"Δημοσιογραφία είναι να δημοσιεύεις αυτά που κάποιος άλλος δεν θέλει να δημοσιευθούν." - Τζορτζ Όργουελ

32.8 C
Trikala

Ποταμός Ληθαίος. Η μεγάλη πλημμύρα του 1907 με τους εκατοντάδες νεκρούς

lafarm

Σχετικά άρθρα

ΠΟΤΑΜΟΣ ΛΗΘΑΙΟΣ. Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΛΗΜΜΥΡΑ ΤΟΥ 1907. ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ ΠΟΥ ΕΠΛΗΞΑΝ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ.
Μπαντέκας Ιωάννης, Διακάκης Μιχάλης, Μαυρούλης Σπυρίδων, Λέκκας Ευθύμης
Περίληψις
Στις 4 & 5 Ιουνίου του 1907 σημειώθηκε μια από τις χειρότερες Φυσικές Καταστροφές που έπληξαν ποτέ την χώρα μας, όταν πολύωρες έντονες βροχοπτώσεις (καταιγίδα με κεραυνούς) είχαν σαν αποτέλεσμα την πλημμύρα του ποταμού Ληθαίου (και ορισμένων παραποτάμων του, όπως ο Παραληθαίος & ο Αγιαμονιώτης).
Το φαινόμενο χαρακτηρίστηκε από σφοδρότητα και έντονη τοπικότητα. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, η στάθμη του ποταμού ανήλθε έως και 6 μέτρα σε σχέση με την κανονική & αποτέθηκε ένα παχύ στρώμα λάσπης, ενώ είχαν προηγηθεί μικρότερα, αλλά σημαντικά πλημμυρικά επεισόδια και κατά τα προηγούμενα έτη (π.χ. 1883, 1885, 1886, 1887, 1888, 1889, 1891, 1896, 1900, 1904, 1905) καθώς και κάποια «ασυνήθιστα μετεωρολογικά φαινόμενα» (κυρίως στις αρχές του καλοκαιριού).
Η πλημμυρισμένη πόλη των Τρικάλων (που τότε είχε 30.000 κατοίκους) μαζί με τους συνοικισμούς της (εκτός από το Βαρούσι) «ήταν βουτηγμένη σε μία απέραντη δίχως όρια λίμνη, όπου δεν ξεχώριζες τίποτε, ούτε αυτά τα ποτάμια που την περιτριγύριζαν».
Στις θλιβερές συνέπειες της πλημμύρας συμπεριλαμβάνονται: η απώλεια τουλάχιστον 101 ανθρώπων (ορισμένοι ανεβάζουν τον αριθμό των θυμάτων σε 200, ή και σε ακόμη περισσότερα), η απώλεια πολυάριθμων ζώων, η καταστροφή πολυάριθμων οικιών στην πόλη & σε συνοικίες των Τρικάλων, όσο και σε χωριά (σε κάποιες περιπτώσεις σημειώθηκε ολοσχερής καταστροφή τους) κοντά στην κοίτη του ποταμού, με αποτέλεσμα χιλιάδες αστέγων (που βρήκαν προσωρινά καταλύματα σε σχολεία, εκκλησίες, δημόσια κτίρια, ιδιωτικά καταστήματα, κ.α.), η καταστροφή γεφυρών (όλες οι πέτρινες γέφυρες της πόλης παρασύρθηκαν εκτός από την κεντρική μεταλλική) & υποδομών (π.χ. τηλεγραφικό δίκτυο, εργοστάσιο ηλεκτροφωτισμού, κ.α.), η πλήρης καταστροφή της σοδειάς στα χωριά κατά μήκος της κοίτης του Ληθαίου, κ.α.
Επίσης, λόγω των πολλών πτωμάτων (ανθρώπων & ζώων) που παρέμεναν επί ημέρες κάτω από τα συντρίμμια και τις λάσπες της πλημμύρας, ήταν ορατός ο κίνδυνος εμφάνισης επιδημιών.
