α.Τ.Α. σε συνεργασία με την ΤΕΔΚ Ν. Τρικάλων και το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Ανθρωπιστικής Ανάπτυξης.
• Μάιος 2007 . 9ο Συμπόσιο Ιστορίας, Λαογραφίας, Βλάχικης Παραδοσιακής Μουσικής και Χορού. : «Ο Ασπροπόταμος στο χώρο και το χρόνο». Η Φ.Α.Τ.Α. διοργάνωσε στα Τρία Ποτάμια Ασπροποτάμου, στο Δημαρχείο της Διευρυμένης Κοινότητας, το 9ο Συμπόσιο Ιστορίας, Λαογραφίας, Βλάχικης Παραδοσιακής Μουσικής και Χορού με θέμα: «Ο Ασπροπόταμος στο χώρο και το χρόνο». Έχει ήδη εκδοθεί ειδικός τόμος με τα Πρακτικά του Συμποσίου. Παράλληλα με τις εισηγήσεις πραγματοποιήθηκε βιωματικό εργαστήριο χορού με συντονιστή τον κ. Γιάννη Δήμα.
• 4- 6 Ιουλίου 2008. 25ο Πανελλήνιο Αντάμωμα Βλάχων Η Φ.Α.Τ.Α. συνδιοργάνωσε με τον Δήμο Τρικκαίων, τον Δήμο Καλαμπάκας, τον Δήμο Αιθήκων και τους Συλλόγους Βλάχων Τρικάλων, υπό την αιγίδα Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Τρικάλων το 25ο Πανελλήνιο Αντάμωμα Βλάχων το οποίο πραγματοποιήθηκε το τριήμερο από 4- 6 Ιουλίου 2008. Οι εκδηλώσεις έλαβαν χώρα στο Περτούλι, την Καλαμπάκα και την πόλη των Τρικάλων.
• 15 Νοεμβρίου 2008 .Επιστημονική ημερίδα στα Τρίκαλα με θέμα: «Το αρχείο της Φιλεκπαιδευτικής Αδελφότητας Τζούρτζιας της Αθαμανίας και η ψηφιοποίησή του από το Κέντρον Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών».
• 3 Απριλίου 2009. Επιστημονική ημερίδα στην Αθήνα με θέμα: «Το αρχείο της Φιλεκπαιδευτικής Αδελφότητας Τζούρτζιας της Αθαμανίας και η ψηφιοποίησή του από το Κέντρον Ερεύνης της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών».
• 14 Μαΐου 2010. Παρουσίαση βιβλίου πρακτικών του 9ου Συμποσίου Ιστορίας, Λαογραφίας, Βλάχικης μουσικής και χορού στην αίθουσα Αντώνης Τρίτσης του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Αθηναίων.Η Φ.Α.Τ.Α. και η ΠΟΠΣ Βλάχων σε συνεργασία με τους πολιτιστικούς συλλόγους Γαρδικίου, Αθαμανίας, Πολυθέας και Κουτσούφλιανης Αθηνών παρουσίασαν το βιβλίο «Ο Ασπροπόταμος στο χώρο και στο χρόνο». Η έκδοση αποτελεί τα πρακτικά του 9ου Συμποσίου Ιστορίας, Λαογραφίας, Βλάχικης Μουσικής και Χορού που πραγματοποιήθηκε στα χωριά του Ασπροποτάμου το Μάιο του 2007. Oμιλητές της εκδήλωσης ήταν οι κ. Γιώργος Παπασωτηρίου (δημοσιογράφος, διευθυντής της «Βραδυνής», Δημήτριος Παπαχρήστος (δημοσιογράφος, συγγραφέας), κα. Αικατερίνης Πολυμέρου-Καμηλάκη (διευθύντριας του Κέντρου Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών), Γιώργος Σταματόπουλος (διευθυντής της «Ελευθεροτυπίας»), Τον συντονισμό είχε ο κος Ευάγγελος Γρ. Αυδίκος καθηγητής Λαογραφίας στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας υπό την αιγίδα του οποίου πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση.

Μεγάλη και η προσφορά των μελών της σε ευπαθείς ομάδες και οργανώσεις, όπως αυτή της Κιβωτού, αλλά και η άμεση αντίδραση αλληλεγγύης σε όποιον την χρειαστεί.

Η ΦΑΤΑ διατηρεί τράπεζα αίματος για τα μέλη της.

________________________________________

Παιδική Χριστουγεννιάτικη Εκδήλωση

Η Φ.Α.Τ.Α. διοργανώνει , για τα νεαρά κυρίως μέλη και τους φίλους της Αδελφότητας , Χριστουγεννιάτικη γιορτή με δρώμενα και κατασκευές ανάλογα της εποχής.
Η Φιλεκπαιδευτική Αδελφότητα Τζούρτζιας συμμετείχε στην 3η Γιορτή Παραδοσιακών Χορών και Δρώμενων των Πολιτιστικών Συλλόγων του Δήμου Μετεώρων!!!
Η Φιλεκπαιδευτική Αδελφότητα Τζούρτζιας της Αθαμανίας συμμετείχε στην 8η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη Βλαχικής Αμφικτιονίας στο Ζάππειο παρουσιάζοντας ζευγάρι νεονύμφων με φορεσιές της περιοχής μας εποχής 1920 και έπειτα.

Οι Διατελέσαντες Πρόεδροι της Φ.Α.Τ.Α

ΧΡΗΣΤΟΣ ΔΗΜΑΣ ΙΔΡΥΤΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ 1893
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΝΤΑΚΟΣ
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΚΟΥΝΤΟΥΦΑΣ
ΣΩΤΗΡΙΟΣ ΔΗΜΑΣ
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΚΟΥΝΤΟΥΦΑΣ
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΝΤ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΔΗΜΑΣ
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΟΥΤΣΙΑΣ
ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΤΟΣΚΑΣ
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΜΠΟΥΚΟΥΡΑΚΗΣ
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΛΕΞΙΟΥ
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΣΙΡΟΓΙΑΝΝΗΣ
ΑΓΓΕΛΟΣ ΜΑΝΩΛΗΣ 1980 – 1982
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΙΑΝΝΙΤΣΗΣ 1982 – 1985
ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΑΡ. ΓΙΑΝΝΙΤΣΗΣ 1985 – 1988
ΠΑΥΛΟΣ ΤΡΙΖΩΝΗΣ 1988 – 1991
ΗΛΙΑΣ Γ. ΖΩΓΑΣ 1991 – 1994
ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡ. ΔΗΜΑΣ 1994 – 1997
ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΓΙΑΝΝΙΤΣΗΣ 1997 – 2001
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΗΛ. ΜΟΥΣΤΑΚΑΣ 2001 – 2010
ΑΠΟΣΤΟΛΙΑ ΚΟΥΤΣΙΑ 2010 – 2016
ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΛΑΪΑΚΗΣ 2016 – 2019
ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΜΟΥΣΤΑΚΑΣ 2019 – 2019
ΕΛΕΝΗ ΡΑΠΤΗ 2019 –

——————–

Σωτήρης Ε. Κάκιας

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Δείτε επίσης