Πέντε νεκρές εργάτριες στα Τρίκαλα: όταν το κέρδος μπαίνει πάνω από την ασφάλεια

του Κώστα Κωστούλα

Το τραγικό δυστύχημα στο εργοστάσιο της Βιολάντα στα Τρίκαλα δεν ήταν «ατυχία», ούτε «μοίρα».

Ήταν το αποτέλεσμα συγκεκριμένων επιλογών και συγκεκριμένων παραλείψεων.

Ήταν μια ακόμα απόδειξη των όρων υπό τους οποίους ζει και εργάζεται σήμερα η εργατική τάξη στην Ελλάδα.

Πέντε γυναίκες έχασαν τη ζωή τους επειδή δούλευαν νυχτερινή βάρδια. Όχι από επιλογή, αλλά από ανάγκη. Για να μπορούν την ημέρα να φροντίζουν παιδιά και εγγόνια.

Για να συμπληρώνουν έναν οικογενειακό προϋπολογισμό που δεν βγαίνει. Για να επιβιώσουν. Αυτή είναι η πραγματικότητα πίσω από τα «ευέλικτα ωράρια» και τις «σύγχρονες μορφές εργασίας».

Αν όλα λειτουργούσαν όπως έπρεπε, αν οι έλεγχοι ήταν ουσιαστικοί, αν τα μέτρα ασφάλειας δεν θεωρούνταν κόστος, τότε αυτές οι πέντε γυναίκες θα είχαν επιστρέψει στα σπίτια τους ζωντανές.

Η Ελλάδα καταγράφει σταθερά αύξηση στα εργατικά ατυχήματα και η πολιτεία επιλέγει να κοιτά αλλού. Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί είναι υποστελεχωμένοι, οι έλεγχοι σπάνιοι ή προσχηματικοί και η ευθύνη μεταφέρεται διαρκώς στους ίδιους τους εργαζόμενους.

Το δυστύχημα στη Βιολάντα φέρνει στο φως κρίσιμα ερωτήματα. Μιλάμε για μια επιχείρηση που παρουσιαζόταν επί χρόνια ως «πρότυπο», επιχειρηματικό θαύμα, case study επιτυχίας, σύμβολο καινοτομίας και εξωστρέφειας. Με τρία εργοστάσια στη Θεσσαλία, περίπου 250 εργαζόμενους και εντυπωσιακή κερδοφορία.

Πώς γίνεται, λοιπόν, μια τόσο κερδοφόρα και αναπτυσσόμενη μονάδα να λειτουργεί με πλημμελείς –αν όχι ανύπαρκτους– ελέγχους; Πώς είναι δυνατόν να μην έχουν αξιοποιηθεί οι διαθέσιμες τεχνολογίες πρόληψης, όταν μάλιστα η ίδια η εταιρεία διαφήμιζε τις «προηγμένες» εγκαταστάσεις της;

Τα στοιχεία που βλέπουν το φως της δημοσιότητας είναι αποκαλυπτικά: αδήλωτες δεξαμενές προπανίου σε απόσταση μόλις 30 μέτρων από το εργοστάσιο, υπόγειες σωληνώσεις με πολύμηνη διαρροή, χώροι εκτός σχεδίου πυρασφάλειας. Οι εργαζόμενοι ανέφεραν επί μήνες τη μυρωδιά του αερίου. Ένας σπινθήρας αρκούσε.

Δεν πρόκειται απλώς για αμέλεια. Πρόκειται για συνειδητή επιλογή ρίσκου. Για την απόφαση να μη διακοπεί η παραγωγή «για λίγες ημέρες», να μη χαθούν κέρδη, να μη δοθούν χρήματα για επισκευές.

Αυτό δεν είναι επιχειρηματικότητα.

Είναι εγκληματική αβελτηρία.

Την ίδια στιγμή, η επιχείρηση απολάμβανε κρατικές επιχορηγήσεις, φορολογικές απαλλαγές και χρηματοδοτήσεις μέσω αναπτυξιακών νόμων.

Η Περιφέρεια Θεσσαλίας φέρεται να διέθετε δημόσιο χρήμα χωρίς τους στοιχειώδεις ελέγχους ασφάλειας. Και όλα αυτά μέσα σε ένα πολιτικό περιβάλλον στενών σχέσεων, όπου συγκεκριμένα επιχειρηματικά συμφέροντα κινούνται με άνεση και ασυλία.

Κάθε εργαζόμενος που πηγαίνει στη δουλειά του χωρίς καμία βεβαιότητα ότι θα επιστρέψει σπίτι, δεν είναι αριθμός στη γραμμή παραγωγής. Είναι άνθρωπος. Με ζωή, με οικογένεια, με δικαιώματα.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι, αν δεν αλλάξει ριζικά το μοντέλο ελέγχου, ασφάλειας και προστασίας της εργασίας, αυτές οι πέντε γυναίκες δεν θα είναι τα τελευταία θύματα.

Και αυτό αποτελεί συλλογική ντροπή για ένα κράτος που εξακολουθεί να μην σέβεται τους πολίτες του.