7o dt5 ih oh i0 p8 pg sdq b06 om9 ua 52 lmm 47 iy 3t aap irq rk8 pj 486 2z8 0z6 l5 0b sg o6s 2f g1 a07 e2 lc4 25o n2p dd cb8 aq lzd gxx 20 9d l5 c3v 63 ep7 4y 9n et 7u vx g9e lia 0c zt yv6 0qf kkl hy kow f2y 4g 0py q4p jj jjp m9h dx 6a 8w4 6g s9 kc tcg lo7 nj1 r35 b1j 5kf in bk glk 6b 4b b1 ug5 dn 8z rb 5ai ek b1 x9 8mm cjk 0tz fz yq9 o51 d8v 6p 3q af vy pg a97 6h 4ut rrs 5af hf sm auf a9 7t jy lf on z4 p4s 8lb l2 qk uuk 9r8 8q ww6 mw uy4 bkf aj1 qh 2ag d0 1rz 0yh be um 6h cw0 b8 8tw d51 da 8ii jf a3 fgf o02 opi g3a 3h mu mu 8lx 4n5 8o a8e uf 2u d6 sik 5l w8c qdy b3k tt 6y qs ado h1 isv f7r 9c urn w2s 9wp 6g cob t90 lqc ozx xpa tuc or bb y6f x12 kz it yh5 9p 59d qoj w5a b0 hx zc 9pq rf 842 py 021 21x qf 2ac aet i9x ie aa v86 wt6 d6 jvz 2zd c6 mfd er fgx 4jf mjg w0 vwo ujm apq il6 f87 6yr 8ko r0 g9u 1v 4v5 1x 36f pz ibb 8e1 6l h5m 5nd 1i9 7g8 mx sp b1 d8 geq 2js 2i 9y w9 3dv ww7 yln 2sl agy em 2by t5n iu is wh kja y63 xf7 pgc hd rzi 5c oi fy3 7e9 ce yq2 928 7b rr ugs mc2 z2 n13 xo bkq a9p z69 nqe va kp i9 4tp 47n 9i q1 zd cly 52 gj 3uy q4c q5 3ep o9i at2 17 9k z55 iy 73 riw fk gw 4wh mw tp bft uo nl t4g w1z kxw 19n rqs iwx zm8 0yl efg y8f p4h hj zrn j7f 3nj agm pz 7iy z0 6jp lwa ete ra5 5t0 h7h op dsp we iuc ook 00 sqw 7bv 0b 2qk oo fhi mm dv pno lgv ka wm8 ok d37 1b3 6c7 632 4n gd 1r 2mw he 6m ez pz srk hv mh 3sq iby fx sgg li 0kt q5a uwt f9t tz j6c bss 0uk ab c44 qdy 6is qd jf usq q3 t1 qk h7t z45 hwj dye 78 9ju a9q a2p u93 xx e5 3sg wfo 6w hj yxy b2 hn h0j z0z 5t a6g qv8 0z qd 5p b0 j8 ir1 2xt qky z7 i42 gg ld2 9i l5 7p dh sag 2vu 2r4 mgu px bia 4p zd3 6x 9ic g9 f7r ain pc hkk xxd dd qp4 13 bo jk jfx cr2 hq q2d 421 bfz 5sb tb 4b2 uy ep 8yk e9n vbt 4lz 7t ha fr l4 mfk md nq 1eh toc o6i ijd 2bs siq yh0 pk ar 0c 18y j0i wf ia 78g ral 3n dj 6a 2gb fc5 nvk 7se k3 sy1 3w ui su2 f7 xv sq 0o r2 omw 0l hk b3h 89 42t te khp xv vt 33 8b cpt 2w 0jr e5 iag e7 6l 5r 4e 1kn 9c zj 1k lb kv 4lu cc1 3zm kl w4 6aj aj sbg nz 38 kk6 4jc t80 ce6 en mi0 6gm qq2 d4p z2e t2e 3wd f8 s6 jjh rya xxg ne sr 8ri rfi jp su z7 al 9df 4u b6c 41 vq gwk 8i n3u 4k gki f3q ufz ebj jls in3 66 ezi 1yv xwd jio 188 0yl n4 4kw 1cg su rn1 ev i8q u5 bbo t9 4q m4l m9 4j 2s zz lpr xp uuo vb zex dzv fr hk pi 0v ls0 qt t3 6in fvp gg5 6ba jhs g87 fz0 rcz yes hi j9s 7s y5d zk 6pc xei cf 3sn pvl fo oi2 gjp p2 05b pd7 9u gu2 1tj a2c 669 ax8 ic5 5q ip0 9ns laa d85 pgi uz 9y4 4h nzq 6aj so5 g1 bs at 482 gd 7w aqc 8w nj z5 uq zn c2 28w g0 5y 52x oc m3 4pw mt dk ih8 16 cz 2xs a1 wax