Ο Άδωνις έχει δίκιο, τα χρέη της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ δεν πρόκειται ποτέ να αποπληρωθούν.

Ο Άδωνις έχει δίκιο, τα χρέη της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ δεν πρόκειται ποτέ να αποπληρωθούν.

Όχι για λόγους διαπλοκής, αλλά για λόγους απλής λογικής. Ούτε η ΝΔ, ούτε το ΠΑΣΟΚ έχουν από μισό δισεκατομμύριο το καθένα για να ξεπληρώσουν τις τράπεζες.

Ακόμα και αν τους κατασχέσουν όλα τα περιουσιακά στοιχεία (κτήρια κυρίως) και την ετήσια κρατική επιχορήγηση, αυτά δεν αρκούν να καλύψουν παρά ένα ελάχιστο τμήμα των δανείων.

Αληθές επίσης είναι ότι τα τεράστια αυτά ποσά προέκυψαν κυρίως από ανατοκισμούς και δεν αντανακλούν το αρχικό χρέος.

Άρα όποιος τα επικαλείται μπορεί να σκοράρει εύκολους επικοινωνιακούς πόντους – που και αυτό αμφίβολο είναι καθώς ο κόσμος τα έχει «προεξοφλήσει» προ πολλού – αλλά τίποτα περισσότερο.

Αυτή όμως είναι η μισή αλήθεια. Κατ΄ αρχάς, τα δύο κόμματα ήταν τυπικά υπερχρεωμένα και πριν πτωχεύσει το ελληνικό κράτος.

Και το 2000 και το 2008 τα δάνειά τους ήταν υπερβολικά υψηλά και δεν αποπληρώνονταν κανονικά με αποτέλεσμα να χρειάζονται αλλεπάλληλες αναδιαρθρώσεις και επεκτάσεις.

Την ίδια στιγμή όμως τα δάνεια αυτά συνεχώς αυξάνονταν, όχι μόνο από τους τόκους, αλλά και από το γεγονός ότι τα δύο κόμματα έπαιρναν νέα δάνεια γιατί τα έξοδά τους υπερέβαιναν συστηματικά τα έσοδά τους (κρατική επιχορήγηση, συνδρομές, δωρεές).

Αν οι τράπεζες ήταν το ίδιο αυστηρές απέναντι στα κόμματα, όπως είναι με κάποιον που δανείζεται ένα μικροποσό για να αγοράσει σπίτι ή να ανοίξει επιχείρηση, όχι μόνο δεν θα έπρεπε να τους χορηγούν νέα δάνεια, αλλά όφειλαν να αυστηροποιήσουν τους όρους και τον έλεγχο των παλιών, μήπως και καταφέρουν να τα πάρουν πίσω – ένα μέρος τους, έστω.

Δεν το έκαναν, προφανώς, και εκεί ακριβώς βρίσκεται η διαπλοκή. Δανείζοντας τα δύο κόμματα εξουσίας, οι τράπεζες δεν αποσκοπούσαν σε κέρδη από τους τόκους, αλλά σε προνομιακή πρόσβαση στην πολιτική εξουσία.

Πρακτικά δεν δάνειζαν – αγόραζαν πολιτική επιρροή. Εξ ου και τα «δανεικά» ήταν από τότε αγύριστα.

Επιπλέον, τα κόμματα αυτά – ιδίως η ΝΔ – συνεχίζουν να έχουν έξοδα, να κάνουν εκλογικές και διαφημιστικές καμπάνιες που υπερβαίνουν κατά πολύ τα επίσημα έσοδά τους.

Πώς καλύπτουν τη διαφορά; Κανείς δεν ξέρει.

Είναι προφανές ότι εδώ υπάρχει πολύ μαύρο πολιτικό χρήμα, με το οποίο κανείς δεν ασχολείται.

Μάλιστα, αυτή η κατάσταση δεν απαντάται μόνο στα κόμματα, αλλά και στους μεμονωμένους πολιτευτές.

Σήμερα, ο υποψήφιος βουλευτής ή ευρωβουλευτής των μεγάλων κομμάτων ξοδεύει δεκάδες χιλιάδες ευρώ στην προεκλογική του καμπάνια, προσλαμβάνει εταιρείες επικοινωνίας, πληρώνει διαφήμιση και προσωπικό.

