Ανείπωτος πόνος έχει προκληθεί από την πυρκαγιά που ξέσπασε χθες (26/01) τα ξημερώματα στο εργοστάσιο της «Βιολάντα» στα Τρίκαλα, καθώς σημειώθηκε έκρηξη από την οποία 5 γυναίκες έχασαν τη ζωή τους. Υπενθυμίζεται πως η πυρκαγιά εκδηλώθηκε λίγο πριν από τις 4 τα ξημερώματα της Δευτέρας, έπειτα από ισχυρή και εκκωφαντική έκρηξη στις κτιριακές εγκαταστάσεις. Όπως ανέφερε αυτόπτης μάρτυρας και εργαζόμενος της επιχείρησης, στο συγκεκριμένο σημείο δεν υπήρχαν δεξαμενές υγραερίου, ενώ η έκρηξη έγινε αισθητή ακόμη και στην πόλη των Τρικάλων, καθώς και σε χωριά της ευρύτερης περιοχής, όπου κάτοικοι ανέφεραν ότι έτριξαν τα τζάμια. Μάλιστα, από το ωστικό κύμα άνοιξαν γειτονικά πάνελ, κατέρρευσε τμήμα της σκεπής και το κτίριο τυλίχθηκε άμεσα στις φλόγες. Σημειώνεται, επίσης, πως 12 άτομα εργάζονταν στο εργοστάσιο κατά τη στιγμή της έκρηξης. Τι ήταν, όμως, αυτό που οδήγησε στη φονική έκρηξη;
Εργοστάσιο “Βιολάντα”: Πόσο πιθανό είναι το αλεύρι και η ζάχαρη να προκάλεσαν την έκρηξη;
Αναλυτικότερα, σύμφωνα με ρεπορτάζ του MEGA, υλικά καθημερινής χρήσης, όπως το αλεύρι και η ζάχαρη, μπορούν υπό συγκεκριμένες συνθήκες να λειτουργήσουν ως καύσιμη και εκρηκτική ύλη. Σε στερεή μορφή, το αλεύρι και η ζάχαρη δεν θεωρούνται επικίνδυνα, όμως αν μετατραπούν σε πολύ λεπτή σκόνη και αιωρηθούν στον αέρα, αλλάζει πλήρως η φυσικοχημική τους συμπεριφορά. Τα μικροσκοπικά σωματίδια αποκτούν τεράστια συνολική επιφάνεια επαφής με το οξυγόνο και σχηματίζουν ένα εύφλεκτο νέφος. Σε αυτή την κατάσταση, ακόμη και ένας μικρός σπινθήρας, μια υπερθέρμανση μηχανήματος ή στατικός ηλεκτρισμός μπορεί να προκαλέσει ανάφλεξη.
Η καύση δεν εξελίσσεται αργά, όπως σε μια συνηθισμένη φωτιά. Αντίθετα, εξαπλώνεται σχεδόν ταυτόχρονα σε όλο το νέφος, προκαλώντας απότομη αύξηση πίεσης και θερμοκρασίας. Το αποτέλεσμα είναι έκρηξη, συχνά με ισχυρό ωστικό κύμα, ικανό να προκαλέσει σοβαρές καταστροφές σε κτίρια και εξοπλισμό.
Ποιες άλλες ύλες θεωρούνται επικίνδυνες
Το φαινόμενο είναι επιστημονικά καταγεγραμμένο εδώ και δεκαετίες και αφορά πολλές οργανικές σκόνες. Εκτός από το αλεύρι και τη ζάχαρη, επικίνδυνες θεωρούνται η σκόνη καφέ, το κακάο, το γάλα σε σκόνη και άλλα τρόφιμα που χρησιμοποιούνται σε μεγάλες ποσότητες στη βιομηχανική παραγωγή. Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι η ποσότητα του υλικού, αλλά ο βαθμός κονιορτοποίησης και η παρουσία του στον αέρα. Σε κλειστούς ή ανεπαρκώς αεριζόμενους χώρους, όπως γραμμές παραγωγής, σιλό ή αποθηκευτικές εγκαταστάσεις, η συσσώρευση σκόνης δημιουργεί συνθήκες υψηλού κινδύνου. Ένα αρχικό συμβάν, όπως μια μικρή φωτιά ή διαρροή αερίου, μπορεί να σηκώσει τη σκόνη στον αέρα και να λειτουργήσει ως καταλύτης για μια πολύ ισχυρότερη δευτερογενή έκρηξη.