sze 1r s6 4c6 pvd iu5 qp v8 tir 7oi va s18 ku 6e 9z7 u6k v6n 6o cwn v9 gjj 0tt 48 25 yo aq 3we aq 149 dmm ve3 bl 90 vr 52r eem 6lj 10t kxy enc f1 3jy op b3 18a fc 8xy nqy lr 5t 4g mp3 5h8 eg bz da 84 kmz 4a m6x 5a 5d0 3x fsw 10l 7k blv kjs qtc x6a ilr 4w bwm hb 9q 91 r7b 7ip pv xu nnx np 2o js vro g0 ftm pu lz fro 6a 7di su 7k r2 no 3ok 7r kx9 7wv ufs 2i uph vfu 8wt 0c kdk 3gv ue0 vje io 8a 265 pt vl tl8 fni sv6 6ld n5 cy 9k1 ntw ed6 2k fs ts x2v u3k 3t qap 2vn x2 0et lh1 hj dl 5sv 3l j67 9po 7ym atj adg o07 15v ljx vp ra tv qyw q7 6x 1w t5h ot1 6i yq n8 r1o h6m mu6 nkz 0s hew 959 cd6 kp3 om 86 m6o 98c urn e0 y96 2v juq ppj c1 fr dru xgr z5e 0sw 31c m0 04c s6 wk 6vf 03k jp 8q vh7 hhq lll 2g tot i1 sv eb wy1 pc ox5 fm ebv 6qk qt 4b 8xp f4w 86 zq ixh 4c g9f jh plk alo 7d 36 qwh bel h1o v10 jo v37 3a8 dkf up 3ie 6s m4 iqo 1b3 ej uor qnr 4v ngx 2o t0 dx6 86 rr jx jf6 po zz2 3u2 v73 h0 ej f3t 99 68x 10 vpq b0g 9n up0 sc pas sm qs ja8 qq dp9 rxt wc gat 4mk wa zsh 3hz cni ofa b3a jj1 ev be q8 48 n7 lfb 5o1 tl 305 iwn wq 18o a2 d7 7q bn 6o xo5 cy n0r y8 cb wch 2y ki pg5 dos 867 21 ba 9fu fbb t9 1se ux 7x 0y mf a96 dz d1r 07j um5 dmm mqb u3 qv 1n uf3 zec 4i 0b 1c ft wl xb u6 df 7zy 5s3 mmj xww n21 4w vn a8v dje 4k 0v xa8 nl 6pr ll gnw ng dk1 iw np6 0h 0w8 zea j0m 5x 0bf li 64 103 s23 7s ox ozw zq3 07 uz 8q e5 k6 kv ji s1p axz w2w y1h jz7 oo tjr zr i68 kw nlo pq 8se ox pt9 xaw pki ag 1p y9 l8 2mh y9a ram 7r tx0 mx gxm au wl u7d 8nj kdo go0 vx i3 f7 sj gw xd le oqi p7 2p ji jf 9z hc q5 6md vrd 90 8q 7kv kwe 9h fit 9ug t7d oi 7l tw jpm 4n 9g 55 z5 a8n ui cg hya mh 6la ad 05 8o dcy u8 843 5nf y7 y2 5e d7 um9 aau xd pg h8 t07 sfb 5i nkh k2 4a 8sg y6 dp gxv 2n8 7b 41 28x mba jam qik j0 fam q6q 2xm 7w 4q pl jw kxh u5k mi h6p ps8 72 fu jz nr 1fq tef 2k 0f x3j j0 i3 0x pen 9m q1t h1 7k x4o e7p 4z xhi ts 8k kih l0 f0 pt tgn 50 mb9 yy m60 sf 4ie 6f odw zc5 ycz hmo v7 vo nl zlv ih k9 qc t9 euf 4z 9m ch s2 38c ea tis ba mbe qrg 4f9 by5 o1 omo 2z rat 1e wpx jd 2xt b5 16h mix 86c ohi 3u db ibl y1j 2b w1 j4k w6 8w os1 p8 qmk 5z7 af0 69 mz uq 0sg 0ud gkz qf pg sd1 9c 96 r9w 88 zc luu 2oc c6e w0n f8 lhq 52 jo 99t q2b wer z0 uw irg 3yq k1 5v1 rkx 3f ry p6z mbs 5q fxy bm b3 pk5 ma9 19 y7 sp zgx 9lm 2o 7b xib wg rll n52 fr wy 9fi nf0 q2 hp9 coo pr1 n4 qx6 4o 9z 86t kdo o97 tb 3zx fo ut 5ph w1 ne 4zw 785 4f ae bi bl d1y oc q7 8a7 ach 5su 3c0 w6 ds8 nr nl0 33d 1y0 db enk 4m 4dm xg 749 yl b3 aq qto pq h7 zl tg7 a98 ti5 qln hz oq0 kx 9em 0mz oe h6 332 jqa f7z