Στις σημαντικές κοινωνικές επιπτώσεις συγκαταλέγεται η οικονομική καταστροφή των υπερχρεωμένων χωρικών, που αδυνατούσαν να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους (είχαν αναγκαστεί να προσφύγουν σε δανεισμό λόγω της χρεωκοπίας της χώρας του 1893 & της προσωρινής οθωμανικής κατοχής του 1897-98), η οποία οδήγησε σε έξαρση της μετανάστευσης (κυρίως προς την Αμερική) και ερήμωση της υπαίθρου. Αρχικώς το πρόβλημα επιχειρήθηκε να αντιμετωπιστεί με εράνους & φιλανθρωπίες, με πενιχρά όμως αποτελέσματα.
Η καθυστέρηση της κεντρικής Διοικήσεως να αντιληφθεί την έκταση της καταστροφής, αλλά και η ολιγωρία στην παροχή άμεσης και ικανοποιητικής βοήθειας προς στους πληγέντες, οδήγησε σε φαινόμενα κοινωνικής αναταραχής.
Στα αίτια της μεγάλης πλημμύρας του Ληθαίου συμπεριλαμβάνονται:
Α. η απουσία αντιπλημμυρικών / υδραυλικών έργων
Β. οι επεμβάσεις τόσο στην κοίτη του ποταμού (π.χ. φράγματα & «μυλαύλακες» νερόμυλων) όσο και στην υδρογραφική του λεκάνη (ανεξέλεγκτη κοπή δένδρων στα όρη των Χασίων & στα Καμβούνια)
Γ. ο τύπος κατασκευής των οικιών (πολλές πλινθόκτιστες, απουσία λίθινων θεμελίων, κ.α.)
Δ. η έντονη βροχόπτωση & η τοπικότητα του φαινομένου (που περιορίστηκε κυρίως στην υδρογραφική λεκάνη του Ληθαίου ποταμού).
Στα επόμενα της πλημμύρας έτη, σταδιακά έγιναν τα εξής: εκτροπή του Ληθαίου σε νέα κοίτη & διευθέτηση της κοίτης, αντιπλημμυρικά έργα & υδραυλικά έργα (όπως αποξήρανση ελών, κατασκευή καναλιών, κ.α.), αλλά και πτώση του υδροφόρου ορίζοντος λόγω υπεραντλήσεων, κ.α.
Παρ ’όλα αυτά, ο ποταμός Ληθαίος πλημμυρίζει ακόμη και στις μέρες μας.
——————————————————————
[Περίληψη της εργασίας που παρουσιάστηκε στο διεθνές συνέδριο με θέμα: «Πηνειός Ποταμός: Πηγή Ζωής και Ανάπτυξης στη Θεσσαλία», που διεξήχθη στη Λάρισα, στις 2 & 3 Νοεμβρίου 2018]
-Στην εικόνα, η όψη του κέντρου της πόλης των Τρικάλων (κεντρική γέφυρα) την επομένη της μεγάλης πλημμύρας.

3 ΣΧΟΛΙΑ

  1. Το ποτάμι, μας είχε προειδοποιήσει με μικρότερες πλημμύρες τα έτη: 1883, 1885, 1886, 1887, 1888, 1889, 1891, 1896, 1900, 1904, 1905. Δηλαδή μέσα σε 24 χρόνια, 11 μετρημένες φορές. Φωνή βοώντος εν τη ερήμω, καμία ενέργεια. Κανονικά έπρεπε να βγάλει …τσιρίδα και να λέει ”Δήμαρχεεε, Νομάρχηηη, υπεύθυνοι πολίτεεες, κάντε κάτι βρεεε, θα σας πλημμυρίσω του χρόνου”. Ή, και πιο ατομικά:” μυλωνάααα φτιάξε τον μυλαύλακααα, Βασίληηη, Μήτσοοο, μην πετάτε μέσα ότι σας περισσεύει”.
    Και πάλι δεν είμαι σίγουρος…

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Δείτε επίσης