Σύμφωνα με όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας ήδη από το 2020 η Περιφέρεια Θεσσαλία είχε επισημάνει παραβιάσεις στις απαιτούμενες αποστάσεις ασφαλείας και σοβαρές ελλείψεις στις δεξαμενές προπανίου.
Τις ευθύνες πίσω από τον τραγικό θάνατο των πέντε γυναικών στο εργοστάσιο Βιολάντα αναζητά ο εισαγγελέας που έχει αναλάβει την υπόθεση της πολύνεκρης έκρηξης. Πέντε ημέρες μετά το εργατικό δυστύχημα, τα ερωτήματα για τις συνθήκες ασφαλείας πληθαίνουν, ενώ έρχονται διαρκώς στο φως νέες αποκαλύψεις για παραλείψεις και αδιαφορία.
Την έρευνα έχει αναλάβει η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού του Πυροσβεστικού Σώματος, με βασικό στόχο να αποσαφηνιστούν τα ακριβή αίτια της μακροχρόνιας διαρροής προπανίου που προηγήθηκε της τραγωδίας.
Κίνδυνος νέας έκρηξης
Όπως ανέφερε ο πρόεδρος αξιωματικών του Πυροσβεστικού Σώματος, Κώστας Τσίγκας μιλώντας στο ΕΡΤNews, τα πυροσβεστικά οχήματα έσπευσαν άμεσα στο σημείο και μέχρι και σήμερα συνεχίζεται η κατάσβεση. Στόχος είναι να μην αλλοιωθούν ευρήματα, ενώ οι εργασίες γίνονται με προσοχή, λόγω της παρουσίας αερίων και του κινδύνου νέας ανάφλεξης ή έκρηξης.
Σύμφωνα με τα έως τώρα στοιχεία, το υπέδαφος όπου διέρχονταν αγωγοί προπανίου παραμένει εμποτισμένο. Το υγρό αέριο, όταν βρίσκεται στο υπέδαφος είναι σε υγρή μορφή, όμως σε επαφή με την ατμόσφαιρα στερεοποιείται, γεγονός που επιβάλλει σταδιακή διαβροχή και συνεχή επιτήρηση του χώρου.
Με εντολή του αρχηγού του Πυροσβεστικού Σώματος, στο σημείο βρίσκεται από την πρώτη στιγμή κλιμάκιο της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, με επικεφαλής τον διευθυντή της υπηρεσίας και παρουσία εισαγγελικών αρχών, ώστε η έρευνα να εξελιχθεί με πλήρη διαφάνεια.
«Φύλλο και φτερό» τα έγγραφα
Σύμφωνα με τον κ. Τσίγκα από τις πρώτες αυτοψίες διαπιστώθηκε η ύπαρξη δύο δεξαμενών προπανίου εκτός του κτιρίου, με δίκτυο σωληνώσεων που περνούσε κάτω από τον δρόμο και εισχωρούσε στις εγκαταστάσεις. Εκτιμάται ότι το χώμα έχει εμποτιστεί με προπάνιο σε μήκος δεκάδων μέτρων κάτω από την ασφαλτόστρωση, πιθανόν λόγω φθοράς των σωληνώσεων.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στο υπόγειο του κτιρίου, το οποίο φέρεται να ήταν αδήλωτο και μη καταγεγραμμένο σε επίσημα έγγραφα. Εκεί, σύμφωνα με μαρτυρίες εργαζομένων, υπήρχε έντονη οσμή εδώ και καιρό. Καθώς το προπάνιο είναι βαρύτερο από τον αέρα, συγκεντρώθηκε στα χαμηλά στρώματα, δημιουργώντας εκρηκτικό μείγμα που ενδέχεται να ανεφλέγη από κάποια ηλεκτρική πηγή.
Όλοι οι φάκελοι της επιχείρησης έχουν κατασχεθεί και εξετάζεται αν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενοι έλεγχοι, όπως ορίζει το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο για τη λειτουργία τέτοιων εγκαταστάσεων. Τα ακριβή αίτια της έκρηξης θα προκύψουν από την ολοκλήρωση της έρευνας.
Παράλληλα, στο επίκεντρο της διερεύνησης βρίσκεται το πώς προκλήθηκαν οι φθορές στις σωληνώσεις προπανίου, οι οποίες οδήγησαν στη διαρροή από τις δύο δεξαμενές. Αρχικά εξετάστηκε το ενδεχόμενο οι εργασίες ασφαλτόστρωσης και η διέλευση βαρέων οχημάτων κατά τους θερινούς μήνες να ευθύνονται για τις ζημιές, ωστόσο αυτό το σενάριο φαίνεται πλέον να αποδυναμώνεται.
Έγγραφα της Περιφέρειας Θεσσαλίας προειδοποιούσαν για τον κίνδυνο από τις δεξαμενές προπανίου
Σημαντικά ερωτήματα προκαλούν τα έγγραφα της Περιφέρειας Θεσσαλίας που έρχονται στο φως της δημοσιότητας και δείχνουν ότι ήδη από το 2020 είχαν εντοπιστεί προβλήματα στη λειτουργία του εργοστασίου «Βιολάντα», σε σχέση με την εγκατάσταση δεξαμενών υγραερίου.
Σύμφωνα με τα σχετικά έγγραφα, η Περιφέρεια είχε διαπιστώσει «μη συμβατότητα» ως προς την τοποθέτηση δύο υπόγειων δεξαμενών προπανίου, από τις οποίες φέρεται να διέρρευσε το αέριο που προκάλεσε την έκρηξη .
Η διαπίστωση «μη συμβατότητας» από το 2020
Το πρώτο έγγραφο, με ημερομηνία το 2020, αναφέρει ξεκάθαρα ότι η λειτουργία της βιοτεχνίας δεν ήταν συμβατή με τις προβλεπόμενες αποστάσεις ασφαλείας για τις δεξαμενές.
Όπως σημειώνεται, διαπιστώθηκε:
«Η μη συμβατότητα της λειτουργίας της βιοτεχνίας όσον αφορά την τοποθέτηση των δύο υπόγειων δεξαμενών 9.000 λίτρων σε απόσταση μικρότερη των 3 μέτρων από τα όρια ιδιοκτησίας», καθώς και η τοποθέτηση υπέργειων δεξαμενών σε απόσταση μικρότερη των 7,5 μέτρων, σε αντίθεση με όσα προβλέπει η σχετική υπουργική απόφαση.
Στο ίδιο έγγραφο γίνεται αναφορά στην εξέταση χορήγησης προσωρινής άδειας λειτουργίας για τεχνική ανασυγκρότηση, ώστε η επιχείρηση να συμμορφωθεί με την ισχύουσα νομοθεσία.
Άδεια λειτουργίας με προθεσμία τεχνικής ανασυγκρότησης
Το δεύτερο έγγραφο αφορά τη χορήγηση άδειας λειτουργίας με συγκεκριμένη προθεσμία για τεχνική ανασυγκρότηση, η οποία περιλάμβανε την επανατοποθέτηση δεξαμενών υγραερίου σύμφωνα με τη νομοθεσία.
Η Περιφέρεια έδωσε στην επιχείρηση περιθώριο δύο ετών για να προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες συμμόρφωσης με τους κανόνες ασφαλείας και τα προβλεπόμενα μέτρα προστασίας. Παράλληλα, κατά τη διάρκεια της προθεσμίας αυτής, επιτρεπόταν η λειτουργία της βιοτεχνίας υπό αυστηρούς όρους.
Οι όροι ασφαλείας που είχαν τεθεί
Στην απόφαση περιλαμβάνονται συγκεκριμένες υποχρεώσεις για την επιχείρηση, μεταξύ των οποίων:
- Να υπάρχουν και να διατηρούνται σε καλή κατάσταση τα αναγκαία μέτρα ασφαλείας για τη ζωή και την υγεία εργαζομένων και περιοίκων.
- Να λαμβάνονται όλα τα αναγκαία μέτρα προστασίας του περιβάλλοντος και να μην προκαλούνται ενοχλήσεις στη γύρω περιοχή.
- Να τηρούνται οι αστυνομικές, υγειονομικές και εργασιακές διατάξεις.
- Να εφαρμόζονται οι κανόνες για τις εσωτερικές ηλεκτρικές εγκαταστάσεις.
- Να τηρούνται τα μέτρα πυροπροστασίας που προβλέπονται από την ΚΥΑ του 2018.