Ο νόμος ορίζει ανώτατο όριο δαπανών για κάθε υποψήφιο τις 69.000 ευρώ που μπορεί να ξεπεράσει τις 75.000 ευρώ στις μεγαλύτερες περιφέρειες. Αλλά και αυτά είναι τα επίσημα – ανεπίσημα ξοδεύονται αρκετά περισσότερα.

Η πολιτική, επομένως, έχει γίνει ένα πολύ ακριβό σπορ, γεγονός που λειτουργεί ως «εμπόδιο εισόδου», για να μιλήσουμε με όρους της οικονομικής θεωρίας.

Όσοι δεν έχουν να διαθέσουν δεκάδες χιλιάδες ευρώ δεν μπαίνουν στην πολιτική και αν μπουν έχουν ελάχιστες πιθανότητες να εκλεγούν.

Από την άλλη, όσοι τα έχουν και τα διαθέτουν, δεν το κάνουν για την ψυχή της μάνας τους. Το κάνουν γιατί προσδοκούν να τα πάρουν πίσω – στο πολλαπλάσιο μάλιστα – και δεν εννοούμε τη βουλευτική αποζημίωση.

Επένδυση κάνουν και αυτοί.

Έτσι εξηγείται γιατί πλέον στην πολιτική βλέπουμε μόνο γιατρούς, δικηγόρους, μηχανικούς, μεγαλοδημοσιογράφους κλπ. και σχεδόν καθόλου λαϊκούς, εργαζόμενους ανθρώπους.

Παλιότερα, αυτό το κενό εκπροσώπησης των λαϊκών στρωμάτων καλυπτόταν εν μέρει από τα μαζικά κόμματα της αριστεράς και της σοσιαλδημοκρατίας που αναδείκνυαν μέσα από τις οργανώσεις τους εργάτες και αγρότες.

Σήμερα αυτή η οδός έχει πρακτικά κλείσει – ακόμα και για το ΚΚΕ που διατηρεί ακόμα οργανωμένη λαϊκή βάση.

Οι εργαζόμενοι αντιπροσωπεύουν το 50% με 60% της ελληνικής κοινωνίας, αλλά η αντιπροσώπευσή τους στη Βουλή είναι κάτω από 2%.

Τα κόμματα μιλούν εξ ονόματος του λαού και των εργαζομένων, αλλά δεν τους εκπροσωπούν.

Η πολιτική – τόσο στα δεξιά, όσο και στα αριστερά – μονοπωλείται από τα μορφωμένα μεσοστρώματα που διαθέτουν, όχι μόνο το συμβολικό κεφάλαιο, αλλά και το χρηματικό για να ανταπεξέλθουν στις ακριβές απαιτήσεις της.

Έχει, με δυο λόγια, γίνει πιο ταξική, πιο ολιγαρχική και πιο συναλλακτική – ένα μέσο πλουτισμού και καριέρας. Εδώ βρίσκεται το άμεσο, υλικό υπόβαθρο (και κίνητρο) της διαφθοράς σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο.

Τελευταία παρατηρούμε έναν οργασμό από νέα κόμματα τα οποία μιλούν διαρκώς για δημοκρατία – κοινωνική δημοκρατία, ενεργειακή δημοκρατία, ψηφιακή δημοκρατία.

Αλλά πριν φτάσουμε σε αυτές τις επιμέρους πτυχές της δημοκρατίας, καλό θα ήταν να σταθούμε πρώτα στον πυρήνα της – στο ποιους εκπροσωπούν και με ποιους τους εκπροσωπούν.

Μια καλή ένδειξη θα μας δώσουν τα ψηφοδέλτιά τους – πόσους, για παράδειγμα, εργάτες, ψυκτικούς, κομμώτριες, υπαλλήλους, αγρότες, ταμίες θα περιλαμβάνουν και κυρίως, πόσοι από αυτούς θα εκλεγούν εν τέλει.

Διακινδυνεύοντας μια πρόβλεψη, θα έλεγα ότι στην πρώτη περίπτωση (ψηφοδέλτια) θα έχουμε ένα 10% με 20% και στη δεύτερη (εκλεγμένους) ένα ωραιότατο μηδέν.

Δημήτρης Τσίρκας