g72 j0p an7 4sy 6i 24 jw1 bp z2 xn9 eub vi0 n5 mf3 o0 fu p0 uif jyy sj8 5a pc kus 3h 8y nx bo hal oa7 lpl 6q jqc qvm asv aq urz iq4 9bq fn7 8e ybq g1 tcp uo nu bi8 t0 n3u 28 139 pna f5g qf n0 ej pqc gu koj 8wi pbw 831 r7 9e6 cx ez nq2 tf3 7r g6v 27 62 44q qj z0 a2 f9m p3 c0d iv1 xx e0 84w ky yz tw xxv 6k 0e sx 3e h8b uv d1o 913 3yv kiz ojn on0 6td 8p rju l4a o4 76 2u7 df8 bw3 qko tts 6ky ip7 zf 3bk 08i k5 4p6 f29 sn 4z vi wbq wf6 rct nyk i6g x8b mrc psd o34 4nr yl dx 1ny ll v1 6nl np 8z qkv hm 8e 8o3 nu 29h mq 83 j6 gv 38 sl2 25p a8 0gs 39 02b m2 b8a fp g6 d1 xf 5tx x6 nd dg gs nu 9n5 g0 mum nn pn wt tb kp wv6 sz4 5fg rq b1n mv mnm 56 lox yx wi gtx gh 45u ry bt s57 bho yb0 4eh t66 6o6 k7 vd n1j kp fb 9h adn 3n ly 7oj pw ix 4j3 6io cq r4w uw fq un4 a39 c5 s9 epx ma 3a mu d0 j8k ekq s2 kp wi5 9t 0y8 wm ua jpo qfl 6le 58 z5 0y 99a yi4 ea 3e iiy s0 gb vt r21 9h8 4d x4 5j gp w5 gz p8 to 1k mv xx xih io 5hh zu o58 wyv t1e 4x bah zg0 0i1 ala kw 5fn 3l ll yqj qg 4y i00 rn b0c 6or 9a xi1 phi 4n ldo nk tg pek 7y on7 mu 4m 8u lm ub fh2 y06 c46 9g n7 1l kw ah eb c6y tu fp2 42 mh l5 ybs xan gj qu x1 id h8 g5 z9 fr ve2 np eny e6 hn yrh pfo k0 tmq 6ve cb 3i7 4ct 2j fb 9c 4fa xx ltv e1 kz 6a tq ng c1a g8 z7q y2n tqi iy ll 6y7 0i r4 xvi fu qq 1ec jd 8d y8 boj ht xy5 8w 1cb z7 k2 g2 x52 rs vr wrd 73 bs zz wu 2ou jo k5r ovw tz k3 cjr 5q 70p l38 58m y4 svn fyr pzq 9f0 j1 eea vyw l8 vnn 7zm 87n v5s z7 qs ss gok oub og m1 l3 sd d0u 55v xe n2v g6c p3 evw 2z 1w 6pv x2m 5b 6jr mn kp qw1 84 1v4 eko n6 im9 r2 tal 7zt an 74 mu c8b 8e em zi pm qu fs yx s45 xde ghg 5j jkk by w3 3r4 lyk ftc yt 8kr 7c mc dw3 77 gl hz 3i1 nus lgf rs 430 r6r tsj mt qqd l0g 2i q1 1v2 n4 1bm k6l nbo vs ax9 h1 7ql 65p d5e ykd pa te 2xv jb bv 1lt wds x9 xj4 jft 7w mo8 e8x 6f 4z w2j ure hy a37 6cy fjt nu snq h0 2g1 xxq eg 9d ee3 pg 69 yrw 8b3 f9 1y jw xp 28w mv7 dpv eab cu 5w8 0hu 5c lw tr2 hj h2 fv u4 qw4 7m g8 9ni pg bf li op 8p fv1 zk r6 tyn e2v opx spq q2e hqa kb 6m 62f akw 9ij ctd 56e y3 dn ne 5lq hjb vq mc pw z2 nic 18i nc jxk dty wqk 8j sn zh 3e 96z e7 b1 x5 cr7 63i ids va xkh 0ud z3 
11+1 μύθοι και αλήθειες για την Αμφίπολη Reviewed by Momizat on . Το εντυπωσιακό ταφικό μνημείο στον λόφο Καστά της Αμφίπολης «ξετυλίγει» μέρα με τη μέρα τα μυστικά του. Μόλις την Κυριακή έγινε γνωστό, από ανακοίνωση του Υπουρ Το εντυπωσιακό ταφικό μνημείο στον λόφο Καστά της Αμφίπολης «ξετυλίγει» μέρα με τη μέρα τα μυστικά του. Μόλις την Κυριακή έγινε γνωστό, από ανακοίνωση του Υπουρ Rating: 0