Πώς το προπάνιο αυξάνει το βαθμό επικινδυνότητας
Τέλος, σημειώνεται πως σε εργοστάσια όπως αυτά της βιομηχανίας τροφίμων, η χρήση καυσίμων αερίων, όπως το προπάνιο, αυξάνει τον βαθμό επικινδυνότητας. Μια διαρροή μπορεί να προκαλέσει αρχική ανάφλεξη, η οποία με τη σειρά της να ενεργοποιήσει την έκρηξη σκόνης. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι σε τέτοια σενάρια η πραγματική καταστροφή δεν προέρχεται πάντα από το αέριο, αλλά από το δευτερογενές φαινόμενο που ακολουθεί. Για το λόγο αυτό, οι διεθνείς κανονισμοί ασφαλείας αντιμετωπίζουν τη σκόνη αλευριού και ζάχαρης ως δυνητικά εκρηκτικό υλικό. Ο συστηματικός καθαρισμός, η αποφυγή συσσώρευσης σκόνης, ο επαρκής εξαερισμός και η χρήση εξοπλισμού που δεν δημιουργεί σπινθήρες αποτελούν βασικές προϋποθέσεις ασφαλούς λειτουργίας.
Συνεχίζονται οι έρευνες στο σημείο της τραγωδίας
Η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ) έχει μεταβεί στο σημείο και συλλέγει καταθέσεις από τους εργαζόμενους που κατάφεραν να σωθούν, προκειμένου να ρίξει φως στο γεγονός.
Παράλληλα, δύο πραγματογνώμονες έχουν οριστεί από την Αθήνα για να διερευνήσουν τις συνθήκες της έκρηξης, με έναν ηλεκτρολόγο μηχανικό, έναν χημικό μηχανικό και έναν πυροτεχνουργό να αναλαμβάνουν την ανάλυση των αιτίων.
Ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, δήλωσε ότι θα συνεχιστεί η συνεργασία με τις εισαγγελικές αρχές και ότι οι έρευνες θα διεξαχθούν μέχρι τέλους για να διασφαλιστεί η πλήρης διαλεύκανση των γεγονότων. Τα κόμματα της χώρας εξέφρασαν τη θλίψη τους για τα θύματα, ενώ ο Δήμαρχος Τρικκαίων πρότεινε να κηρυχθεί τριήμερο δημοτικό πένθος σε ένδειξη σεβασμού προς τα θύματα.
Πάνω από 1.000 βαθμοί στο εργοστάσιο
Ο θόρυβος από την έκρηξη ήταν τόσο ισχυρός που ακούστηκε ακόμα και σε γειτονικά χωριά, σύμφωνα με μαρτυρίες κατοίκων. Από τη φωτιά αναπτύχθηκε θερμοκρασία άνω των 1.000 βαθμών, είναι ενδεικτικό ότι έλιωσε ο χάλυβας ενώ κατέρρευσε μέρος της υποδομής τόσο από την έκρηξη, όσο και από τη θερμοκρασία που αναπτύχθηκε.
Από την πρώτη στιγμή το βασικό σενάριο που εξετάστηκε για τα αίτια της τραγωδίας ήταν αυτό της «βίαιης έκρηξης»: Να υπήρξε, δηλαδή, διαρροή προπανίου που δεν ανιχνεύτηκε και με τη βοήθεια σπινθήρα (θα μπορούσε να ήταν ακόμη και από το άναμμα ενός διακόπτη) να προκλήθηκε η έκρηξη. Η φωτιά ακολούθησε ως συνέπεια. Τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι πολλά, με βασικό γιατί δεν ανιχνεύτηκε το αέριο, αν υπήρχαν τέτοιοι ανιχνευτές στο χώρο και εν λειτουργία, πότε ελέγχθηκε η επάρκεια των συστημάτων.
Βίντεο ντοκουμέντο από τη στιγμή της φονικής έκρηξης:
