Από τη μία, στο υπό διαμόρφωση νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ φαίνεται να μπαίνει επιτέλους ένα ουσιαστικό φρένο στα αιολικά πάνω από τα 1.200 μέτρα.
Φυσικά δεν είναι ακόμη νόμος.
Είναι όμως μια θετική κατεύθυνση, που αν διατηρηθεί, θα αποτελεί μεγάλη κατάκτηση των πολιτών και των τοπικών κοινωνιών που αγωνιζόμαστε πάνω από 15 χρόνια για να μη μετατραπούν τα βουνά μας σε βιομηχανικές ζώνες.
Από την άλλη, το νέο νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ Ν. 5299/2026 (ΦΕΚ Α’ 67/05.05.2026) — «Εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας για τη χρήση και την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές… Πολεοδομικές ρυθμίσεις – Διατάξεις περιβαλλοντικής και δασικής προστασίας…» φέρνει τις Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ και, μέσα από το άρθρο 61, προβλέπει απλούστευση της διαδικασίας για μικρούς υδροηλεκτρικούς σταθμούς έως 15 MW.
Για τον Ασπροπόταμο αυτό είναι τεράστια απειλή.
Τα μικρά υδροηλεκτρικά δεν είναι “μικρή” παρέμβαση όταν μπαίνουν σε παρθένα ποτάμια συστήματα. Στον Ασπροπόταμο, οι υδροληψίες και τα τεχνικά έργα μπορούν να κόψουν τη φυσική συνέχεια του ποταμού, να εμποδίσουν τη μετακίνηση των ψαριών προς τις περιοχές αναπαραγωγής, να αλλοιώσουν τη ροή, να μειώσουν την οξυγόνωση και να απειλήσουν την πέστροφα (Salmo farioides) που αποτελεί βασικό είδος του οικοσυστήματος.
Και όταν πλέον επιτραπόυν πολλά “μικρά” έργα διαδοχικά, το αποτέλεσμα δεν είναι μικρό.
Είναι κατακερματισμός του ποταμού, συσσώρευση ιζημάτων, υποβάθμιση των ενδιαιτημάτων και σταδιακή μετατροπή ενός ζωντανού ρεύματος σε σειρά τεχνικών παρεμβάσεων.
Το παράδοξο είναι εξοργιστικό: την ώρα που η Ευρώπη αφαιρεί φράγματα και εμπόδια από τα ποτάμια της — το 2024 αφαιρέθηκαν 542 εμπόδια σε 23 χώρες, επανασυνδέοντας πάνω από 2.900 χλμ. ποταμών — εμείς συζητάμε πώς θα επιταχύνουμε νέα έργα μέσα σε ευαίσθητα ορεινά οικοσυστήματα!!!!
Επομένως υπάρχει μια νότα αισιοδοξίας για τα αιολικά, αλλά υπάρχει και σοβαρός συναγερμός για τα ποτάμια.
Η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να σημαίνει λεηλασία με πράσινη ταμπέλα. Δεν γίνεται να ενεργούμε για την κλιματική αλλαγή καταστρέφοντας τα βουνά και τα νερά μας.
Δεν μπορεί η Εύβοια να έγινε το δυστοπικό παράδειγμα για να καταλάβουμε τα βιομηχανικού τύπου αιολικά, αλλά να κάνουμε πως δεν βλέπουμε τι ετοιμάζεται για τις πηγές του μεγαλύτερου ποταμού στη χώρου, τον Ασπροπόταμο.
Θα συνεχίσουμε να διεκδικούμε τον Ασπροπόταμο που ονειρευόμαστε
Ζωντανός Ασπροπόταμος