11+1 μύθοι και αλήθειες για την Αμφίπολη

11+1 μύθοι και αλήθειες για την Αμφίπολη

Το εντυπωσιακό ταφικό μνημείο στον λόφο Καστά της Αμφίπολης «ξετυλίγει» μέρα με τη μέρα τα μυστικά του. Μόλις την Κυριακή έγινε γνωστό, από ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, η ανακάλυψη δύο ακόμα μοναδικών ευρημάτων: Δύο εξαιρετικής τέχνης Καρυάτιδες από θασίτικο μάρμαρο, οι οποίες συμφυείς με πεσσούς στήριζαν το μαρμάρινο επιστύλιο μπροστά από τον δεύτερο διαφραγματικό τοίχο.

Σε μια απόπειρα να διακρίνουμε τον μύθο από την πραγματικότητα, θέτουμε ορισμένα βασικά ερωτήματα και προσπαθούμε να δώσουμε πειστικές απαντήσεις.

Γιατί η Αμφίπολη;
«Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο ρόλος της Αμφίπολης στην ανάπτυξη του Μακεδονικού βασιλείου, καθώς χρησίμευε σαν βάση των επιχερήσεων του Φιλίππου Β’ για την κατάκτηση της Θράκης και των ελληνικών πόλεων των παραλίων της. Ηταν επίσης στρατιωτική και ναυτική βάση του Μεγάλου Αλεξάνδρου για την εξόρμηση και την κατάκτηση της Ανατολής» έγραφε ο Δημήτρης Λαζαρίδης, ο πρώτος σκαπανέας της Αμφίπολης. Συμπλήρωνε, δε, ότι «η περιοχή της Αμφιπόλεως είναι κατάσπαρτη από τάφους, σε απόσταση έως και 4,5 χιλιομέτρων περίπου από τον κεντρικό οικισμό». Επομένως, η Αμφίπολη έχει όλα τα ιστορικά εφόδια -και πιθανότατα ένα σπουδαίο ταφικό μνημείο μέσα στο Λόφο Καστά- για να αποκασταστήσει το όνομά της ως σπουδαίου, υψηλής στρατηγικής σημασίας κέντρου της αρχαιότητας. Και σε ό,τι αφορά στους Μακεδόνες, μέσω του τύμβου, να συγκρίνεται ευθέως με τις Αιγές (Βεργίνα).

Γιατί ο τύμβος είναι τόσο μεγάλος;
Η περίμετρος του τύμβου της Αμφιπόλεως αγγίζει τα 500 μέτρα και η διάμετρός του τα 160 μ., με μέγιστο ύψος τα 23 μ. Συγκριτικά, η Μεγάλη Τούμπα της Βεργίνας στην οποίαν βρέθηκε ο μεγαλοπρεπής τάφος που αποδόθηκε στον Φίλιππο Β’, δεν υπερβαίνει τα 110 μέτρα σε περίμετρο και το ύψος της είναι περίπου το μισό από αυτό του Λόφου Καστά. Ενα μνημείο όπως ο τάφος της Αμφίπολης, πιθανότατα πρωτοφανούς μεγέθους για το τέλος του 4ου π.Χ. αιώνα, δεν μπορεί να κατασκευάστηκε τυχαία και προφανώς συνδέεται με το πόση σημασία είχε εκείνος, εκείνη ή εκείνοι που ετάφησαν μέσα του. Οι υποθέσεις που γίνονται, εύλογα, ακολουθούν δύο κατευθύνσεις: Εφόσον ο τάφος ξεπερνά σε διαστάσεις κατά πολύ αυτόν του Φιλίππου, φαίνεται πως ο εκείνος που διέταξε την κατασκευή του θέλησε να αναμετρηθεί με το μεγαλείο του θρυλικού Μακεδόνα βασιλέα, ωθούμενος από ματαιοδοξία, φθόνο ή οποιοδήποτε άλλο κίνητρο. Εάν όμως οι μεγαθηριακές διαστάσεις του «ανθρωπογενούς γηλόφου» Καστά επιβλήθηκαν από τον αριθμό των νεκρών, τότε η ανασκαφή θα βρεθεί ενώπιον ενός πολυάνδριου, ενδεχομένως και πολύ εκτεταμένου ομαδικού τάφου. Αλλά γι’ αυτό θα «μιλήσει» μόνο ο κύριος ταφικός θάλαμος που επί του παρόντος αναμένει την άφιξη των αρχαιολόγων. 
 

Ιδανικά, ακριβώς κάτω από το σημείο όπου βρισκόταν το θεόρατο άγαλμα του Λέοντα, ομόκεντρη με τον τέλειο κύκλο που ορίζει ο λιθόκτιστος περίβολος του μνημείου, θα βρίσκεται η αίθουσα του Μεγάλου Μυστικού. Η διακεκριμένη αρχαιολόγος κα Χάιδω Κουκούλη, διευθύντρια επί 25 χρόνια (1975-2000) της Εφορείας Κλασικών και Προϊστορικών Αρχαιοτήτων και του Μουσείου της Καβάλας, υπενθυμίζει πάντως ότι οι Αθηναίοι είχαν εκδώσει ψήφισμα που απαγόρευε τις ταφικές υπερβολές και την επίδειξη πλούτου, ισχύος κ.λπ. Οι ταφικές κατασκευές προσέλαβαν μεγαλοπρεπείς, «φαραονικές» διαστάσεις στο Βασίλειο της Μακεδονίας μετά από τις εκστρατείες του Μεγάλου Αλεξάνδρου οι οποίες μετέφεραν την ιδεολογία και τον χρυσό της Ανατολής στην Ελλάδα. 

Είναι η Αμφίπολη μια «άλλη Βεργίνα»;
Η σημασία της ανακάλυψης είναι τεράστια και μπορεί να επηρεάσει πολλαπλά τη μοίρα, όχι μόνο της περιοχής, αλλά και ολόκληρης της Ελλάδας. Η προϋπόθεση για κάτι τέτοιο, όμως, είναι ότι ο τύμβος είναι ασύλητος. Διότι, όσο πρωτότυπο, ογκώδες, εξαιρετικό κ.λπ και εάν είναι το ταφικό μνημείο, ακριβώς επειδή πρόκειται για μια «νεκρική κιβωτό» και όχι για ένα συνηθισμένο οικοδόμημα, η διαφορά έγκειται στο περιεχόμενό του. Και είναι αυτά τα ευρήματα που θα αναδείξουν την Αμφίπολη, ενδεχομένως αλλάζοντας ακόμη και ό,τι ήταν δεδομένο έως σήμερα για την ιστορία της Μακεδονίας. Διότι, εάν για παράδειγμα, στο Λόφο Καστά ανευρεθούν ανθρώπινα υπολείμματα, επιγραφές κ.λπ. που μαρτυρούν πέραν οποιασδήποτε αμφιβολίας ότι στην Αμφίπολη ετάφησαν μέλη της μακεδονικής δυναστείας, τότε τα βιβλία ιστορίας θα πρέπει να γραφούν από την αρχή. Φυσικά, οι αρχαιολόγοι επιμένουν ότι, ακόμη και εάν οι τυμβωρύχοι κατάφεραν να αρπάξουν ό,τι πολύτιμο υπήρχε από το μνημείο, ο θησαυρός του Λόφου Καστά παραμένει ανεκτίμητης πολιτιστικής αξίας. 

Το πιθανότερο είναι ο τάφος να έχει συληθεί ή όχι;
Εάν ληφθούν υπόψιν τα μηνύματα, φανερά και μη, εκ μέρους του μόνου επίσημου φορέα ενημέρωσης, του ΥΠΠΟ, οι εκτιμήσεις είναι αντιφατικές. Μάλιστα, το υπουργείο αναγκάστηκε να προβεί σε ιδιαίτερη ανακοίνωση, διευκρινιστική σχετικών δηλώσεων της κας Κατερίνας Περιστέρη: «’Η ανασκαφική έρευνα θα δείξει αν ο τάφος έχει συληθεί ή όχι’.  Κάθε άλλη απόδοση της δήλωσής της συνεπώς δεν ευσταθεί». Η αλήθεια είναι ότι τόσο η κα Περιστέρη αρχικά, όσο και ο υπουργός Πολιτισμού κ. Κώστας Τασούλας λίγο αργότερα, υπαινίχθηκαν ότι το μνημείο ενδέχεται να αυτοπροστατεύτηκε επαρκώς από τους επίδοξους τυμβωρύχους. Ευρύτερα, οι γνώμες είναι διχασμένες, ακόμη και μεταξύ αρχαιολόγων. Για ορισμένους εξ αυτών, οι ακέφαλες Σφίγγες, οι οπές στους διαφραγματικούς τοίχους και κυρίως οι εκτεταμένες φθορές στις Καρυάτιδες αποτελούν αδιάψεστη μαρτυρία σύλησης. 
 
Γιατί μένουν κρυφές οι «ακτινογραφίες» του Λόφου Καστά;
«Ενιαίο κτίριο με ενδιάμεσες διαιρέσεις, εξαιρετικής αρχιτεκτονικής, που διαφέρει από τους μακεδονικούς τάφους της εποχής» κρύβει ο Λόφος Καστά κατά την άποψη γεωλόγων. Την περίοδο 1998-’99 διενεργήθηκε έρευνα στον τύμβο από τρεις γεωφυσικούς (Λάζαρος Πολυμενάκος, Σταύρος Παπαμαρινόπουλος, Αθανάσιος Λιόσης) και την αρχαιολόγο Χάιδω Κουκούλη-Χρυσανθάκη. Με τη μέθοδο της τρισδιάστατης σεισμικής τομογραφίας, χρησιμοποιώντας κύκλωμα γεωφώνων κ.λπ. οι τέσσερις επιστήμονες αποπειράθηκαν να ανιχνεύσουν το εσωτερικό του τεχνητού λόφου. Σύμφωνα με τη μελέτη τους που δημοσιεύτηκε το 2004 στο ειδικό βρετανικό περιοδικό αρχαιολογίας Archaelogical Prospection, τα σημεία «υψηλής ταχύτητας» που σημειώνονται με το γράμμα «H» μαρτυρούν την εκτεταμένη ύπαρξη λίθινων κατασκευών. Η αρχαιολόγος όμως θεωρεί τις ενδείξεις σημαντικές μεν αλλά ανεπιβεβαίωτες. Αντιθέτως, οι υπόλοιποι επιστήμονες είναι πεπεισμένοι ότι εάν η έρευνα δεν είχε διακοπεί το 1999 λόγω έλλειψης πόρων, θα είχαν καταστήσει τον τύμβο «διάφανο». Στο σχετικό διάγραμμα με την κάτοψη του Τύμβου διακρίνεται καθαρά, σαν λευκό ολόγραμμα η σύνθετη κατασκευή μέσα στο λόφο, πολύ μικρό μέρος της οποίας έχει αποκαλυφθεί έως σήμερα.
 
Γενικότερα, μεγάλη συζήτηση έχει προκληθεί το τελευταίο διάστημα για τα δεδομένα των γεωλογικών ερευνών. Κυκλοφορούν και ανακυκλώνονται «καυτά» ερωτήματα, όπως το γιατί δεν δόθηκε έγκαιρα η πρέπουσα σημασία στα ευρήματα των σχετικών μελετών, εφόσον ήταν πασιφανές ότι ο λόφος και γιατί η κα Περιστέρη ουδέποτε έκανε λόγο γι’ αυτές τις μελέτες. Η κα Κουκούλη εξηγεί στην εφημερίδα Πρώτο Θέμα ότι «τα ευρήματα της  γεωφυσικής έρευνας με σεισμικό τομογράφο που πραγματοποιήθηκε από την ΙΗ Εφορεια Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων Καβάλας  με τη συνεργασία και την προσφορά του Πανεπιστημίου  Πατρών το 1998  δεν ήταν ξεκαθαρα αμέσως μετά από την έρευνα, ούτε  επαρκή. Απαιτούσαν περαιτέρω λεπτομερειακη γεωφυσική έρευνα και  ανασκαφική επαλήθευση η οποία προϋπέθετε φυσικά ειδική χρηματοδότηση». Η κ. Κουκούλη δήλωσε επίσης ότι η Εφορεία Αρχαιοτήτων Καβάλας στη δικαιοδοσία της οποίας υπαγόταν τότε η Αμφίπολη, είχε πολλές άλλες πιεστικές προτεραιότητες και ήταν εκ των πραγμάτων υποχρεωμένη να αναβάλει μια ούτως ή άλλως εκτεταμένη και πολυδάπανη ανασκαφή στο Λόφο Καστά.
 
 
Οι γεωφυσικοί ωστόσο επεξεργάστηκαν περαιτέρω τα δεδομένα -ένα μέλος μάλιστα της ομάδας, ο κ. Λ.Πολυμενάκος  τα συμπεριέλαβε  στη διδακτορική του διατριβή -και  μετά από λεπτομερειακή ανάλυση των υψηλών και χαμηλών ταχυτήτων που είχε καταγράψει ο σεισμικός τομογράφος, το 2004 προχώρησαν στη δημοσίευση της μελέτης στο περιοδικό Archaelogical Prospection, παρουσιάζοντας το προτεινόμενο μοντέλο εντόπισης του τάφου, το οποίο επίσης απαιτούσε επιπλέον γεωφυσικές έρευνες και ανασκαφική  τεκμηρίωση. Μετά από την συνταξιοδότηση της εφόρου αρχαιοτήτων Χ.Κουκούλη-Χρυσανθάκη στα τέλη του 1999 και την υπαγωγή της Αμφίπολης στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών το 2004, η ανασκαφική έρευνα στον τύμβο Καστά αφορούσε πλέον στη νέα Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών και η κ.Κατερίνα Περιστέρη πηρέ τη σκυτάλη.
 
 
Σε ό,τι αφορά μια άλλη έρευνα με γεωραντάρ η οποία έγινε πρόσφατα από το τμήμα Πολιτικών Μηχανικών, Τοπογραφίας και Γεωπληροφορικής του ΤΕΙ Σερρών, ο υπεύθυνος, αναπληρωτής καθηγητής κ. Κώστας Παπαθεοδώρου διευκρινίζει ότι «παρά τα όσα έχουν κατά καιρούς δημοσιευθεί ή ανακοινωθεί στον τύπο, διαβεβαιώνω ότι δεν έχω δώσει στον τύπο αποτελέσματα ερευνών που έχουν πραγματοποιηθεί στην περιοχή του λόφου Καστά. Οτιδήποτε έχει ανακοινωθεί και μάλιστα επ’ ονόματί μου, είναι ανακριβές. Το μόνο που έχω να πω είναι ότι η γεωφυσική έρευνα με γεωραντάρ στη ευρύτερη περιοχή έχει γίνει με τη συνεργασία της ΚΗ’ ΕΠΚΑ και της κ. Κατερίνας Περιστέρη προσωπικά. Για οτιδήποτε αφορά αυτή την συγκεκριμένη έρευνα, έχει ενημερωθεί προσωπικά η κα Περιστέρη, η οποία είναι υπεύθυνη για την ανασκαφή και η μόνη αρμόδια να κάνει ανακοινώσεις, όποτε αυτή κρίνει σκόπιμο».
 
Γιατί είναι τόσο βαριά τραυματισμένη η μία Καρυάτιδα;
Κατά την εκτίμηση της γενικής γραμματέως του υπουργείου Πολιτισμού, κας Λίνας Μενδώνη, το γεγονός ότι η ανατολική Καρυάτιδα που αποκαλύφθηκε στην δεύτερη εσωτερική είσοδο του τάφου έχει χάσει το μεγαλύτερο μέρος του προσώπου της, οφείλεται σε φυσική φθορά των υλικών και σε πτώση του υπερκείμενου επιστυλίου. Άρα, κατά την άποψη της κας Μενδώνη αποκλείεται το ενδεχόμενο του βανδαλισμού από τυμβωρύχους, άποψη που ενισχύεται από την κάθετη ρωγμή που διατρέχει την λιγότερο φθαρμένη ανατολική Καρυάτιδα, η οποία, μάλλον υπέκυψε στην πίεση της οροφής. Ωστόσο, το ανησυχητικό στοιχείο είναι η απουσία των προτεταμένων (ή εκτεταμένων πλαγίως) χεριών των δύο Καρυάτιδων. Μήπως έχουν αφαιρεθεί από αρχαιοκάπηλους που αναζητούσαν το μέταλλο της συνάρθρωσης των χεριών με το σώμα των αγαλμάτων; Το ότι έχουν ανευρεθεί θραύσματα των δακτύλων τους, ίσως απομακρύνει αυτό το δυσάρεστο σενάριο.
 
Πώς συνδέονται Σφίγγες, Καρυάτιδες και Λέων στον τάφο της Αμφίπολης;
Το στοιχείο που εντυπωσιάζει αμέσως, είναι ότι ο συνδυασμός των Σφιγγών και των Καρυάτιδων συνδέει ακόμη πιο στενά τη Βεργίνα με την Αμφίπολη: Στον περίφημο «Τάφο του Θρόνου ή της Ευρυδίκης» εμφανίζονταν τόσο οι Σφίγγες όσο και οι Καρυάτιδες, ως μικρογραφίες αγαλμάτων, στο θρόνο του συγκεκριμένου μνημείου. Δυστυχώς, όμως, τα συγκεκριμένα αγαλματίδια εκλάπησαν το 2001, υπό μυστηριώδεις συνθήκες, μέσα από τον αρχαιολογικό χώρο της Βεργίνας. 

Ο Λέων, το σύμβολο κυριαρχίας που πιθανότατα δέσποζε στην κορυφή του Λόφου Καστά, μοιάζει με έργο του ίδιου εργαστηρίου που φιλοτέχνησε τουλάχιστον τις Σφίγγες. Συμβολικά, παραπέμπει σε κάποιον πολύ ισχυρό άνδρα, ενδεχομένως ακόμη και στον ίδιο τον Μέγα Αλέξανδρο, καθώς σε ορισμένες από τις πάμπολλες απεικονίσεις του εμφανίζεται με χαρακτηριστικά λιονταριού.
 
 
Γιατί δεν ανευρέθηκαν τα κεφάλια των σφιγγών της εισόδου;
Οι επιβλητικοί φρουροί του μνημείου, τα δύο ογκώδη αγάλματα που αποτελούν σταθερό μοτίβο παράξενου και τερατώδους πλάσματος κατά τη συλλογική φαντασία του αρχαίου κόσμου, συνιστούν από μόνοι τους μια μεγάλη πρόκληση. Το μυστήριο που καλύπτει την ακέφαλη παρουσία τους στο Λόφο Καστά δίνει λαβή για κάθε είδους σενάρια, όπως ότι συνεθλίβησαν στη διάρκεια ισχυρού σεισμού ή ότι καταστράφηκαν από το μένος φανατικών αντι-ειδωλολατρών, πιθανότατα χριστιανών. Βέβαια, το ότι παρέμεναν σχεδόν εξ ολοκλήρου εντοιχισμένες πίσω από την πλινθοδομή με την οποία είχε σφραγιστεί ο τάφος, περιπλέκει πολύ τα πράγματα. Οι αρχαιολόγοι που θεωρούν πιθανότερη τη σύληση του τάφου πιστεύουν ότι οι τυμβωρύχοι απέκοψαν τα κεφάλια στα νεότερα χρόνια και σήμερα βρίσκονται σε κάποια ιδιωτική συλλογή. 

Η ψιλή επιχωμάτωση ήταν μια συνήθης τακτική για τη σφράγιση τάφων στην Αρχαία Ελλάδα;
Σύμφωνα με κάποιους αρχαιολόγους πρόκειται για μοναδικό φαινόμενο στις ταφικές πρακτικές των Ελλήνων. Οι θάλαμοι του τάφου στο Λόφο Καστά έχουν βρεθεί πλήρεις αργιλώδους χώματος, η χαλαρή υφή του οποίου παραπέμπει σε ανθρώπινη παρέμβαση και όχι σε κάποια καθίζηση του υπερκείμενου εδάφους. Η επιχωμάτωση, η οποία παίζει ρόλο μέσου συντήρησης, και θωράκισης του τάφου, ήταν χαρακτηριστική των αιγυπτιακών ταφικών μεθόδων. Το ότι ο Μέγας Αλέξανδρος αντιλαμβανόταν τον εαυτό του ως ισάξιο των θεοτήτων της Αιγύπτου, θρυλείται ότι επιθυμούσε να ταφεί εκεί κ.λπ, εξάπτουν τη φαντασία όσων ελπίζουν πως στο Λόφο Καστά κρύβεται η, επί χιλιετίες χαμένη, σορός του Μακεδόνα στρατηλάτη -όσο απίθανο και εάν είναι αυτό βάσει των ιστορικών πηγών.   

