του Κώστα Κωστούλα
Ογδόντα δύο χρόνια μετά την 1η Μαΐου 1944, οι εικόνες από το Σκοπευτήριο της Καισαριανής έφτασαν σε εμάς σαν ηλεκτρικό ρεύμα που διαπερνά τη συλλογική μνήμη.
Τίποτα δεν μας είχε προετοιμάσει για τη δύναμη αυτών των φωτογραφιών. Για πρώτη φορά κοιτάξαμε τους 200 στα μάτια.
Όχι ως σύμβολα. Ως ανθρώπους.
Είχαμε πλάσει στο μυαλό μας τους εκτελεσμένους σαν υπερβατικές φιγούρες. Ήρωες σχεδόν μυθικούς. Και ξαφνικά σοκαριστήκαμε από το αυτονόητο.
Άνθρωποι απλοί, ταλαιπωρημένοι, μα ακατάβλητοι. Με βλέμμα καθαρό. Με πρόσωπα που δεν πρόδιδαν φόβο, αλλά αξιοπρέπεια.
Αγέρωχοι. Περιφρονούσαν τον θάνατο και, με τη στάση τους, ταπείνωναν τους ναζί δήμιους.
Οι 200 εκτελεσμένοι κομμουνιστές της Καισαριανής. Δεν συνθηκολόγησαν.
Δεν υπέγραψαν δηλώσεις μετανοίας. Δεν αρνήθηκαν την πίστη τους στον αγώνα για την Ελευθερία. Έτσι αγάπησαν την Ελλάδα και πλήρωσαν με τη ζωή τους.
Αυτές οι εικόνες δεν είναι απλώς ιστορικά ντοκουμέντα. Είναι τεκμήρια συλλογικής μνήμης και αυτογνωσίας.
Ίσως τώρα γίνεται κατανοητό γιατί οι εξουσίες δεν θέλουν κάμερες εκεί όπου παραβιάζονται βάναυσα τα ατομικά, πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα.
Η εικόνα έχει δύναμη. Δεν αφήνει περιθώρια για ωραιοποιήσεις ή αναθεωρητισμούς.
Οι φωτογραφίες αυτές αποτελούν κομμάτι της εθνικής μας κληρονομιάς. Ανήκουν στην ιστορική μνήμη του λαού που πολέμησε τον ναζισμό.
82 χρόνια μετά, κοιτάξαμε τους μελλοθάνατους στα μάτια.
Και εκείνοι, μέσα από τον χρόνο, μας κοίταξαν πίσω.
Δόξα και τιμή στους 200 της Καισαριανής.
Με τέτοια κληρονομιά, με τόση λεβεντιά …πως καταντήσαμε έτσι;
Εξαιρουμένων των κομμουνιστών, πάντα έτσι ήταν οι υπόλοιποι.
Για πληροφορίες, στον κ. Παύλο. Αυτόν, που μαζί με τον Μητσοτάκη θα ιδρύσουν σχολή, ενάντια στην παραπληροφόρηση. Γέλασαν μέχρι και οι «Ισπανοί».