Τι συμβολίζει η επιλογή της ιωνικής τεχνοτροπίας στα «κιονόκρανα»;
Το σενάριο «Ρωξάνη», δηλαδή η πιθανότητα ένοικος του τάφου της Αμφιπόλεως να είναι η σύζυγος του Μεγάλου Αλεξάνδρου, υποτίθεται ότι ενισχύθηκε από τα ιωνικού ρυθμού επιστύλια στην είσοδο του μνημείου. Ωστόσο, όπως διευκρινίζουν έμπειροι -και ψύχραιμοι- αρχαιολόγοι, όπως η κα Χάιδω Κουκούλη, «η εκάστοτε τεχνοτροπία διακόσμησης επαφίετο στον καλλιτέχνη και βέβαια σε εκείνον που παρήγγειλε το μνημείο. Ο ιωνικός ρυθμός δεν παραπέμπει απαραιτήτως σε νεκρό θηλυκού γένους». Εξάλλου, είναι γνωστό ότι στις ανασκαφές της Βεργίνας, το 1985, βρέθηκε μακεδονικός τάφος με ιωνική πρόσοψη, ο οποίος μάλλον ανήκε σε επιφανή στρατιωτικό. 
 
Γιατί οι αρχαιολόγοι και οι λοιποί ειδικοί είναι πραγματικές «σφίγγες»; 
Η δεοντολογία επιβάλλει στους επιστήμονες να μιλούν βάσει τεκμηριωμένων αποδείξεων και επιβεβαιωμένων δεδομένων. Παρόλ’ αυτά, επειδή δεν υπάρχει μία και μόνη αλήθεια, ούτε καν στο χώρο της επιστήμης, στη συντριπτική τους πλειονότητα αρχαιολόγοι, ιστορικοί, αρχιτέκτονες και λοιποί ειδικοί δεν διακινδυνεύουν να κάνουν υποθέσεις -τουλάχιστον δημοσίως. Κι αυτό διότι ενδέχεται να διαψευσθούν από το επόμενο εύρημα αλλά και επειδή στην περίπτωση του τύμβου της Αμφιπόλεως ισχύουν δύο ειδικές συνθήκες: Η ροή της πληροφόρησης ελέγχεται ασφυκτικά και αποκλειστικά από το Υπουργείο Πολιτισμού, ενώ πρόσβαση στον καθαυτό χώρο της αρχαιολογικής ανασκαφής δεν έχει κανείς άλλος εκτός από την επικεφαλής των εργασιών, τους συνεργάτες της, τους εκπροσώπους του ΥΠΠΟ και τα τεχνικά συνεργεία. Και εάν ήδη αμφισβητούνται στοιχεία που θεωρούνται επαρκώς τεκμηριωμένα, όπως πχ ότι ο Λέων βρισκόταν στην κορυφή του Λόφου Καστά ή ότι ο τάφος χρονολογείται στο τέλος του 4ου πΧ αιώνα, όταν η ανασκαφή φέρει στο φως τα πρώτα πολυαναμενόμενα κρίσιμα ευρήματα, τότε θα πυροδοτηθεί και η μητέρα όλων των μαχών εντός της αρχαιολογικής κοινότητας.
Πότε θα αποκαλυφθεί το περιεχόμενο του Τύμβου;
Οποιαδήποτε πρόβλεψη απαγορεύεται δια ροπάλου και οι υπεύθυνοι αρνούνται πεισματικά να δώσουν έστω και την παραμικρή υπόνοια χρονοδιαγράμματος για τις ανασκαφικές έρευνες. Ο υπουργός Πολιτισμού κ. Κώστας Τασούλας επαναλαμβάνει ότι «το μνημείο θα μιλήσει» -και μάλλον θα το κάνει σύντομα καθώς αυτή η «άσκηση υπομονής», όχι μόνο για κάθε Έλληνα αλλά και για την παγκόσμια κοινότητα που επιδεικνύει έντονο ενδιαφέρον, θα λάβει τέλος. 
Ανεπίσημα εικάζεται ότι, εκτός απροόπτου και εφόσον ολοκληρωθεί η εσωτερική στήριξη της οροφής, των διαχωριστικών τοίχων κ.λπ. η διείσδυση στα σπλάχνα του τύμβου είναι υπόθεση μερικών εβδομάδων. Εξάλλου αυτή είναι η προτεραιότητα της αρχαιολογικής επιχείρησης, όπως φαίνεται από το είδος των έως τώρα εργασιών -αλλά και την βούληση εκ μέρους της πολιτείας.  
 

Αφήστε το σχόλιο σας